استقبال فیلمسازان بزرگ از طرح حمایت فرانسه از سینمای مستقل
چارسو پرس: ریچارد لینکلیتر، جعفر پناهی، جین کمپیون، پدرو آلمودوار و ویم وندرس از جمله فیلمسازان سرشناسی هستند که به طرح جدید دولت فرانسه برای حمایت بینالمللی از سینماهای مستقل پیوستند.
طرح فرانسه برای نجات سینماهای مستقل
چهرههای برجستهای از سینمای جهان از جمله ریچارد لینکلیتر، ربکا زلوتوفسکی، جعفر پناهی، جین کمپیون، پدرو آلمودوار، ویم وندرس، طارق صالح و جیا ژانگکه به طرح «ابتکار بینالمللی تابآوری برای سالنهای مستقل» پیوستهاند؛ طرحی که روز دوشنبه در جریان اجلاس لومیر در فرانسه معرفی شد.
دولت فرانسه این طرح را که با نام اختصاری «IRIS» شناخته میشود، با هدف تقویت نمایش فیلمهای مستقل و تأمینشده خارج از نظامهای بزرگ استودیویی در سراسر جهان راهاندازی کرده است.
این اقدام بخشی از تلاش گستردهتر فرانسه برای افزایش نفوذ خود در بازار جهانی سینماست؛ رویکردی که در گردهمایی اجلاس لومیر نیز بهروشنی دیده میشود.
دولت فرانسه علاوه بر راهاندازی IRIS، در حال ایجاد نهادی با عنوان «ائتلاف لومیر» برای گردهم آوردن کمیسیونهای فیلم در سراسر جهان است.
این اقدامات بخشی از رویکرد «چندجانبهگرایی» فرانسه در قبال آینده سینماست؛ رویکردی که امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، و مرکز ملی سینما و تصویر متحرک این کشور در هفتههای اخیر با جدیت دنبال کردهاند و اکنون با برگزاری این اجلاس به مرحله تازهای رسیده است.
هدف IRIS چیست؟
هدف اصلی IRIS، بنا بر اسناد منتشرشده در اجلاس، «حفاظت، تقویت و ایجاد ارتباط میان سینماها، توزیعکنندگان و شبکههای غیرانتفاعیای است که تنوع سینمایی را ممکن میکنند و همچنین پیشبرد گردش جهانی فیلمهای مستقل، بهویژه در مناطقی که فعالان محلی بیش از همه منزوی، آسیبپذیر یا در معرض تهدید هستند.»
اجلاس لومیر میزبان جمعی از مهمترین چهرههای صنعت محتوای جهان در شهر تاریخی سنپل دو ونس در جنوب فرانسه است. این نشست یکروزه در بنیاد و موزه هنری مِگ برگزار میشود.
در اسناد رسمی اجلاس آمده است: «درست در زمانی که تماشاگران دوباره در حال کشف فیلمهای مستقل هستند، زیستبومی که این فیلمها را به دست آنها میرساند، در حال تضعیف شدن است.»
در ادامه این بیانیه آمده است که برخلاف تولید فیلم که تا حدی امکان جابهجایی دارد، «توزیع و نمایش مستقل به نهادهایی وابسته است که ریشه در جوامع محلی دارند».
این نهادها در مقایسه با بخش تولید، حمایت بسیار کمتری در سطح ملی و بینالمللی دریافت میکنند. بر اساس طرح IRIS، قرار است این خلأ از طریق نخستین سازوکار بینالمللی اختصاصیافته به گردش سینمای مستقل برطرف شود؛ سازوکاری که تأمین مالی، تخصص و حمایت حقوقی و صنفی را در کنار یکدیگر قرار میدهد.
فرانسه به دنبال حمایت جهانی از IRIS
فرانسه انتظار دارد کشورهای مختلف از این ابتکار حمایت کنند.
یکی از محورهای اصلی IRIS ایجاد ارتباطات قویتر میان فیلمسازان و نهادهای غیرانتفاعی، کمیسیونهای دولتی و سرمایهگذاران خصوصی است که منابع مالی سینمای مستقل را تأمین میکنند.
