محسن قرایی پس از حضور «خانه فروریخته» در ونیز، «نیروی گریز از مرکز» را میسازد
چارسو پرس: محسن قرایی، کارگردان ایرانی که با فیلم «خانه فرو ریخته» در جشنواره فیلم ونیز حضور دارد، قصد دارد فیلم جدیدش با عنوان «نیروی گریز از مرکز» را بسازد؛ فیلمی درباره «انتخابهای ناممکن پیش روی نسل امروز ایرانیان» که قرار است خارج از ایران فیلمبرداری شود.
محسن قرایی که فیلم درام «خانه فرو ریخته» را در بخش افقهای جشنواره فیلم ونیز به نمایش گذاشته است، آماده ساخت فیلم جدیدی با عنوان «نیروی گریز از مرکز» میشود؛ پروژهای که به گفته او داستانی عمیقاً انسانی درباره مهاجرت اجباری، فروپاشی مفهوم خانه و تأثیر دوری بر روابط خانوادگی خواهد بود.
«خانه فرو ریخته» چهارشنبه در بخش افقهای جشنواره فیلم ونیز نخستین نمایش جهانی خود را تجربه کرد. فیلم داستان خانوادهای معمولی را در حاشیه تهران روایت میکند که با خطر قریبالوقوع تخریب خانهشان در نتیجه یک پروژه گسترده نوسازی و بازتوسعه شهری مواجه هستند.
رشید، پدر خانواده و مأمور زندان، تلاش میکند شورش و نارضایتی اعضای خانواده را کنترل کند؛ در حالی که خودش با اتهام فساد روبهرو شده است.
«نیروی گریز از مرکز» درباره خانوادهای است که دیگر نمیتواند به خانه بازگردد
«نیروی گریز از مرکز» قرار است در مکانی نامشخص خارج از ایران و به دو زبان فارسی و انگلیسی ساخته شود. هنوز نام بازیگران ایرانی و بینالمللی فیلم اعلام نشده است.
محسن قرایی در یادداشت کارگردان فیلم درباره پروژه جدیدش نوشته است که «نیروی گریز از مرکز» داستانی عمیقاً انسانی درباره این خواهد بود که وقتی خانهای که دوستش دارید دیگر مکانی نباشد که بتوانید به آن بازگردید، چه اتفاقی رخ میدهد.
او درباره تجربه شخصی خود از مهاجرت نیز نوشته است: «پس از پایان آخرین فیلمم، خودم را در سفری غیرمنتظره از یک جغرافیا به جغرافیایی دیگر دیدم.»
قرایی که اکنون خارج از ایران زندگی میکند، در ادامه تأکید کرده است که مهاجرت فقط جابهجایی از یک مکان به مکان دیگر نیست، بلکه لحظهای است که انسان ناگهان از مرکز زندگی خودش بیرون رانده میشود.
به گفته او، این سفر زمانی دردناکتر میشود که رفتن انتخاب فرد نباشد، زمانی که تمام مسیرهای آشنا یکی پس از دیگری بسته شوند و انسان ناگهان مجبور شود خانهای را ترک کند که هنوز دوستش دارد.
روایت خانوادهای که سالها ماندن را انتخاب کرده بود
قرایی درباره داستان «نیروی گریز از مرکز» توضیح داده است که فیلم درباره خانوادهای است که سالها در ایران ماندهاند؛ نه کاملاً از سر رضایت، بلکه با این امید که شاید همچنان بتوانند در میان همه تناقضها، زندگی خود را بسازند.
اعضای این خانواده به ماندن چنگ زدهاند و درون نظامی که تصور میکردند باثبات است، نوعی نظم برای زندگی خود ایجاد کردهاند.
او میگوید با مهاجرت اجباری، خانواده وارد جهانی میشود که قوانین متفاوتی بر آن حاکم است؛ جهانی که در آن دیگر چیزها مانند گذشته کار نمیکنند.
آنچه از بیرون ممکن است نوعی فرار یا رهایی به نظر برسد، از درون خانواده میتواند شبیه نوعی فروپاشی احساس شود.
