«توپ سیاه» چگونه می‌تواند نخستین اسکار بهترین فیلم را برای نتفلیکس به ارمغان بیاورد؟
چارسو پرس: نتفلیکس طی سال‌های گذشته یکی از پرهزینه‌ترین کمپین‌های فصل جوایز هالیوود را ساخته است؛ از بیلبوردهای گسترده در لس‌آنجلس گرفته تا نمایش‌های خصوصی و برنامه‌های ویژه برای چهره‌های تأثیرگذار آکادمی.
با وجود سرمایه‌گذاری سنگین، یک جایزه مهم همچنان از مجموعه افتخارات این شرکت غایب است: اسکار بهترین فیلم.
اکنون «توپ سیاه» می‌تواند تازه‌ترین تلاش نتفلیکس برای شکستن این طلسم باشد.
فیلم اسپانیایی‌زبان خاویر کالوو و خاویر آمبروسی، که با نام «لس جاویس» نیز شناخته می‌شوند، در جشنواره بین‌المللی فیلم تورنتو جایزه انتخاب تماشاگران را دریافت کرد. این نخستین بار بود که یک فیلم نتفلیکس این جایزه را به دست می‌آورد و همچنین نخستین فیلم غیرانگلیسی‌زبان در ۱۵ سال گذشته بود که برنده جایزه اصلی تماشاگران تورنتو شد.
«توپ سیاه» همچنین در جشنواره سن‌سباستین جایزه تماشاگران را دریافت کرد و بالاترین امتیاز ثبت‌شده برای یک فیلم اسپانیایی در تاریخ این جشنواره را با امتیاز ۹٫۴ از ۱۰ به دست آورد.
نتفلیکس چرا هنوز اسکار بهترین فیلم را نبرده است؟
نتفلیکس در سال‌های اخیر بارها تا آستانه دریافت اسکار بهترین فیلم پیش رفته است.
«رُما» به کارگردانی آلفونسو کوارون در سال ۲۰۱۸ با ۱۰ نامزدی اسکار، یکی از مهم‌ترین فیلم‌های نتفلیکس در فصل جوایز بود. کوارون اسکار بهترین کارگردانی و بهترین فیلمبرداری را دریافت کرد و «رُما» نیز جایزه بهترین فیلم بین‌المللی را برای مکزیک به دست آورد، اما اسکار بهترین فیلم به «کتاب سبز» رسید.
دو سال بعد، «قدرت سگ» ساخته جین کمپیون با ۱۲ نامزدی، صدرنشین نامزدی‌های اسکار بود. کمپیون جایزه بهترین کارگردانی را گرفت، اما «کودا» از اپل توانست اسکار بهترین فیلم را به دست آورد و به نخستین فیلم یک سرویس استریم تبدیل شد که این جایزه را دریافت می‌کند.
در سال ۲۰۲۲ نیز «در جبهه غرب خبری نیست» ساخته ادوارد برگر با چهار اسکار و رکورد هفت جایزه بفتا عملکرد چشمگیری داشت، اما اسکار بهترین فیلم را به «همه‌چیز همه‌جا به یکباره» واگذار کرد.
این سابقه نشان می‌دهد که آکادمی معمولاً از فیلم‌های غیرانگلیسی‌زبان نتفلیکس استقبال می‌کند، اما در بسیاری از موارد جایزه بهترین فیلم بین‌المللی را به‌عنوان مقصد نهایی آنها در نظر گرفته است.
تنها فیلم غیرانگلیسی‌زبان تاریخ که توانسته هم اسکار بهترین فیلم بین‌المللی و هم اسکار بهترین فیلم را در یک دوره دریافت کند، «انگل» ساخته بونگ جون هو از کره جنوبی است.