مکرون نیز قرار است ۲۲ سپتامبر در نیویورک نشستی برگزار کند تا درباره طرح IRIS گفتوگوهای بیشتری انجام شود.
چه فیلمسازانی به طرح پیوستهاند؟
در کنار فیلمسازان سرشناسی که نامشان در فهرست اولیه آمده، چهرههای برجسته دیگری نیز به شورای بینالمللی IRIS پیوستهاند.
آگنیشکا هولاند، کوستا گاوراس، جیم جارموش، تیلدا سوینتن، ژولیت بینوش، ویکی کریپس، ایرا ساکس، روبن اوستلوند، کائوتر بن هانیا و توماس وینتربرگ از دیگر اعضای این شورا هستند.
هدف، ایجاد شبکهای از بازیگران کلیدی صنعت سینماست که بتوانند در مواقعی که یک سینمای مستقل، توزیعکننده یا شبکه غیرانتفاعی در معرض خطر قرار میگیرد، بهسرعت وارد عمل شوند.
بر اساس اسناد اجلاس، این مداخله میتواند شامل تأمین مالی اضطراری، ارائه تخصص و جلب حمایت بینالمللی باشد؛ بهخصوص در مناطقی که بیش از دیگر نقاط به پشتیبانی نیاز دارند.
آموزش سینما برای نسلهای آینده
آموزش و ارتقای درک و علاقه عمومی به سینما نیز بخشی از مأموریت IRIS خواهد بود.
بر اساس چشمانداز ارائهشده در اجلاس، این طرح قصد دارد «نسلهای جدید را از طریق آموزش سینمایی به سالنها بیاورد، آنها را با فیلمهای متنوع آشنا کند و به شکلگیری مخاطبانی کمک کند که سینمای مستقل در آینده به آنها وابسته خواهد بود.»
«ائتلاف لومیر» چه هدفی دارد؟
در کنار IRIS، «ائتلاف لومیر» نیز یکی دیگر از پروژههای مهم دولت فرانسه است.
عضویت در این ائتلاف برای «هر نهاد ملی یا سازمان عمومی که مأموریت آن حمایت، دفاع یا ترویج سینما یا تصویر متحرک باشد» آزاد خواهد بود.
هدف این است که اعضای ائتلاف سالانه دو بار گرد هم بیایند؛ یک نشست همزمان با جشنواره فیلم کن در ماه مه برگزار خواهد شد و نشست دوم هر سال در یک کشور میزبان متفاوت برگزار میشود.
فرانسه به دنبال ایجاد یک شبکه جهانی سینماست
مقامهای فرانسوی چشمانداز خود برای ائتلاف لومیر را ایجاد یک شبکه ایمنی میدانند که بتواند نقش «حلقه مفقوده جهانی» را ایفا کند و فعالیتها و نوآوریهای گسترده صنعت سینما را فراتر از مرزهای ملی سرعت ببخشد.
در اسناد اجلاس آمده است:
«سینما و تولیدات سمعیوبصری چیزی فراتر از صنعت هستند. آنها حامل داستانها، زبانها و فرهنگها هستند، بر نحوه بازنمایی جوامع از خود تأثیر میگذارند و به مخاطبان امکان میدهند به دیدگاههایی فراتر از تجربه شخصی خود دسترسی پیدا کنند.»
در ادامه تأکید شده است که پویایی این حوزه به «تنوع فرهنگی، آزادی آفرینش، حقوق پدیدآورندگان، دسترسی به آثار، سالنهای سینمای پویا و توانایی نسلهای جدید برای کشف و درک تصاویر» وابسته است.
بر اساس این دیدگاه، حفظ این شرایط تنها یک هدف اقتصادی نیست، بلکه «مسئولیتی عمومی» است؛ مسئولیتی که بیش از گذشته باید فراتر از مرزهای ملی مورد توجه قرار گیرد.
