۶ کمدی رمانتیک برتر که از نمایشنامه‌های شکسپیر الهام گرفته‌اند
- از «۱۰ چیز که از تو متنفرم» تا «هر کسی جز تو»، بسیاری از کمدی‌های رمانتیک محبوب سینما از داستان‌ها و شخصیت‌های ویلیام شکسپیر الهام گرفته‌اند. این آثار با بازآفرینی سوءتفاهم‌های عاشقانه، هویت‌های اشتباه و رابطه‌های پیچیده در دنیای مدرن، نشان می‌دهند که داستان‌های کلاسیک هنوز هم می‌توانند مخاطبان امروزی را سرگرم کنند.
چارسو پرس: اگر قرار باشد فهرستی از نام‌ها و آثار فرهنگی تهیه کنیم که نسل هزاره را به وجد می‌آورند، احتمالاً نام لنا دانهام، کارلی ری جپسن و فیلم «۱۰ چیز که از تو متنفرم» در صدر آن قرار می‌گیرد.
به همین دلیل، هنگامی که خبر همکاری خالق مجموعه تلویزیونی «دختران» با ستاره موسیقی پاپ دهه ۲۰۱۰ برای ساخت نسخه‌ای موزیکال و صحنه‌ای از کمدی رمانتیک محبوب سال ۱۹۹۹ منتشر شد، بسیاری از طرفداران قدیمی فیلم با اشتیاق فراوان از آن استقبال کردند.
اکنون تاریخ اجرای این نمایش موزیکال نیز مشخص شده است و قرار است نمایش از اوت سال آینده روی صحنه برود. لنا دانهام فیلمنامه را با همکاری جسیکا هوانگ اقتباس می‌کند و کارلی ری جپسن نیز همراه با ایتن گروسکا، موسیقی و ترانه‌های آن را می‌نویسد.
فیلم «۱۰ چیز که از تو متنفرم» در ۲۷ سالی که از اکرانش می‌گذرد، به جایگاهی ویژه در میان آثار محبوب سینمای نوجوانان دست یافته است. اقتباس خلاقانه این فیلم از نمایشنامه «رام کردن زن سرکش» نیز به گسترش پیوند میان آثار کلاسیک شکسپیر و کمدی‌های رمانتیک امروزی کمک کرد.
این مسیر همچنان ادامه دارد و فیلم موفق «هر کسی جز تو»، محصول سال ۲۰۲۳، نمونه تازه‌ای از آن به شمار می‌رود؛ اثری که برداشتی آزاد و امروزی از نمایشنامه «هیاهوی بسیار برای هیچ» ارائه می‌دهد.
علاقه شکسپیر به هویت‌های اشتباه، سوءتفاهم‌های عاشقانه و ابراز علنی عشق، به‌خوبی با ساختار کمدی‌های رمانتیک هماهنگ است. ایلانا وولپرت، فیلمنامه‌نویس «هر کسی جز تو»، در گفت‌وگو با مجله انترتینمنت ویکلی درباره این داستان‌ها گفته است: «این‌ها داستان‌هایی کلاسیک و طرح‌هایی اصیل هستند. بسیار ساده‌اند و جواب می‌دهند.»
در ادامه، با شش کمدی رمانتیک آشنا می‌شویم که از نمایشنامه‌های شکسپیر الهام گرفته‌اند و ارزش تماشا یا تماشای دوباره را دارند.
۱. ۱۰ چیز که از تو متنفرم (۱۰ Things I Hate About You)
سال تولید: ۱۹۹۹ | نمایشنامه الهام‌بخش: «رام کردن زن سرکش»
فیلم «۱۰ چیز که از تو متنفرم» یکی از محبوب‌ترین کمدی‌های رمانتیک نوجوانانه دهه ۱۹۹۰ است که با الهام از نمایشنامه «رام کردن زن سرکش» ساخته شد.