مهاجرت، فاصله میان اعضای خانواده را آشکار میکند
به اعتقاد محسن قرایی، فاصله گرفتن از خانه باعث میشود فاصله میان اعضای خانواده نیز آشکار شود. زخمهای قدیمی دوباره سر باز میکنند و بحران، تصویری را که اعضای خانواده از یکدیگر ساختهاند به چالش میکشد.
او در توضیح این بخش از فیلم نوشته است که گویی مهاجرت فقط مکان فیزیکی افراد را تغییر نمیدهد، بلکه برداشت آنها از خانه، خانواده و حتی خودشان را نیز جابهجا میکند.
در چنین شرایطی است که مفهوم «نیروی گریز از مرکز» شکل میگیرد؛ نیرویی که انسانها را از نقطهای که عمیقاً به آن وابسته بودهاند دور میکند، بدون آنکه لزوماً بدانند در مسیر پیش رو چه چیزی انتظارشان را میکشد.
قرایی این وضعیت را نوعی «ریشهکَنی» توصیف میکند؛ شرایطی که در آن اعضای خانواده همچون کاه سبک و بیوزن میشوند و بهسادگی از مرکز خود دور میشوند.
هرچه آنها بیشتر از آن مرکز فاصله میگیرند، بیشتر با این پرسش مواجه میشوند که اساساً چه چیزی آنها را از ابتدا به یکدیگر و به خانه متصل کرده بود: جغرافیا، خاطره، عادت یا چیزی دیگر که حتی نامی برای آن ندارند.
تهیهکنندگان «خانه فروریخته» و «نیروی گریز از مرکز»
«نیروی گریز از مرکز» نیز مانند «خانه فروریخته» توسط میلاد خسروی از طریق شرکت «هفت چشمه» تولید خواهد شد.
اودسا ری، تهیهکننده برنده جایزه اسکار که سابقه تهیه فیلمهایی همچون «ناوالنی» و «صدای هند رجب» را دارد، نیز در تولید این پروژه با خسروی همکاری میکند.
تهیهکنندگان قصد دارند پروژه «نیروی گریز از مرکز» را در بازار جشنواره فیلم ونیز، موسوم به «پل تولید ونیز»، به سرمایهگذاران و خریداران بینالمللی معرفی کنند.
«خانه فروریخته»؛ حضور محسن قرایی در جشنواره ونیز
حضور محسن قرایی در ونیز با «خانه فروریخته» یکی از رویدادهای مهم سینمای ایران در دوره امسال این جشنواره است. فیلم در بخش افقها، یکی از بخشهای رقابتی جشنواره فیلم ونیز، به نمایش درآمده و با استقبال تماشاگران و حاضران روبهرو شده است.
در حالی که قرایی همزمان با نمایش فیلم جدیدش در ونیز، پروژه بعدی خود را نیز در بازار این جشنواره معرفی میکند، «نیروی گریز از مرکز» میتواند ادامه مسیر سینمایی او در پرداختن به مسائل اجتماعی و تجربه زیسته ایرانیان باشد؛ این بار با تمرکز بر مهاجرت، تبعید و معنای متزلزل خانه.
محسن قرایی پس از حضور «خانه فروریخته» در جشنواره فیلم ونیز، پروژه جدید خود با عنوان «نیروی گریز از مرکز» را معرفی کرده است؛ فیلمی که قرار است خارج از ایران و به دو زبان فارسی و انگلیسی ساخته شود.
داستان فیلم درباره خانوادهای ایرانی است که پس از سالها ماندن در ایران، در شرایطی قرار میگیرد که مهاجرت دیگر یک انتخاب نیست. قرایی در این پروژه تلاش میکند مهاجرت را نه صرفاً بهعنوان جابهجایی جغرافیایی، بلکه بهعنوان تجربهای عمیق که مفهوم خانه، خانواده، هویت و تعلق را دگرگون میکند، بررسی کند.
تهیه این فیلم نیز بار دیگر به همکاری محسن قرایی و میلاد خسروی بازمیگردد؛ همکاریای که با «خانه فروریخته» آغاز شده و اکنون قرار است در پروژهای با چشمانداز بینالمللی ادامه پیدا کند.
