هر ساله در جريان برگزاري جشنواره تئاتر دانشگاهي، مديران تئاتري تعهداتي در قالب حمايت از اجراي نمايش‌هاي باكيفيت و برگزيده مطرح مي‌كنند. به اين ترتيب اداره كل هنرهاي نمايشي، مركز تئاتر مولوي و خانه هنرمندان ايران از جمله نهادها و مراكزي هستند كه به واسطه در اختيار داشتن سالن‌هاي تئاتري تعهدهايي مطرح مي‌كنند. اما نكته اينجاست كه با يك بررسي اجمالي مي‌توان دريافت كدام مديران و كدام سالن‌ها در نهايت به تعهد خود جامه عمل پوشانده‌اند.

پایگاه خبری تئاتر: فرخوان بیست و دومین جشنواره بین‌المللی تئاتر دانشگاهی ایران چند روز قبل از سوی دبیرخانه منتشر شد. براساس اطلاعات موجود در این فراخوان، جشنواره این دوره از پنجم تا چهاردهم اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۸ به همت اداره کل فرهنگی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در بخش‌های مختلف الف: مناطق «تئاتر صحنه» و ب: سراسری و بین‌المللی «تئاتر صحنه»، «تجربه‌های اجرا»، «نمایشنامه‌نویسی (جایزه استاد اکبررادی)، «پژوهش (جایزه دکتر فرهاد ناظر‌زاده‌کرمانی)»، «ترجمه نمایشنامه»، «عکس، پوستر و تیزر»، «غیررقابتی»، «کارگاه‌ها و درسگفتارها»، «مدرسان»، «جشنواره جشنواره‌ها» و «پایان‌نامه‌های برگزیده» ویژه دانشجویان و فارغ‌التحصیلان برگزار خواهد شد. اما گذشته از اینکه با توجه به اوضاع اقتصادی فعلی، دعوت از گروه‌ها و هنرمندان خارجی برای حضور در «بخش بین‌الملل» این رویداد چه وضعیتی دارد، ذکر یک نکته ضروری است.

هر ساله در جریان برگزاری جشنواره تئاتر دانشگاهی، مدیران تئاتری تعهداتی در قالب حمایت از اجرای نمایش‌های باکیفیت و برگزیده مطرح می‌کنند. به این ترتیب اداره کل هنرهای نمایشی، مرکز تئاتر مولوی و خانه هنرمندان ایران از جمله نهادها و مراکزی هستند که به واسطه در اختیار داشتن سالن‌های تئاتری تعهدهایی مطرح می‌کنند. اما نکته اینجاست که با یک بررسی اجمالی می‌توان دریافت کدام مدیران و کدام سالن‌ها در نهایت به تعهد خود جامه عمل پوشانده‌اند. در اینکه مرکز تئاتر مولوی از ابتدای تاسیس تا امروز در زمره یکی از مهم‌ترین سرپناه‌های جدی دانش‌آموختگان تئاتر شناخته می‌شود، شکی وجود ندارد. به همین دلیل نیز انتظار دانشجویان، کارشناسان و اهالی رسانه از مدیران این مجموعه بالاست.

بعد از اتمام بیست و یکمین جشنواره بین‌المللی تئاتر دانشگاهی ایران نمایش‌های کارگردانان جوان از جمله: «در انتظار گودو» به کارگردانی حسام‌الدین لک از دانشگاها هنر، «هار» به کارگردانی حسین پوریانی‌فر از «دانشگاه سوره»، «پوبلیکومس بشیمبوفونگ» به کارگردانی امیر اخوان از دانشگاه آزاد، «لانچر» پویا سعیدی/مسعود صرامی از دانشگاه تهران، «در اتاق باد می‌وزد» کاری از امیر نجفی محصول دانشگاه هنر، «آنشرلی با موهای خیلی قرمز» به کارگردانی امیربهاور اکبرپوردهکردی از دانشگاه دامغان، «مقدس» به کارگردانی سعدی محمدی از دانشگاه تربیت مدرس و «فرایند» به کارگردانی علی کرسی‌زر از دانشگاه سوره از سوی هیات داوران برای اجرای عموم معرفی شدند. نمایش «ال اس دی» به کارگردانی پویا عربگری نیز در بخش مرور جشنواره به عنوان برگزیده معرفی شد. با مروری بر اجراهای چند ماه گذشته سالن‌های نمایشی به سختی می‌توان رد این کارگردانان و نمایش‌های برگزیده را در سالن‌های تئاتری جست‌وجو کرد. از میان سالن‌های رسمی و مراکز جدی تئاتری که موظف به حمایت از چنین گروه‌هایی هستند، این تنها مرکز تئاتر مولوی است که به نظر تعهدات خود را به انجام رسانده است.