کت استراتفورد، با بازی جولیا استایلز، دختر نوجوانی صریح، مستقل و پایبند به دیدگاه‌های فمینیستی است که شخصیت پرشور کاترینا مینولا در نمایشنامه شکسپیر را به یاد می‌آورد. علاقه کت به کتاب، خط چشم مشکی و شلوارهای نظامی، او را از دختران محبوب دبیرستان پادوآ متمایز می‌کند و باعث می‌شود بسیاری از پسرها تمایلی به نزدیک شدن به او نداشته باشند.
در مقابل، خواهرش بیانکا، با بازی لاریسا اولینیک، یکی از محبوب‌ترین دختران مدرسه است و توجه بسیاری از پسرها را به خود جلب می‌کند. پدر سخت‌گیر این دو خواهر اجازه نمی‌دهد بیانکا با کسی قرار بگذارد، مگر اینکه کت نیز وارد یک رابطه عاشقانه شود.
این شرط، کامرون جیمز با بازی جوزف گوردون لویت را به فکر چاره می‌اندازد. او که به بیانکا علاقه دارد، پاتریک ورونا با بازی هیث لجر را استخدام می‌کند تا دل کت را به دست بیاورد و در نتیجه، خودش بتواند با بیانکا به مهمانی برود.
این فیلم لحظات فراموش‌نشدنی زیادی دارد؛ از اجرای پرشور ترانه «نمی‌توانم چشم از تو بردارم» توسط هیث لجر روی جایگاه تماشاگران ورزشی مدرسه گرفته تا شخصیت خانم پرکی، با بازی الیسون جنی، که پنهانی مشغول نوشتن رمانی اروتیک است.
بااین‌حال، یکی از ماندگارترین بخش‌های فیلم، شعر معروف کت است که در پایان به اعترافی عاشقانه تبدیل می‌شود:
«از وقتی که اینجا نیستی متنفرم و از اینکه به من زنگ نزدی هم متنفرم. اما بیشتر از همه، از این متنفرم که از تو متنفر نیستم؛ حتی ذره‌ای، حتی به اندازه‌ای ناچیز، حتی اصلاً.»
«۱۰ چیز که از تو متنفرم» با ترکیب شوخ‌طبعی نوجوانانه، شخصیت‌های به‌یادماندنی و برداشتی امروزی از یکی از نمایشنامه‌های مشهور شکسپیر، جایگاه ویژه‌ای در تاریخ کمدی‌های رمانتیک پیدا کرده است.
۲. او مرد است (She’s the Man)
سال تولید: ۲۰۰۶ | نمایشنامه الهام‌بخش: «شب دوازدهم»
در نگاه نخست، ممکن است ایده اصلی فیلم «او مرد است» محصول سال ۲۰۰۶ چندان جذاب به نظر نرسد؛ اما این فیلم در سال‌های بعد به یکی از آثار محبوب سینمای کمدی نوجوانانه تبدیل شد.
این اثر با الهام از یکی از موقعیت‌های اصلی نمایشنامه «شب دوازدهم» ساخته شده است؛ داستانی که در آن زنی خود را به شکل برادر دوقلویش درمی‌آورد و با هویتی مردانه وارد موقعیتی تازه می‌شود.
آماندا باینز در این فیلم نقش ویولا هستینگز، بازیکن نوجوان فوتبال، را بازی می‌کند. پس از تعطیل شدن تیم دختران مدرسه، ویولا تصمیم می‌گیرد خود را به جای برادرش سباستین جا بزند و در مدرسه شبانه‌روزی معتبر او، با نام ایلیریا، ثبت‌نام کند تا بتواند در تیم پسران بازی کند. نام این مدرسه نیز اشاره‌ای به ایلیریا، محل وقوع داستان نمایشنامه «شب دوازدهم»، است.
