ونیز ۲۰۲۶؛ جان مالکوویچ وارد رقابت اسکار شد و سیاست بر جشنواره سایه انداخت

چارسو پرس: آیا ونیز هنوز از موج تشویق‌ها می‌لرزد؟

در سال‌های اخیر، برای تماشاگران نمایش‌های نخست فیلم‌ها در جشنواره فیلم ونیز به عادتی معمول تبدیل شده است که پس از پایان تیتراژ، برای مدتی به ظاهر بی‌پایان کف بزنند و هورا بکشند.

اغلب بازیگران و فیلمسازان نیز در چنین لحظاتی آشکارا معذب به نظر می‌رسند و انگار نمی‌دانند وقتی تشویق‌ها به دورقمی‌شدن تعداد دقایق می‌رسد، دقیقاً باید چه کار کنند.

می‌توان این وضعیت را یک «مشکل شامپاینی» دانست؛ مشکلی که امسال ستاره‌هایی مانند جان مالکوویچ و سم راکول و همچنین مارتین مک‌دونا، کارگردان «Wild Horse Nine»، با آن مواجه شدند. فیلم کمدی سیاه مک‌دونا در کاخ سینمای مشهور لیدو با استقبال پرشور و ۱۳ دقیقه تشویق ایستاده روبه‌رو شد.

اما این طولانی‌ترین تشویق جشنواره نبود.

در ادامه هفته، پنه‌لوپه کروز و خاویر باردم برای درام زناشویی «پناهگاه» ۱۵.۵ دقیقه تشویق شدند و پنجشنبه نیز مستند «NAZA» درباره غزه با استقبال عظیم ۲۴.۵ دقیقه‌ای مواجه شد؛ طولانی‌ترین تشویق ثبت‌شده در یک جشنواره مهم سینمایی.

با وجود تمام گلایه‌ها درباره اینکه هالیوود عملاً جشنواره‌های سینمایی را رها کرده است، امسال کمبود چهره‌های سرشناس برای برانگیختن واکنش تماشاگران وجود نداشت.

رابرت پتینسون با «Primetime»، پنه‌لوپه کروز و خاویر باردم با «پناهگاه» و لیام و نوئل گلگر از گروه اوسیس با «با خشم به عقب نگاه نکن» از جمله نام‌های بزرگی بودند که امیدوار بودند تحسین جشنواره‌ای را به بحث‌های مربوط به جوایز یا موفقیت تجاری در گیشه تبدیل کنند.

حالا که ونیز به پایان می‌رسد و جشنواره‌روها آخرین لقمه‌های پاستا و جرعه‌های اسپریتز خود را می‌نوشند، در ادامه مهم‌ترین نکات و برداشت‌های این دوره از جشنواره در شهر شناور را مرور می‌کنیم.

جورج کلونی همه توجه‌ها را به خود جلب کرد

فقط جورج کلونی می‌توانست بدون اینکه حتی فیلمی برای تبلیغ داشته باشد، به یکی از مهم‌ترین چهره‌های جشنواره تبدیل شود.

این ستاره هالیوود برای معرفی پروژه جدیدی به ونیز نیامده بود، بلکه برای دریافت شیر طلایی افتخاری یک عمر دستاورد هنری به جشنواره سفر کرده بود.

اگر این ماجرا آشنا به نظر می‌رسد، دلیلش این است که کلونی سال گذشته در فیلم «جی کلی» نقش یک ستاره سینما را بازی کرده بود که برای دریافت جایزه‌ای مربوط به کارنامه حرفه‌ای خود به ایتالیا می‌رود.

کلونی امسال تقریباً همه‌جا دیده می‌شد؛ از نشست خبری و مراسم افتتاحیه گرفته تا مسترکلاس.

او درباره قدرت هنر در دوران آشوب، اهمیت آزادی بیان و وضعیت رو به فرسایش دموکراسی حرف‌های زیادی برای گفتن داشت.

کلونی همچنین زمانی برای آموزش یک واژه جدید به جشنواره‌روها پیدا کرد:

«یک واژه عالی وجود دارد، کاکیستوکراسی؛ یعنی کشوری که توسط کم‌صلاحیت‌ترین افراد اداره می‌شود. فکر می‌کنم شاید ما همین حالا در یک کاکیستوکراسی هستیم، اما از آن عبور خواهیم کرد.»

