امتیاز دهی امتیاز دهی امتیاز دهی
امتیازدهی امتیازدهی امتیازدهی امتیازدهی امتیازدهی
139608222
دوشنبه 22 آبان 1396 و ساعت 10:15:48
سایت خبری تئاتر - در غیاب ایبسن

نقد و بررسی نمایش «ایولف کوچولو» اثر هنریک ایبسن به کارگردانی محمدمهدی رفیعی

سایت خبری تئاتر - در غیاب ایبسن

.

ایولف کوچولو، یکی از آخرین نمایشنامه‌های نوشته‌شده توسط هنریک ایبسن، از پیشقراولان رئالیسم در نمایشنامه‌نویسی و درام مدرن است. در این دوره ایبسن آثار دیگری مانند جان گابریل بورگمان و رستاخیز ما مردگان را هم نگاشته است. این آثار سخت، مبهم، تیره و حتی تخیلی می‌نماید. در هر کدام از این نمایشنامه‌ها با شخصیت‌هایی روبه‌رو می‌شویم که از راه رفته پشیمانند. گویی آلمرز، روبک و گابریل بورگمان همگی بازتابی از شخصیت ایبسن پیر هستند در دورانی که او به خلوت خویش پناه برد و به درون‌نگری و واکاوی بیشتر در سکوت پرداخت و شناخت و درک شهودی را همراه شخصیتهای اصلی این نمایش‌هایش تجربه کرد.

 

پایگاه خبری تئاتر- گروه تئاتر اگزیت- اردشیر شیرخدایی:

ارزش‌گذاری منتقد: نیم‌ستاره- ضعیف

در نمایش «‌ایولف کوچولو» به کارگردانی محمد مهدی رفیعی، طراحی سهل‌گیرانه است. به نظر می‌رسد با رویکردی ایستا و کمتر جستجوگرانه نسبت به متن چندسطحی نمایشنامه مواجه هستیم که امکان اکتشاف لایه‌های مختلف و برون‌فکنی پیچیدگی‌های شخصیت‌ها و سیر تحول‌شان را به طور کامل بر صحنه محقق نمی‌سازد.

نمایشنامه ایولف کوچولو، متن چند وجهی و روانکاوانه‌ای دارد و واجد مساله شناخت و تحول است که در کنار تمرکز بر روابط عاطفی و روانی بین یک زوج در شرایط بحرانی، به روابط خاص بین محارم، مساله طبقاتی و نیز به کارکرد نمادین یک شخصیت (زن‌موش) در استحاله شخصیت‌ها در وجه درونی‌شان می‌پردازد.

نحوه خوانش نمایشنامه، پرداخت و طراحی‌های کارگردان در این اجرا به طوری است که در برخی موارد حتی امکان باورپذیری حسی لایه بیرونی نمایش در قالب یک ملودرام کلاسیک خانوادگی که با تراژدی همراه است، میسر نمی‌شود.

**
ایولف کوچولو، نمایش سه پرده‌ای است که همه ماجراهای آن در یک روز ‌و‌ نیم و در خانه‌باغ و بلندی‌های جنگلی مشرف بر دریایی خروشان اتفاق می‌افتد. آلفرد آلمرز که برای استراحت به کوهستان رفته بود به خانه بازگشته است و تصمیم دارد به جای تمرکز بر نوشتن کتابش با عنوان «مسئولیت انسان»، تمام وقتش را صرف توجه و آموزش و خوشبختی پسر نه ساله‌اش ایولف نماید که یک پایش فلج است. ریتا و آلفرد، هرکدام دیگری را در نقص عضو پسرشان مقصر اصلی می‌دانند. سالها قبل وقتی ‌ایولف نوزاد روی میز خواب بود روی زمین می‌افتد و آسیب می‌بیند. در حالیکه پدر و مادرش در آن هنگام  سرگرم عشق‌بازی پرشوری بودند. گویا بعد از این حادثه آلفرد از نظر جسمی و عاطفی نسبت به ریتا سرد و بی‌توجه می‌شود و خودش را غرق کار و نوشتن می‌کند به طوریکه حتی از ایولف نیز غافل می‌شود. ریتا زنی جذاب و پرحرارت و عاشقی خودخواه است و حضور هیچ‌کسی را بین خودش و آلمرز برنمی‌تابد حتی ایولف...