همان‌طور که انتظار می‌رود، اوضاع پیچیده می‌شود. ویولا به هم‌اتاقی خود، دوک اورسینو، کاپیتان جذاب تیم فوتبال با بازی چنینگ تیتوم، علاقه‌مند می‌شود؛ درحالی‌که اولیویا، با بازی لورا رمزی، که دوک به او علاقه دارد، به «سباستین» دل می‌بندد؛ غافل از اینکه فردی که در برابرش قرار دارد، در حقیقت ویولا است.
تماشای بازی کمدی دقیق و به‌یادماندنی باینز یکی از مهم‌ترین دلایل جذابیت فیلم است. در کنار او، وینی جونز در نقش مربی دینکلیج حضور دارد و چنینگ تیتوم نیز در یکی از نقش‌های ابتدایی دوران حرفه‌ای خود، با ظاهری جذاب و جلیقه‌ای چشمگیر، توجه مخاطبان را جلب می‌کند.
«او مرد است» با بهره‌گیری از سوءتفاهم‌های عاشقانه و بازی با هویت شخصیت‌ها، روح کمدی شکسپیر را به فضای دبیرستانی و مناسبات نوجوانان منتقل می‌کند.
۳. جان تاکر باید بمیرد (John Tucker Must Die)
سال تولید: ۲۰۰۶ | نمایشنامه الهام‌بخش: «زنان سرخوش ویندزور»
آیا به یاد دارید زمانی را که جسی متکالف تا این اندازه محبوب بود؟ حضور او در نقش باغبان خوش‌چهره و نیمه‌برهنه مجموعه تلویزیونی «زنان خانه‌دار مستأصل» توجه بسیاری از مخاطبان را به خود جلب کرد و در سال ۲۰۰۶، فیلم «جان تاکر باید بمیرد» به یکی از مهم‌ترین تجربه‌های او در ژانر کمدی رمانتیک تبدیل شد.
این فیلم به‌طور آزاد از نمایشنامه «زنان سرخوش ویندزور» شکسپیر الهام گرفته است؛ اثری که هوش، زیرکی و توانایی زنان در مقابله با مردان فریبکار را به تصویر می‌کشد.
داستان فیلم درباره سه دختر محبوب دبیرستانی است که متوجه می‌شوند همگی با یک پسر رابطه دارند. جان تاکر، با بازی جسی متکالف، ستاره تیم بسکتبال مدرسه است که به‌طور هم‌زمان با هر سه دختر قرار می‌گذارد و به آن‌ها خیانت می‌کند.
این سه دختر برای انتقام گرفتن از جان با یکدیگر متحد می‌شوند. آن‌ها از دختر تازه‌واردی به نام کیت کمک می‌گیرند تا جان را عاشق خود کند و سپس قلبش را بشکند.
«جان تاکر باید بمیرد» تصویری سرگرم‌کننده از فرهنگ عامه نوجوانان در میانه دهه ۲۰۰۰ ارائه می‌دهد؛ از گروه‌های تشویق‌کننده مدرسه گرفته تا حضور خواننده‌ای مانند آشانتی و بازیگرانی چون پن بدجلی و بریتنی اسنو.
موسیقی متن فیلم نیز با قطعاتی از گروه‌های آل امریکن ریجکتس و اوکی گو، حال‌وهوای همان دوره را زنده می‌کند.
اگر کسی بخواهد تصویری از مد، موسیقی و مناسبات عاشقانه نوجوانان در دهه ۲۰۰۰ داشته باشد، این فیلم یکی از نمونه‌های مناسب است؛ اثری که با الهام آزاد از شکسپیر، داستانی درباره فریب، اتحاد و انتقام عاشقانه روایت می‌کند.
۴. از آن عبور کن (Get Over It)
سال تولید: ۲۰۰۱ | نمایشنامه الهام‌بخش: «رؤیای شب نیمه تابستان»
کریستن دانست و میلا کونیس در این کمدی نوجوانانه محصول سال ۲۰۰۱، برداشتی آزاد و امروزی از یکی از مشهورترین نمایشنامه‌های عاشقانه شکسپیر را ارائه می‌کنند.