از میان برگزیدگان جشنواره تئاتر دانشگاهی تاکنون نمایش‌های «آنشرلی با موهای خیلی قرمز»، «فرایند»، «ال اس دی»، «مقدس»، «هار» و «برف» (برگزیده بازیگری زن) در مرکز تئاتر مولوی روی صحنه رفته‌اند یا قرار است به صحنه بروند. پیگیری‌های «اعتماد» نشان می‌دهد، رایزنی‌هایی برای اجرای نمایش‌های دیگری از جمله «پوبلیکومس بشیمبوفونگ» و «در اتاق باد می‌وزد» در این مجموعه نیز در حال انجام است. به این فهرست می‌توان آثار دیگری همچون «لوله» را هم اضافه کرد. به این ترتیب از هر بخش جشنواره دو، سه نمایش در مولوی روی صحنه رفته‌ که این تعداد به‌طور کل تا پایان سال چیزی حدود ۱۵ نمایش را شامل خواهد شد.

اما نکته اینجاست که وظیفه حمایتی اداره کل هنرهای نمایشی در قبال حمایت از این استعدادهای جوان کجا و چگونه تعریف می‌شود؟ یا خانه هنرمندان ایران چه طرح و برنامه‌ای در این زمینه دارد؟ پاسخ این است که تا لحظه نگارش متن هر دو مرکز در ارتباط با حمایت از گروه‌های جوان به‌ شدت ضعیف و غیرقابل دفاع عمل کرده‌اند.

البته بعضی مراکز همچون تئاتر شهر، ایجاد تغییرات مدیریتی بعد از برگزاری جشنواره را دلیل این امر عنوان می‌کنند و حالا تا حدی از انجام تعهد خود سرباز می‌زنند. مدیران این مراکز عنوان می‌کنند که تعهد مکتوبی نداده‌اند. اظهارنظرهایی از این دست در کنار استقبال دانشجویان از نمایش به صحنه رفته در مرکز تئاتر مولوی نشان می‌دهد، مدیران با کمی درایت بیشتر می‌توانند رونق از دست رفته را به مجموعه خود بازگردانند.

مدیرکل هنرهای نمایشی در گفت‌وگوهای خصوصی با کارگردانان این‌طور عنوان کرده که در صورت اجرا در سالن‌های خصوصی، از میزان حمایتی دولتی برخوردار خواهند شد. از وقتی سعید اسدی به عنوان مدیر مجموعه تئاتر شهر معرفی شد نیز بسیاری از دانشجویان جوان با توجه به پیشینه و سابقه او در مرکز تئاتر مولوی نسبت به این تغییر نظر مثبت داشتند.

از سوی دیگر بعضی از این نمایش‌ها به عنوان خروجی دانشگاه‌هایی جز دانشگاه تهران – متولی اصلی مرکز تئاتر مولوی- محسوب می‌شوند و می‌توان گفت دانشگاه تهران بار دانشگاه‌هایی همچون تربیت مدرس، سوره، دانشگاه آزاد اسلامی را نیز به دوش می‌کشد. به همان اندازه که رویکرد مورد نظر از سوی مدیریت مرکز تئاتر مولوی و اداره‌کل فرهنگی و اجتماعی دانشگاه تهران قابل تقدیر است، باب انتقاد از دیگر مجموعه‌های دانشگاهی و تئاتری (خانه هنرمندان ایران) را می‌گشاید که چرا هیچ برنامه‌ای برای حمایت از خروجی و دانش‌آموختگان خود ندارند.

نکته قابل اشاره اینکه سالن «تئاتر مستقل» نیز در دو سال گذشته بخشی از بار مسوولیت مدیران و نهادهای دولتی را برعهده گرفته و در قالب پروژه «عصر تجربه» امکان دیده شدن آثار باکیفیت دانشجویی را برای این گروه‌ها فراهم می‌کند.

  • نویسنده : بابك احمدی
  • منبع خبر : روزنامه اعتماد