آلفرد با تنها خواهرش رابطه کمی عجیب و بسیار صمیمانه‌ای دارد، هرچند در انتها، آستا افشا می‌کند آنها هیچ نسبت خونی با یکدیگر ندارند. یکی از دلایل اصلی ازدواج آلمرز با ریتا، ثروت او بوده که به این طریق آستا را از زندگی سخت و فقیرانه قبلی‌شان برهاند. رفتار و منش آلفرد نسبت به ریتا، باعث شده  در درونش حس ناخوشایند پوچی و فقدان ریشه کند و عصبی، پرخاشگر و غیرمنطقی باشد.

حضور شخصیت زن‌موش (موش‌گیر) باعث تغییرات اساسی در زندگی این خانواده می‌شود. او زنی ولگرد و سرگردان است که در اطراف می‌گردد و موش‌ها و موجودات مزاحم را از بین می‌برد. موش‌ها را افسون می‌کند و به دنبال خودش به دریا می‌کشد تا غرق شوند. این شخصیت در نمایشنامه در عین واقعی بودن شخصیتی نمادین و مابعدالطبیعی به نظر می‌رسد و به نوعی بشارت دهنده مرگ است. با ایولف به خوبی ارتباط برقرار می‌کند و بالاخره او را به دریا می‌کشد. ‌ایولف غرق می‌شود. مرگ ایولف در واقع مرگ استعاری سه شخصیت دیگر (آلفرد، ریتا و آستا) است که در آنها متکثر شده است.

اما این مرگ برای آنها نابودی گذشته‌شان است و بدین ترتیب زمینه تحول و تغییر را در آنها فراهم می‌آورد. مثلا ریتا دست از خودخواهی عصبی‌اش می‌کشد و تصمیم می‌گیرد بعد مرگ ایولف خود را وقف کمک به کودکان فقیر پایین دست کند. کودکانی که ظاهرا نظاره‌گر غرق شدن ایولف مفلوج در دریا بودند اما هیچ کمکی برای نجاتش نرساندند. ریتا به آلمرز می‌گوید خودخواهی و بی‌توجهی پرنخوتشان نسبت به فقر کودکان باعث شده آنها هم به ایولف در حال غرق بی‌توجه بمانند. در پایان آلمرز به زندگی با ریتا ا
دامه می‌دهد و آستا با بورگ‌هیم همراه می‌شود و زندگی تازه ای را شروع می‌کند.

آیا ایولف کوچولو  در زندگی آلمرزها مانند موشی مزاحم تلقی شده که با افسون زن‌موش، به قعر دریای خروشان فروبلعیده می‌شود؟ این تفسیر، ایولف را محصول پیوندی مبتنی بر انتفاع فرصت طلبانه و شهوت تنانه صرف تلقی می‌کند که فقدانش اطرافیان را به بازنگری در خود و نهایتا بهبود و آرامش می‌رساند.

بازی بازیگران در نمایش محمدمهدی رفیعی، منعکس کننده تغییر و تحولات شخصیت‌ها و انتقال دهنده حس‌ها و تنش‌های بین‌شان در مقاطع مختلف نمایش نیستند. بازی‌ها به شکل تصنعی و بدون دلیل موجهی بی احساس و به‌طور خامی شبیه به هم هستند. کشمکش‌های درونی شخصیت ریتا با حس‌های متناقضش، اجرایی نشده است. بازی نقش زن‌موش (موش‌گیر) هم علی‌رغم تمام تفاوت‌های متصور بر آن در نمایشنامه، صرفا با دو طره موی آویزان (و نه حتی با طراحی لباس متناسب) فاصله‌گذاری شده است. معادل نام شخصیت زن‌موش، در برخی منابع انگلیسی تحت عنوان Rat-wife یا Rat-woman ذکر شده است. با توجه به پیشینه و دیالوگ‌های این شخصیت در نمایشنامه که ایبسن برای خلقش از قصه‌ها و اسطوره‌های اسکاندیناوی بهره برده است، به کارگیری معادل موش‌گیر، توسط مترجم این نمایش چندان رساننده نیست.

طراحی صحنه به طور سهل‌انگارانه‌ای، نه بازتاب‌دهنده جغرافیای اثر است و نه تبلور جوهر آن را نمایان می‌کند. طراحی صوتی هم کمک چندانی در تاثیرگذاری فضای نمایشی ندارد.

برای اجرای موفق و درست از هر اثر نمایشی نیاز به شناخت عمیق از کار نمایشی به عنوان بیان تصویری اندیشه‌ورز، درک صحیح از اثر و طراحی خلاقانه و نوآورانه وجود دارد.