داستان درباره گروهی از دانش‌آموزان دبیرستانی است که برای اجرای نسخه‌ای امروزی از نمایشنامه «رؤیای شب نیمه تابستان» آماده می‌شوند. مسئولیت هدایت این گروه بر عهده دکتر دزموند فارست اوتس، معلم عجیب‌وغریب تئاتر با بازی مارتین شورت، است.
او در یکی از جمله‌های طنزآمیزش می‌گوید: «بیل شکسپیر شاعر فوق‌العاده‌ای بود، اما که برت باکراک نبود!»
برت لندرز، ستاره تیم بسکتبال دبیرستان با بازی بن فاستر، به‌تازگی از سوی نامزدش آلیسون رها شده است. او با کمک کلی، خواهر بهترین دوستش فلیکس، با بازی کریستن دانست، تصمیم می‌گیرد در نمایش مدرسه شرکت کند تا بار دیگر دل آلیسون را به دست بیاورد.
اما ماجرا به همین سادگی پیش نمی‌رود و یک مثلث عشقی شکل می‌گیرد؛ موقعیتی که با ساختار پیچیده روابط عاشقانه در نمایشنامه شکسپیر هم‌خوانی دارد.
یکی از ویژگی‌های جالب فیلم، گروه بازیگران متنوع آن است. سیسکو، کارمن الکترا، زویی سالدانا و حتی کولی‌او نیز در این اثر حضور دارند؛ ترکیبی نامتعارف از چهره‌های موسیقی، سینما و سرگرمی که یادآور فیلم‌های نوجوانانه اوایل دهه ۲۰۰۰ است.
«از آن عبور کن» با پیوند دادن عشق نوجوانانه، اجرای تئاتر مدرسه‌ای و سوءتفاهم‌های رمانتیک، از داستان شکسپیر برای ساخت یک کمدی سبک و سرگرم‌کننده بهره می‌گیرد.
۵. هر کسی جز تو (Anyone But You)
سال تولید: ۲۰۲۳ | نمایشنامه الهام‌بخش: «هیاهوی بسیار برای هیچ»
پس از دوره‌ای که کمدی‌های رمانتیک الهام‌گرفته از شکسپیر کمتر در مرکز توجه قرار داشتند، فیلم «هر کسی جز تو» در سال ۲۰۲۳ بار دیگر این الگو را به شکلی چشمگیر به سینما بازگرداند.
این فیلم با بازی سیدنی سوئینی، نمونه‌ای از داستان‌های عاشقانه‌ای است که رابطه‌ای پرتنش میان دو شخصیت را به عشقی غیرمنتظره تبدیل می‌کنند. اثر پس از جلب توجه گسترده در شبکه‌های اجتماعی، به موفقیتی فراتر از انتظار در گیشه دست یافت. شایعات مربوط به رابطه احتمالی سوئینی و گلن پاول، هم‌بازی او در فیلم، نیز به افزایش توجه عمومی به این اثر کمک کرد.
فیلمنامه فیلم از نمایشنامه «هیاهوی بسیار برای هیچ» الهام گرفته است. نام دو شخصیت اصلی، بی و بن، نیز برگرفته از بئاتریس و بندیک، دو شخصیت نمایشنامه شکسپیر، است؛ زوجی که پیش از آنکه به عشق یکدیگر اعتراف کنند، با مجموعه‌ای از طعنه‌ها و جدال‌های کلامی با هم روبه‌رو می‌شوند.
در فیلم «هر کسی جز تو»، بی و بن پس از تجربه‌ای ناخوشایند، بار دیگر با یکدیگر مواجه می‌شوند. آن‌ها برای اینکه بتوانند مراسم عروسی یکی از اعضای خانواده را بدون دردسر پشت سر بگذارند، وانمود می‌کنند که با هم رابطه عاشقانه دارند.