ما حرفت را باور می‌کنیم، جورج!

جان مالکوویچ وارد رقابت اسکار شد

خودتان را برای دیدن مقدار زیادی از جان مالکوویچ آماده کنید.

این بازیگر محبوب و کاراکترپرداز با «Wild Horse Nine» موجی از بحث‌های مربوط به جوایز را به راه انداخته است؛ فیلمی که در آن نقش یک مأمور عجیب‌وغریب سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا، را بازی می‌کند که به زندگی خود می‌اندیشد.

مارتین مک‌دونا سابقه بسیار خوبی در رساندن بازیگران فیلم‌هایش از لیدو به اسکار دارد.

سم راکول و فرانسیس مک‌دورمند برای «سه بیلبورد خارج از ابینگ، میزوری» محصول ۲۰۱۷ برنده اسکار شدند و کالین فارل و برندن گلیسون نیز برای «بنشی‌های اینیشرین» محصول ۲۰۲۲ نامزد اسکار شدند؛ هر دو فیلم نخستین نمایش خود را در ونیز تجربه کردند.

به نظر می‌رسد زمان آن رسیده که مالکوویچ نیز دوباره مورد توجه قرار گیرد؛ بازیگری که آخرین نامزدی اسکارش بیش از سه دهه پیش، برای «در خط آتش» در سال ۱۹۹۳ بود.

مت دیمون و تام کروز، شاید رقیب تازه‌ای پیدا کرده باشید!

سیاست، سیاست و باز هم سیاست

آلبرتو باربرا، مدیر هنری جشنواره ونیز، وقتی ترکیب امسال را «سیاسی‌ترین دوره تاریخ» توصیف کرد، اغراق نکرده بود.

هشتادوسومین دوره جشنواره مملو از فیلم‌هایی درباره موضوعات داغ سیاسی و اجتماعی بود؛ از غول‌های رسانه‌ای راست‌گرا در «Ink» گرفته تا ترول‌های راست‌گرا در «Musk»، درگیری‌های خاورمیانه در «NAZA» و عملیات مهاجرت و گمرک آمریکا، موسوم به ICE، در «They’re Here».

در خارج از سالن‌های سینما نیز پرسیدن نظر بازیگران و کارگردانان درباره وضعیت جهان به بخشی جدایی‌ناپذیر از حضور در جشنواره‌های سینمایی تبدیل شده است.

این بحث پس از جشنواره برلین شدت گرفت؛ جایی که ویم وندرس، رئیس هیئت داوران، گفته بود فیلمسازان باید «از سیاست دور بمانند».

اما مگی جیلنهال، رئیس هیئت داوران ونیز، با این دیدگاه موافق نیست.

او در نشست خبری هیئت داوران گفت فیلم‌ها «اساساً و به‌طور اجتناب‌ناپذیر سیاسی هستند» و از مردم خواست «داستان‌هایی درباره فاسدترین و منحرف‌ترین آدم‌ها» را بشنوند.

دلیل او چیست؟

«این کار فرصت پیدا کردن همدلی را ایجاد می‌کند.»

استقبال رکوردشکنانه از «NAZA»

تماشاگران نیز ظاهراً مشکلی با قرار گرفتن سیاست در مرکز جشنواره ندارند.

مستند «NAZA» که روایتی تکان‌دهنده از سازوکارهای پشت حملات و کشتار از راه دور غیرنظامیان فلسطینی در غزه توسط ارتش اسرائیل ارائه می‌کند، طولانی‌ترین تشویق ایستاده ثبت‌شده در تاریخ جشنواره‌های سینمایی را دریافت کرد؛ یا دست‌کم از زمانی که خبرنگاران شروع به ثبت و گزارش این نوع تشویق‌ها کرده‌اند.

این مستند با ۲۴.۵ دقیقه تشویق روبه‌رو شد و رکورد تشویق فیلم «صدای هند رجب» درباره غزه در سال گذشته و همچنین «هزارتوی پن» ساخته گیرمو دل‌تورو در جشنواره کن ۲۰۰۶ را پشت سر گذاشت؛ هر دو فیلم ۲۲ دقیقه تشویق شده بودند.