در تبلیغات قبل از شروع این نمایش در خبرگزاری‌ها نوشتند: «‌ایولف کوچولو بعد از چهل و سه سال روی صحنه» !!... آیا استفاده تبلیغاتی، از نوستالژی اجرای خلاقانه و پیشروی ایولف کوچولو توسط آربی آوانسیان و گروه نامدارش در کارگاه نمایش در بیش از چهار دهه قبل، برای اجرایی در سال ۱۳۹۶ که شاید خلاق و نوآور هم نیست، یک شکست بزرگ تلقی نمی‌شود؟ آیا قرار نیست چهل و سه سال بعد رویداد تازه و نوآوارنه‌ای توسط گروه دانشگاهی به پشتوانه‌های درخشان پیشین در عرصه نمایش، پیشنهاد شود؟
عمومی شدن مصادره‌ی تبلیغاتی «نام‌های هنر پیشرو» در کنار بمباران تبلیغاتی کالاگونه در عرصه نمایش، به ویژه برای آثاری که بیشتر از هرچیزی واجد ویژگی میان‌مایگی هستند، زنگ خطر بحران کمبود خلاقیت و اصالت هنری را در دنیای تجارت‌زده تئاتر امروز به صدا درمی‌آورد.








صفحه رسمی سایت خبری تئاتر در تلگرام

https://telegram.me/onlytheater
تلگرام،تاتر در تلگرام،اخبار تاتر در تلگرام،تاتر جدید،تئاتر جدید،نمایش جدید،تاتر جدید در تهران،تاتر در تهران،تماشای تاتر در تهران،تئاتر جدید،تئاتر جدید در تهران،تئاتر در تهران،تئاتر تهران،تاتر تهران،تماشای تئاتر در تهران،تئاتر ایران،اخبارتیاتر،jmhjvU،jhjvUتیاتر،تاتر،تئاتر ایران،تاتر ایران،تیاتر ایران،تاتر،مرجع تئاتر،پایگاه خبری تئاتر،سایت خبری تئاتر،ایران،art iran،تئاتر،تئاتر ایران،سایت تئاتر،تئاتر سایت،فرهنگی هنری،«تئاتر»،خبر تئاتر،خبر جدید تئاتر،جدیدترین اخبار تئاتر ایران،اخبار تئاتر ایران،خبرهای تئاتر،تئاتری ها،درباره تئاتر،تئاتر؟کجا؟کی؟عوامل؟بلیت؟،Iranian Theater News،theater iran،theater،iran art،art iran،theater ir،iran


 


کلیدواژه ها:

هنریک ایبسناردشیر شیرخدایینقدنقد تئاترنقد تاترنقد تیاترنقد نمایشایولف کوچولوتاتر ایولف کوچولوتئاتر ایولف کوچولوتیاتر ایولف کوچولونمایش ایولف کوچولونقد تاتر ایولف کوچولونقد تئاتر ایولف کوچولونقد تیاتر ایولف کوچولومحمد مهدی رفیعیتیاترتیاتر تهرانتیاتر جدیدتاتر جدیدتئاتر جدیدنمایش جدیدتاتر جدید در تهرانتاتر در تهرانتماشای تاتر در تهرانپایگاه خبری تئاترخبر تاترخبر تیاترسایت خبری تاترسایت خبری تئاترتئاتر ایراناخبارتیاترjmhjvUjhjvUتیاترتاترتئاتر ایرانتاتر ایرانتیاتر ایرانتاترمرجع تئاترپایگاه خبری تئاترسایت خبری تئاترایرانart iranتئاترتئاتر ایرانسایت تئاترتئاتر سایتفرهنگی هنری«تئاتر»خبر تئاترخبر جدید تئاترجدیدترین اخبار تئاتر ایراناخبار تئاتر ایرانخبرهای تئاترتئاتری هادرباره تئاترتئاتر؟کجا؟کی؟عوامل؟بلیت؟Iranian Theater Newstheater irantheateriran artart irantheater iriran
نظر شما


captcha
  •  گزارش تصویری- نمایش پیشی خورد - کارگردان : پوریا گلستانی
  • گزارش تصویری- نمایش صعود مقاومت پذیر آرتورواویی- کارگردان: امیر دژاکام
  • گزارش تصویری نمایش «محفل بی عاری»  کارگردان سیاوش بهادری راد‎
  • گزارش تصویری - نمایش کافه طره - کارگردان: نوشین تبریزی
  • گزارش تصویری - نمایش مسئولیت شکستن سکوت مطلق - کارگردان: شیوا مسعودی
اینستاگرام پایگاه خبری تئاتر
کانال تلگرام پایگاه خبری تئاتر
مجله الکترونیکی «تاسیان»
فراخوان همکاری با سایت خبری تئاتر
.
بیست و چهارمین جشنواره بین المللی تئاتر کودک و نوجوان