«امیلیا پرز»؛ تجربه‌ای که نتفلیکس نمی‌خواهد تکرار شود
«امیلیا پرز» یکی دیگر از پروژه‌های بزرگ نتفلیکس در فصل جوایز بود. این فیلم با ۱۳ نامزدی در نودوهفتمین دوره اسکار، رکورد بیشترین نامزدی برای یک فیلم غیرانگلیسی‌زبان را ثبت کرد.
اما انتشار دوباره برخی پست‌های جنجالی کارلا سوفیا گاسکون، بازیگر فیلم، در شبکه‌های اجتماعی به کمپین اسکار آسیب زد. نتفلیکس در هفته‌های پایانی حتی حضور گاسکون در تبلیغات «برای ملاحظات شما» را کاهش داد.
اکنون «توپ سیاه» فرصتی برای نتفلیکس فراهم کرده تا مسیر متفاوتی را طی کند.
داستان «توپ سیاه» درباره چیست؟
«توپ سیاه» داستانی اسپانیایی است که توسط فیلمسازان اسپانیایی و درباره جامعه خود آنها ساخته شده است.
فیلم از نمایشنامه ناتمام «توپ سیاه» اثر فدریکو گارسیا لورکا و نمایشنامه «سنگ تاریک» نوشته آلبرتو کونیِرو الهام گرفته و زندگی سه مرد همجنسگرا را در سه مقطع تاریخی دنبال می‌کند.
خاویر آمبروسی پیش‌تر گفته بود که هدف آنها ساخت چیزی بوده که آن را «همجنسگرایانه‌ترین فیلم جنگی تاریخ» توصیف کرده‌اند.
خاویر آمبروسی و خاویر کالوو در جشنواره کن جایزه بهترین کارگردانی را به‌صورت مشترک با پاوِل پاولیکوفسکی، کارگردان «سرزمین پدری»، دریافت کردند. پنه لوپه کروز، گلن کلوز و گیتاریکادلافوئنته نیز از بازیگران فیلم هستند.
«توپ سیاه» در سپتامبر ۲۰۲۶ به‌عنوان نماینده رسمی اسپانیا برای رقابت در بخش بهترین فیلم بین‌المللی اسکار ۲۰۲۷ انتخاب شد.
نتفلیکس برای «توپ سیاه» یک استراتژی متفاوت در پیش گرفته است
یکی از مهم‌ترین نشانه‌های اعتماد نتفلیکس به «توپ سیاه»، برنامه اکران آن است.
فیلم از ۱۶ اکتبر در سینماهای آمریکا اکران می‌شود و تا ۲ دسامبر به نتفلیکس نمی‌آید. این فاصله ۴۷ روزه، طولانی‌ترین دوره انحصاری اکران سینمایی در تاریخ نتفلیکس است.
فیلم ابتدا در نیویورک و لس‌آنجلس اکران می‌شود و سپس در هفته‌های بعد به شهرهای بیشتری گسترش پیدا می‌کند. برخی نمایش‌های آن نیز با نگاتیو ۳۵ میلی‌متری برگزار خواهد شد.
این تصمیم در شرایطی گرفته شده که نتفلیکس سال‌ها در برابر اکران طولانی آثارش در سینماها مقاومت می‌کرد. بنابراین نحوه عرضه «توپ سیاه» نشان می‌دهد این شرکت قصد دارد فیلم را به‌عنوان یک اثر جدی فصل جوایز، پیش از حضور در سرویس استریم، در سینماها تثبیت کند.
آیا «توپ سیاه» می‌تواند بر موانع اسکار غلبه کند؟
موفقیت در جشنواره‌ها و دریافت جایزه تماشاگران تورنتو، مسیر «توپ سیاه» را برای فصل جوایز هموار کرده، اما نامزدی اسکار بهترین فیلم همچنان قطعی نیست.
یکی از موانع احتمالی فیلم، زبان اسپانیایی و زمان نسبتاً طولانی آن است. فیلم حدود دو ساعت و ۴۰ دقیقه زمان دارد و بخش مهمی از اعضای آکادمی باید آن را با زیرنویس تماشا کنند.