این ترفند که پیش‌تر نیز در کمدی‌های رمانتیک بارها به کار رفته، زمینه‌ساز موقعیت‌های خنده‌دار و پیچیدگی‌های عاطفی می‌شود. بااین‌حال، موفقیت فیلم نشان داد که داستان‌های عاشقانه کلاسیک، در صورت ارائه با زبانی تازه، همچنان می‌توانند مخاطبان گسترده‌ای را به سینما جذب کنند.
فیلم همچنین باعث شد ترانه «نوشته‌نشده» از ناتاشا بدینگفیلد بار دیگر مورد توجه قرار بگیرد و به فضای فرهنگی و موسیقایی روز بازگردد.
«هر کسی جز تو» نمونه‌ای معاصر از این واقعیت است که الگوهای داستانی شکسپیر، از جدال عاشقانه گرفته تا سوءتفاهم و عشق ساختگی، همچنان برای مخاطبان امروز جذابیت دارند.
۶. تله والدین (The Parent Trap)
سال تولید: ۱۹۹۸ | نمایشنامه الهام‌بخش: «کمدی اشتباهات»
جهان سینمایی نانسی مایرز، با آشپزخانه‌های گرم و دلنشین، شخصیت‌های دوست‌داشتنی و روابط عاشقانه پیچیده، همواره جذابیت خاصی داشته است. فیلم «تله والدین» محصول سال ۱۹۹۸ نیز با وجود آنکه در نگاه نخست داستانی خانوادگی به نظر می‌رسد، از الگوی آشنای کمدی‌های مبتنی بر اشتباه گرفتن هویت‌ها بهره می‌گیرد.
داستان فیلم بر پایه ایده‌ای شکل گرفته که در واقعیت می‌تواند بسیار تلخ باشد: دو خواهر دوقلو در کودکی، پس از جدایی والدینشان، از یکدیگر دور می‌مانند و هر کدام در سوی دیگری از جهان بزرگ می‌شوند. والدین آن‌ها، با بازی دنیس کواید و ناتاشا ریچاردسون، پس از طلاق هر یک سرپرستی یکی از دخترها را بر عهده گرفته‌اند.
سال‌ها بعد، دو خواهر در یک اردوی تابستانی با یکدیگر آشنا می‌شوند و تصمیم می‌گیرند جای خود را عوض کنند. هدف آن‌ها این است که والدینشان را دوباره به هم نزدیک کنند و خانواده را از نو کنار هم بیاورند.
«تله والدین» از نظر ساختار داستانی، شباهت‌هایی با نمایشنامه «کمدی اشتباهات» شکسپیر دارد. در نمایشنامه اصلی، دو جفت دوقلو که از بدو تولد از یکدیگر جدا شده‌اند، زمینه‌ساز مجموعه‌ای از اشتباهات هویتی و موقعیت‌های کمیک می‌شوند. اما در فیلم، داستان حول یک جفت دوقلو به نام‌های هالی و آنی می‌چرخد که هر دو را لیندزی لوهان بازی می‌کند.
بازی دوگانه لوهان در این فیلم، نمایشی چشمگیر از توانایی او در جان بخشیدن به دو شخصیت متفاوت بود و نقش مهمی در تثبیت جایگاهش به‌عنوان یکی از چهره‌های شاخص سینمای آغاز قرن بیست‌ویکم داشت.
«تله والدین» با تکیه بر هویت‌های جابه‌جا‌شده، سوءتفاهم‌های خانوادگی و تلاش دو خواهر برای آشتی دادن والدینشان، نمونه‌ای موفق از استفاده از ساختارهای کلاسیک کمدی در سینمای خانوادگی است.