یووال آبراهام و ریچل زور، دو فیلمساز اسرائیلی، از چهار کارگردان مستند «سرزمین دیگری نیست» هستند که در سال ۲۰۲۵ برنده اسکار بهترین مستند شد.

با توجه به استقبال گرم از «NAZA» و ارتباط بسیار زیاد موضوع آن با شرایط روز، آیا این دو فیلمساز بار دیگر وارد بحث جوایز خواهند شد؟

زنان کجا هستند؟

جیلنهال ممکن است رئیس هیئت داوران باشد، اما درباره کمبود فیلم‌های ساخته‌شده توسط زنان در بخش مسابقه اصلی، او نیز به اندازه دیگران سردرگم است.

بالاخره او فیلم‌ها را انتخاب نکرده است.

تنها دو فیلم از آثاری که برای دریافت شیر طلایی رقابت می‌کردند توسط زنان کارگردانی شده بودند: «Woman Unknown»، ساخته می ال‌توخی، و «NAZA» که زور یکی از کارگردانان آن است.

جیلنهال در نشست خبری با لحنی طعنه‌آمیز گفت:

«فکر می‌کنم بالاخره روشن شده که مردها فیلم‌های بهتری از زنان می‌سازند.»

اما او در ادامه با جدیت گفت مشکل را باید متوجه ساختار حاکم بر صنعت سینما دانست.

او گفت:

«یک مشکل ساختاری وجود دارد. تأمین مالی فیلم برای زنان دشوارتر است.»

یک ستاره متولد می‌شود

لنس اوپنهایم، کارگردان ۳۰ ساله‌ای که به‌خاطر آثار غیرداستانی مانند «Some Kind of Heaven» و سریال «Ren Faire» شبکه اچ‌بی‌او شناخته می‌شود، در ونیز به‌عنوان یکی از استعدادهای مهم آینده مطرح شد.

«Primetime»، نخستین فیلم بلند داستانی او که توسط A24 ساخته شده، یکی از پرسر‌وصداترین فیلم‌های جشنواره بود و با هفت دقیقه تشویق پرشور روبه‌رو شد.

تماشاگران از بازی غوطه‌ورکننده رابرت پتینسون در نقش کریس هنسن، مجری برنامه «To Catch a Predator»، استقبال کردند.

اما این فقط تشویق‌های لیدو بود.

روز بعد، اوپنهایم و ناتان فیلدر از مستند فوق‌محرمانه خود درباره الیزابت هولمز، بنیان‌گذار شرکت ترانوس، در جشنواره فیلم تلوراید رونمایی کردند؛ فیلمی با عنوان «You Can See Everything» که خیلی زود به یکی از بحث‌های اصلی تلوراید تبدیل شد.

با اطمینان می‌توان گفت اوپنهایم در چند ماه آینده بارها فرصت پوشیدن کت‌وشلوار رسمی خود را خواهد داشت.

هوا داغ بود، خیلی داغ

داغ‌ترین وسیله جانبی امسال چه بود؟

پنکه‌های برقی و دستی.

دمای هوا در لیدو طاقت‌فرسا بود و ستاره‌های درجه یک هالیوود روی فرش قرمز در آستانه گرمازدگی قرار داشتند.

در مراسم نمایش «Ink»، جک اوکانل مجبور شد کت ضخیم دان‌هیل خود را دربیاورد و بعد رطوبت و عرق روی صورت و پیراهنش را پاک کند.

پارکر پوزی در نمایش «Wild Horse Nine» دائماً با یک پنکه تزئینی خودش را باد می‌زد و در جریان تشویق طولانی فیلم، با حرکت لب‌هایش درباره گرمای وحشتناک هوا حرف می‌زد.

رابرت پتینسون نیز که یک کت‌وشلوار سفید شیک پوشیده بود، پیش از گرفتن عکس گروهی بازیگران، با دستمال عرق پیشانی‌اش را پاک می‌کرد.

ستاره‌ها؛ آنها هم درست مثل ما هستند!