«Maestà» روایت آخرین ملکه ایتالیا را به سینما می‌آورد

چارسو پرس: داستان زندگی ماریا ژوزه ساووی، زنی که پس از پایان جنگ جهانی دوم تنها برای ۲۷ روز عنوان ملکه ایتالیا را در اختیار داشت، قرار است در قالب یک فیلم تاریخی جدید به تصویر کشیده شود. این پروژه با نام «Maestà» (به معنی «اعلیحضرت») توسط جینوِرا الکان، کارگردان فیلم «If Only»، ساخته می‌شود و بر پایه ایده‌ای از فیلمساز برجسته ایتالیایی مارکو بلوکیو شکل گرفته است. بلوکیو همچنین در نگارش فیلمنامه این اثر مشارکت خواهد داشت.

ماریا ژوزه، دختر آلبرت اول، پادشاه بلژیک، با شاهزاده اومبرتو دوم ایتالیا ازدواج کرد؛ مردی که پدرش، ویتوریو امانوئله سوم، با دیکتاتور فاشیست بنیتو موسولینی همکاری داشت. او به دلیل سلطنت بسیار کوتاهش به «ملکه ماه مه» شهرت یافت؛ زیرا خود و همسرش تنها از ۹ مه ۱۹۴۶، زمانی که ویتوریو امانوئله سوم برای حفظ تاج‌وتخت به نفع پسرش کناره‌گیری کرد، تا ۲ ژوئن همان سال بر ایتالیا حکومت کردند. در نهایت، مردم ایتالیا در یک همه‌پرسی به لغو نظام سلطنتی رأی دادند و خاندان ساووی راهی تبعید شدند.

ماریا ژوزه که به روحیه‌ای مستقل و دیدگاه‌های ضد فاشیستی شهرت داشت، پس از آن به پرتغال نقل مکان کرد و خیلی زود از همسرش جدا شد. فیلم «Maestà» این فرصت را فراهم می‌کند تا ایتالیایی‌ها گذشته فاشیستی کشورشان را از زاویه نگاه زنی غیرایتالیایی که سرنوشت او را برای مدت کوتاهی به مقام آخرین ملکه ایتالیا رساند، بازخوانی کنند.

فیلم «Maestà» تنها به روایت زندگی ماریا ژوزه ساووی نمی‌پردازد، بلکه از خلال سرگذشت او، سقوط نظام سلطنتی ایتالیا و پیامدهای دوران فاشیسم را از زاویه‌ای انسانی و شخصی به تصویر می‌کشد.

مارکو بلوکیو در بیانیه‌ای درباره این پروژه گفت: «بارها به ماریا ژوزه، همان “ملکه ماه مه”، فکر کرده‌ام؛ به شکوه و عظمتی که احتمالاً از کودکی در رؤیای آن بود. پدر و مادرش، پادشاه و ملکه بلژیک، او را برای چنین سرنوشتی پرورش داده بودند، اما این افسانه با ازدواجش با شاهزاده اومبرتو به شکلی تراژیک فرو ریخت. خشونت فاشیسم، قوانین نژادی و فجایع جنگ، رؤیاهای او را نابود کردند؛ هرچند شاید هنوز اندکی امید باقی مانده بود.»

بلوکیو که پیش‌تر آثاری چون «The Traitor» و سریال «Portobello» را در کارنامه خود دارد، فیلمنامه «Maestà» را همراه با جینوِرا الکان و نویسنده همیشگی او، کیارا بارزینی، خواهد نوشت. این فیلم محصول شرکت Kavac Film به تهیه‌کنندگی سیمونه گاتونی است.

جینوِرا الکان، نوه جیانی آنیلی، مدیر پیشین شرکت خودروسازی فیات، فارغ‌التحصیل مدرسه فیلم لندن است و سابقه همکاری با برناردو برتولوچی و آنتونی مینگلا را به‌عنوان دستیار دارد. نخستین فیلم او با نام «Magari» در سال ۲۰۱۹ در جشنواره لوکارنو به نمایش درآمد و سپس فیلم کمدی سیاه «I Told You So» را در سال ۲۰۲۳ از جشنواره تورنتو روانه سینماها کرد. سومین فیلم او با عنوان «Leila» نیز در عمارت مشهور خاندان آنیلی در مراکش فیلم‌برداری شده و فانی آردان در آن حضور دارد.

الکان در بیانیه کارگردانی خود، ماریا ژوزه را «زنی باهوش، فرهیخته و تربیت‌شده برای سلطنت» توصیف کرد و تأکید داشت که او واقعاً ملکه بود، اما فقط برای چند هفته.

به گفته او، فیلم ماه مه ۱۹۴۶ را روایت می‌کند؛ دوره‌ای که میان رسیدن ماریا ژوزه به تخت سلطنت و برگزاری همه‌پرسی لغو نظام پادشاهی معلق مانده بود.

الکان افزود: «تمام امیدها، تردیدها و کشمکش‌های او در همان چند هفته خلاصه می‌شود؛ فاصله میان آرزوی ملکه بودن و درک تدریجی این واقعیت که دیگر شرایط تحقق آن وجود ندارد.»

او ادامه داد: «تراژدی ماریا ژوزه نه در شکست، بلکه در آگاهی او نهفته است؛ اینکه متوجه می‌شود برای سرنوشتی به دنیا آمده که هرگز محقق نخواهد شد. روایت زندگی او یعنی نشان دادن پایان یک جهان از دریچه چهره یک انسان، بدون نوستالژی و بدون قضاوت.»

جینوِرا الکان و مارکو بلوکیو در «Maestà» داستان زنی را روایت می‌کنند که با وجود آمادگی برای سلطنت، تنها ۲۷ روز بر تخت نشست و سپس همراه با پایان پادشاهی ایتالیا راهی تبعید شد.

کیارا بارزینی نیز درباره این شخصیت گفت: «چطور می‌توان عاشق شخصیتی نشد که بر آستانه یک تحول تاریخی غیرقابل بازگشت ایستاده است؟ من به زن‌ها و مردانی علاقه دارم که پایان یک دنیا را می‌بینند، شکاف‌ها و زوال آن را حس می‌کنند، اما همچنان از نظر عاطفی به آن وابسته‌اند. ماریا ژوزه دقیقاً یکی از همین شخصیت‌هاست.»

او همچنین خاطرنشان کرد: «ماریا ژوزه زنی مدرن، تحصیل‌کرده، ضد فاشیست و از نظر سیاسی آگاه بود. او می‌دانست که پس از فاجعه جنگ، چسبیدن به رؤیای سلطنت دیگر معنایی ندارد، اما در عین حال همان شاهزاده جوان بلژیکی بود که از کودکی رویای ایتالیا را در سر داشت. از این منظر، فیلم فقط پایان سلطنت ایتالیا را روایت نمی‌کند، بلکه دشواری جهانی انسان در جدا شدن از تصویری را نشان می‌دهد که از سرنوشت خود ساخته است.»

شرکت Kavac Film که در سال ۱۹۹۷ توسط مارکو بلوکیو و فرانچسکا کالولی تأسیس شد و اکنون تحت مدیریت سیمونه گاتونی فعالیت می‌کند، در سال‌های اخیر پروژه‌هایی همچون سریال «Portobello»، فیلم «No Pain» به کارگردانی جیانی آملیو، پروژه «Falcon» درباره سرجیو مارکیونه و همچنین فیلم «The First Dollar» ساخته جوزپه تورناتوره را در دست تولید داشته است.