البته تجربه «اوپنهایمر» نشان داد زمان طولانی به‌تنهایی مانع موفقیت در اسکار نیست. با این حال، آن فیلم علاوه بر استقبال گسترده، از فروش بالای سینمایی و جایگاه فرهنگی ویژه‌ای نیز برخوردار بود.
در مورد «توپ سیاه»، واکنش‌ها نیز کاملاً یکدست نبوده است. برخی منتقدان جاه‌طلبی فیلم را فراتر از توان اجرایی آن دانسته‌اند و برخی دیگر آن را اثری نابرابر توصیف کرده‌اند.
در نهایت، یکی از عوامل مهم در رقابت بهترین فیلم، شکل‌گیری اجماع میان اعضای آکادمی است.
بیشتر بخوانید
نقد فیلم «توپ سیاه»؛ سه نسل، عشق‌های پنهان و میراث فدریکو گارسیا لورکا
پیش‌بینی تازه اسکار ۲۰۲۷؛ «توپ سیاه» در جمع نامزدهای بهترین فیلم
در تازه‌ترین پیش‌بینی منتشرشده از سوی ورایتی در اول اکتبر ۲۰۲۶، «توپ سیاه» در میان ۱۰ فیلم پیش‌بینی‌شده برای نامزدی اسکار بهترین فیلم قرار گرفته است.
همچنین خاویر آمبروسی و خاویر کالوو در بخش بهترین کارگردانی، پنه‌لوپه کروز در بخش بهترین بازیگر نقش مکمل زن و فیلم در بخش‌های فیلمنامه اقتباسی، طراحی تولید، فیلمبرداری، طراحی لباس، تدوین و موسیقی نیز در فهرست پیش‌بینی‌های ورایتی قرار گرفته‌اند.
در بخش بهترین فیلم بین‌المللی نیز «توپ سیاه» در کنار «فیورد» از رومانی، «مینوتور» از فرانسه، «عشق ممکن» از کره جنوبی و «زن ناشناس» از دانمارک قرار گرفته است.
اینها پیش‌بینی‌های ورایتی هستند و نامزدی یا برنده شدن فیلم در هیچ‌یک از این بخش‌ها را قطعی نمی‌کنند.
نتفلیکس این بار چه چیزی را تغییر داده است؟
تجربه «رُما»، «قدرت سگ»، «در جبهه غرب خبری نیست» و «امیلیا پرز» نشان داده که نتفلیکس توانایی رساندن یک فیلم غیرانگلیسی‌زبان به سطح بالای رقابت اسکار را دارد، اما تبدیل نامزدی به اسکار بهترین فیلم مرحله دشوارتری بوده است.
«توپ سیاه» در شرایطی وارد این رقابت شده که علاوه بر موفقیت‌های جشنواره‌ای، نماینده رسمی اسپانیا در بخش بهترین فیلم بین‌المللی نیز هست و نتفلیکس برای نمایش سینمایی آن سرمایه‌گذاری بیشتری نسبت به بسیاری از آثار قبلی خود انجام داده است.
این فیلم در عین حال با چالش دیگری مواجه است: نتفلیکس باید کمپین فصل جوایز را تا ماه‌های پایانی سال و ژانویه حفظ کند، بدون اینکه فیلم خیلی زود به اوج توجه رسانه‌ای برسد.
در نتیجه، «توپ سیاه» اکنون یکی از مهم‌ترین پروژه‌های فصل جوایز نتفلیکس است؛ فیلمی که موفقیت آن در تورنتو و سن‌سباستین، انتخابش به‌عنوان نماینده اسپانیا و تصمیم نتفلیکس برای طولانی‌ترین اکران سینمایی تاریخ این پلتفرم، همگی نشان می‌دهند که این شرکت سرمایه‌گذاری قابل‌توجهی روی مسیر اسکاری آن انجام داده است.