میراث شکسپیر در کمدی‌های رمانتیک امروزی
تأثیر ویلیام شکسپیر بر سینما تنها به اقتباس‌های مستقیم از نمایشنامه‌های او محدود نمی‌شود. بسیاری از کمدی‌های رمانتیک محبوب، از داستان‌های عاشقانه پرتنش و هویت‌های اشتباه گرفته تا روابط ساختگی و نقشه‌های پیچیده، از الگوهایی استفاده می‌کنند که قرن‌ها پیش در آثار او شکل گرفته‌اند.
«۱۰ چیز که از تو متنفرم»، «او مرد است»، «جان تاکر باید بمیرد»، «از آن عبور کن»، «هر کسی جز تو» و «تله والدین» هر یک به شیوه‌ای متفاوت از این میراث بهره می‌گیرند. برخی به‌طور مستقیم از نمایشنامه‌های شکسپیر الهام گرفته‌اند و برخی دیگر، با اقتباسی آزاد، موقعیت‌های آشنای آثار او را در بستری مدرن بازآفرینی کرده‌اند.
موفقیت و ماندگاری این فیلم‌ها نشان می‌دهد که مضامینی مانند عشق، حسادت، فریب، سوءتفاهم و آشتی، فارغ از زمان و مکان، همچنان برای تماشاگران جذاب‌اند. شاید راز ماندگاری داستان‌های شکسپیر نیز همین باشد: شخصیت‌ها و موقعیت‌های او، حتی پس از گذشت چند قرن، هنوز می‌توانند در قالب کمدی‌های رمانتیک نوجوانانه، فیلم‌های خانوادگی یا آثار موفق گیشه‌ای، مخاطبان تازه‌ای پیدا کنند.
پرسش‌های متداول
کدام کمدی‌های رمانتیک از نمایشنامه‌های شکسپیر الهام گرفته‌اند؟
از جمله نمونه‌های مشهور می‌توان به «۱۰ چیز که از تو متنفرم»، «او مرد است»، «جان تاکر باید بمیرد»، «از آن عبور کن»، «هر کسی جز تو» و «تله والدین» اشاره کرد. این فیلم‌ها از نمایشنامه‌هایی مانند «رام کردن زن سرکش»، «شب دوازدهم» و «هیاهوی بسیار برای هیچ» الهام گرفته‌اند.
فیلم «۱۰ چیز که از تو متنفرم» بر اساس کدام نمایشنامه شکسپیر ساخته شده است؟
این فیلم محصول سال ۱۹۹۹، برداشتی امروزی از نمایشنامه «رام کردن زن سرکش» است. شخصیت کت استراتفورد نیز از کاترینا مینولا، شخصیت اصلی نمایشنامه، الهام گرفته شده است.
فیلم «هر کسی جز تو» چه ارتباطی با شکسپیر دارد؟
فیلم «هر کسی جز تو» محصول سال ۲۰۲۳، با بازی سیدنی سوئینی و گلن پاول، از نمایشنامه «هیاهوی بسیار برای هیچ» الهام گرفته است. نام دو شخصیت اصلی، بی و بن، نیز یادآور بئاتریس و بندیک در نمایشنامه شکسپیر است.
کدام فیلم این فهرست از نمایشنامه «شب دوازدهم» الهام گرفته است؟
فیلم «او مرد است» محصول سال ۲۰۰۶، با بازی آماندا باینز و چنینگ تیتوم، از نمایشنامه «شب دوازدهم» الهام گرفته است. محور اصلی داستان، تغییر هویت ویولا و ورود او به محیطی است که در آن خود را به جای برادرش جا می‌زند.
آیا «تله والدین» اقتباس مستقیم از نمایشنامه شکسپیر است؟
خیر. «تله والدین» اقتباس مستقیم از نمایشنامه شکسپیر نیست، اما ساختار داستانی آن با نمایشنامه «کمدی اشتباهات» شباهت دارد. در هر دو اثر، شباهت ظاهری شخصیت‌ها و اشتباه گرفتن هویت‌ها، زمینه‌ساز موقعیت‌های کمیک می‌شود.
