آن کارسون برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶ شد
- آن کارسون، شاعر، نویسنده، مترجم و پژوهشگر ادبیات کلاسیک کانادایی، به‌عنوان برنده جایزه نوبل ادبیات ۲۰۲۶ معرفی شد. آکادمی سوئد این جایزه را به پاس آثاری جسورانه و خلاقانه به او اهدا کرد که با گفت‌وگویی بازیگوشانه با سنت کلاسیک، فرم‌های تازه‌ای برای ادبیات معاصر خلق کرده‌اند.
چارسو پرس: در مراسم معرفی برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶، نام آن کارسون (Anne Carson) به‌عنوان برنده این جایزه اعلام شد.
آکادمی سوئد در توضیح انتخاب کارسون، بر جسارت و نوآوری آثار او و شیوه‌ای تأکید کرده است که در آن سنت کلاسیک به بستری برای خلق فرم‌های تازه در ادبیات معاصر تبدیل می‌شود.
کارسون از چهره‌هایی است که به‌سادگی نمی‌توان آثارش را در یک قالب ادبی مشخص قرار داد. شعر، نثر، مقاله، ترجمه، نمایشنامه و پژوهش ادبی در آثار او در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند و مرزهای میان ژانرها را از بین می‌برند.
آن کارسون کیست؟
آن پاتریشیا کارسون ۲۱ ژوئن ۱۹۵۰ در تورنتو، انتاریو، کانادا به دنیا آمد.
او تحصیلات خود را در رشته ادبیات کلاسیک در دانشگاه تورنتو ادامه داد و در سال ۱۹۷۴ مدرک کارشناسی، در سال ۱۹۷۵ کارشناسی ارشد و در سال ۱۹۸۱ دکترای خود را دریافت کرد. او همچنین مدتی در دانشگاه سنت اندروز اسکاتلند به مطالعه زبان و متون کلاسیک یونان پرداخت.
آشنایی کارسون با ادبیات یونان باستان از دوران نوجوانی آغاز شد و بعدها به یکی از پایه‌های اصلی فعالیت ادبی و پژوهشی او تبدیل شد.
کارسون در طول فعالیت دانشگاهی خود در دانشگاه‌هایی از جمله مک‌گیل، میشیگان و پرینستون تدریس کرده و همزمان مسیر ادبی خود را به‌عنوان شاعر، مترجم و نویسنده ادامه داده است.
ادبیات کارسون؛ جایی میان شعر، اسطوره و پژوهش
آنچه آثار کارسون را از بسیاری از نویسندگان معاصر متمایز می‌کند، ترکیب دانش دانشگاهی با تخیل شاعرانه است.
او مرز میان شعر، نثر، مقاله و ترجمه را کنار می‌زند و در بسیاری از آثارش به سراغ اسطوره‌ها، زبان و ادبیات یونان باستان می‌رود تا آنها را در قالب‌هایی تازه با مسائل انسانی و ادبی امروز پیوند دهد.
تقریباً تمام فعالیت ادبی کارسون در نقطه تلاقی دو جهان شکل گرفته است؛ وسواس یک پژوهشگر زبان و متن‌های کهن نسبت به واژه‌ها و میل یک شاعر برای یافتن معناهایی تازه.
خود او نیز ریشه‌شناسی واژه‌ها را یکی از نقاط آغازین کارش معرفی کرده است.
«زندگینامه سرخ»؛ یکی از مشهورترین آثار آن کارسون
یکی از شناخته‌شده‌ترین آثار کارسون، «زندگینامه سرخ» است؛ اثری که در قالب رمانی منظوم، اسطوره‌های یونان باستان را با روایتی مدرن و شخصی درهم می‌آمیزد.
«اِروس شیرین و تلخ»، «مردان در اوقات فراغت»، «زیبایی شوهر» و «فلوْت» از دیگر آثار مهم این شاعر و نویسنده هستند.
کارسون همچنین ترجمه‌هایی از آثار کلاسیک یونانی، از جمله آثار سوفوکل، اوریپید و قطعاتی از اشعار سافو، منتشر کرده است.
«زیبایی شوهر» در سال ۲۰۰۱ جایزه تی.اس. الیوت را برای او به همراه آورد و آثارش در سال‌های گذشته جوایز و افتخارات ادبی متعددی نیز دریافت کرده‌اند.
کارسون و مرزهای ژانر ادبی
یکی از ویژگی‌های مهم آثار آن کارسون، مقاومت آنها در برابر دسته‌بندی‌های معمول ادبی است.
او می‌تواند در یک اثر، شعر را با مقاله و پژوهش کلاسیک ترکیب کند و در اثری دیگر، اسطوره‌ای کهن را به نقطه شروع روایتی کاملاً معاصر تبدیل کند.
به همین دلیل، کارسون در سال‌های فعالیت خود به یکی از چهره‌های تأثیرگذار ادبیات معاصر تبدیل شده است؛ نویسنده‌ای که همزمان از میراث ادبی کلاسیک استفاده می‌کند و در برابر قالب‌های تثبیت‌شده ادبی می‌ایستد.
نوبل ادبیات ۲۰۲۵ به لاسلو کراسناهورکایی رسید
سال گذشته، نوبل ادبیات به لاسلو کراسناهورکایی، نویسنده مجارستانی، اهدا شد.
آکادمی سوئد جایزه نوبل ادبیات ۲۰۲۵ را به دلیل کارنامه قدرتمند و آینده‌نگر او که در میان هراس آخرالزمانی، قدرت هنر را دوباره تأیید می‌کند، به این نویسنده اهدا کرد.
کراسناهورکایی به استفاده از جمله‌های بسیار طولانی شهرت دارد؛ جمله‌هایی که گاهی چندین صفحه ادامه پیدا می‌کنند. سفرهای او به چین و ژاپن نیز تأثیر مهمی بر آثارش داشته‌اند و رمان «کوهی در شمال، دریاچه‌ای در جنوب…» نمونه‌ای از این تأثیرپذیری است.
او پیش از دریافت نوبل، در سال ۲۰۱۵ جایزه بین‌المللی بوکر را نیز دریافت کرده بود.
نوبل ادبیات در آمار
با انتخاب آن کارسون، تعداد دفعات اعطای نوبل ادبیات از سال ۱۹۰۱ تا ۲۰۲۶ به ۱۱۹ جایزه و تعداد برندگان این جایزه به ۱۲۳ نفر رسید.
این جایزه در هفت سال ۱۹۱۴، ۱۹۱۸، ۱۹۳۵، ۱۹۴۰، ۱۹۴۱، ۱۹۴۲ و ۱۹۴۳ اهدا نشد که بخش عمده این وقفه‌ها با جنگ‌های جهانی ارتباط داشت.
نوبل ادبیات تاکنون در چهار نوبت میان دو برنده تقسیم شده است. آن کارسون نیز نوزدهمین زن در تاریخ این جایزه است که نوبل ادبیات را دریافت می‌کند.
جوان‌ترین برنده تاریخ نوبل ادبیات، رودیارد کیپلینگ است که در سال ۱۹۰۷ در ۴۱سالگی این جایزه را دریافت کرد و دوریس لسینگ با ۸۷سالگی، مسن‌ترین برنده این جایزه بوده است.
