‌«شصت‌ونهمين دوره جشنواره فيلم برلين» امسال روي خوشي به سينماي ايران نشان نداد!‌ اما روي خود را در نمايش آثار فرماليستي و به قول معروف سينماي روشنفکرانه، سفيد کرد! در اين دوره تنها يک فيلم بلند داستاني از سينماي ايران به نام «نشت» در بخش غير‌رقابتي «فروم-Frum» نمايش داده شد؛ فيلمي که با زيرمتن ابزورد (معنا‌باخته) و سياسي آن به اثر فرماليستي و ناپخته شبيه شده تا يک فيلم هنري؛ اما نمايش يك مستند اتنوگرافي (مردم‌شناسانه) با نام «دلبند» ساخته «ياسر طالبي» و تهيه‌کنندگي «الهه نوبخت» از ايران در بخش سينماي آشپزي-Culinary Cinema» جان تازه‌اي به سينماي کم‌فروغ ايران در اين دوره از جشنواره فيلم برلين داد!

پایگاه خبری تئاتر: فیلم درباره انزوای پیرزنی مازنی در دامنه کوه البرز است که ۱۱ فرزندش او را ترک کرده‌اند؛ اما او در کنار گاوهایش سرزنده و امیدوار به زندگی است و به قول خودش گاوها را بیشتر از آدم‌ها دوست دارد!

او ۸۰‌ساله و تاب رویارویی با بازنشستگی را ندارد. از صبح تا شب مشغول چوپانی است؛ گاه نان می‌پزد و پنیر محلی درست می‌کند تا با فروش آنها مایحتاج زندگی خود را تأمین کند! او‌ زبان گاوها را می‌داند و همان‌طوری که باب طبع آنها است، گاو‌ها را در فصل گرما بالای کوه نگه می‌دارد!

«یاسر طالبی»، کارگردان این مستند، خوگرفتن این پیرزن با طبیعت و هراس او از قطع درختان به دست بشر را به باورپذیری خوبی رسانده است! دوربین راوی به‌خوبی در راستای نشان‌دادن کارهای روزمره «فیروزه» است! پیرزن به‌خوبی می‌داند که دوربین نقش بزرگی در ثبت رفتارهای روزمره او دارد! در واقع او همراه خوبی برای کارگردان و گروه فیلم‌برداری است! دوربین نقش یک

«سایکودرام-درمانگر» را برای این زن ایفا می‌کند! فیروزه لحظه‌ای از کارگردان می‌خواهد که اتاق را ترک؛ اما دوربین را خاموش نکند تا بتواند بی‌پرده از طریق دوربین سخنان ناگفته خویش را انتقال دهد! چینی نازک روح او ناگهان دربرابر دوربین شکسته شده و دردها را بیرون می‌ریزد! در‌واقع دوربین در این صحنه نقش کاتالیزوری را ایفا می‌کند تا درد جدایی مادر از فرزندانش را نشان دهد!

رنگ در لانگ‌شات‌های فیلم، عنصر خوبی است که توسط کارگردان به‌خوبی مشاهده شده است! «دلبند» چهار فصل است؛ پاییز طلایی و زمستان سفیدی دارد! شبِ عید، پیرزن را می‌بینیم که چشم به پنجره دوخته؛ اما چون همیشه گاوها و سنگ قبر شوهر، همدم تنهایی او هستند! صحنه فروش «گاو پیشانی سفید» و غم دوری او از تأثیرگذاری خوبی برخوردار است! در تحلیل شخصیت فیروزه نکته‌ای که حائز اهمیت است، جدایی‌ناپذیری او از زادگاه مادری است؛ اما این زن به‌هیچ‌وجه قربانی سنت نیست؛ بلکه ناخواسته به آن پشت کرده و بدون هیچ‌گونه حمایتی به‌تنهایی روی پای خود ایستاده است! در واقع فیروزه منتظر دست یاری‌بخشی نخواهد بود! حماسه ایستادگی این زن، یک الگوی آموزشی مناسب برای آگاهی نسل جدید از پیشینه فرهنگی خویش است که این روزها تدریجا در حال زوال است! دلبند نشان داد که چه لایه‌های پنهان و ناشناخته‌ای هنوز در «فرهنگ مردم‌شناسی» ایران وجود دارد که می‌توان آن را دوباره مورد تحقیق و پژوهش قرار داد! این فیلم در «شصت‌و‌نهمین جشنواره فیلم برلین» در بخش «سینما آشپزی» کاندیدای گرفتن جایزه ۵۰ هزار یورویی بود! دلبند مورد استقبال خوب مخاطبان جشنواره قرار گرفت!

  • نویسنده : مجيد موثقی
  • منبع خبر : روزنامه شرق