رتبه‌بندی تمام برندگان اسکار بهترین کارگردانی در دهه ۲۰۲۰ تاکنون

چارسو پرس: دهه ۲۰۲۰ تاکنون یکی از جذاب‌ترین دوره‌های انتخاب برندگان اسکار بهترین کارگردانی در تاریخ اخیر این جایزه را رقم زده است. فهرست برندگان این سال‌ها مجموعه‌ای از کارگردانان بااستعداد و متنوع است که هر یک سبک و نگاه سینمایی متفاوتی دارند. از سینمای آرام و مشاهده‌گرانه کلوئی ژائو در «سرزمین خانه‌به‌دوش‌ها» تا آشوب خلاقانه دنیلز در «همه‌چیز همه‌جا به یکباره»، آکادمی اسکار به فیلمسازانی با سبک‌ها و جهان‌بینی‌های کاملاً متفاوت توجه نشان داده است؛ در کنار آنها نیز فیلمسازان هیجان‌انگیزی مانند کورالی فارژا، رایان کوگلر، یورگوس لانتیموس و ریوسوکه هاماگوچی نامزد دریافت این جایزه شده‌اند.

در این مطلب نگاهی به برندگان جوایز اسکار بهترین کارگردانی در دهه ۲۰۲۰ می‌اندازیم و تلاش می‌کنیم آنها را رتبه‌بندی کنیم. این رتبه‌بندی بر اساس کارنامه هر فیلمساز، کیفیت و میزان ثبات آثارش و البته فعالیت‌های او پس از دریافت اسکار انجام شده است. رسیدن به یک رتبه‌بندی قطعی تقریباً غیرممکن است، اما یک نکته مسلم است: این گروه از فیلمسازان مؤلف، صداهایی متمایز و جاه‌طلبی‌های متفاوتی دارند و فیلم‌هایی چشمگیر می‌سازند که نباید تماشای آنها را از دست داد.

۶. دنیل کوان و دنیل شاینرت

دنیل کوان و دنیل شاینرت که با نام «دنیلز» شناخته می‌شوند، شاید جالب‌ترین مسیر رسیدن به اسکار را در میان کارگردانان این فهرست داشته باشند. این دو در زمان فعالیت در فضای خلاقانه نیویورک با یکدیگر آشنا شدند و با کارگردانی موزیک‌ویدئوهای بسیار خلاقانه و عجیب‌وغریب به شهرت رسیدند. شناخته‌شده‌ترین اثر آنها در این دوره، موزیک‌ویدئوی آهنگ «Turn Down For What» از دی‌جی اسنیک و لیل جان بود.

آنها سپس نخستین فیلم بلند خود، «مرد ارتشی سوئیسی» را با بازی دنیل ردکلیف و پل دانو ساختند؛ فیلمی عجیب اما به شکلی غافلگیرکننده، عاطفی و صمیمی.

پیروزی آنها در اسکار با «همه‌چیز همه‌جا به یکباره» رقم خورد؛ فیلمی درباره جهان‌های موازی که از بسیاری از نمونه‌های مشابه خود در جریان فیلم‌های بلاک‌باستری بهتر عمل می‌کند. این فیلم در مجموع هفت جایزه اسکار به دست آورد که جایزه بهترین فیلم و یک پیروزی تاریخی برای میشل یئو در بخش بهترین بازیگر زن نیز در میان آنها بود.

این موفقیتی فوق‌العاده برای دو فیلمسازی بود که تا آن زمان تنها دو فیلم بلند ساخته بودند و همچنین یکی از معدود دفعاتی بود که آکادمی اسکار یک فیلم ژانری نامتعارف را به جای یک درام پرستیژ معمولی مورد توجه قرار داد.

دنیلز همچنان مشغول کار روی پروژه بعدی خود پس از اسکار هستند که طبق گزارش‌ها یک فیلم علمی‌تخیلی خواهد بود.

۵. شان بیکر

شان بیکر پس از سال‌ها فعالیت در فضای سینمای مستقل، سرانجام با «آنورا» اسکار خود را به دست آورد. بیکر پیش از ساخت فیلمی با بازی مایکی مدیسن، سال‌ها مشغول ساخت فیلم‌های کاملاً مستقل درباره انسان‌هایی بود که در حاشیه جامعه آمریکا زندگی می‌کنند. او اغلب با بازیگران غیرحرفه‌ای و بودجه‌های محدود کار کرده است.

نخستین فیلم بلند او، «نارنگی»، به شکلی مشهور عمدتاً با آیفون فیلمبرداری شد. «پروژه فلوریدا» و «راکت قرمز» نیز علاقه او به داستان کارگران جنسی، خانواده‌های درگیر مشکلات اقتصادی و جوامع به حاشیه رانده‌شده را نشان می‌دهند.

«آنورا» تمام این علایق را در کنار یکدیگر قرار داد و باعث شد بیکر جوایز بهترین کارگردانی، بهترین فیلمنامه غیراقتباسی و بهترین تدوین را به دست آورد و به عنوان تهیه‌کننده نیز جایزه بهترین فیلم را دریافت کند.

چهار جایزه اسکار برای یک فیلم، رکوردی است که پیش از این تنها والت دیزنی به آن دست یافته بود.

بیکر پس از «آنورا» روی فیلم «دختر چپ‌دست» به کارگردانی شی چینگ‌شو، فیلمساز تایوانی، کار کرد. او در این فیلم به عنوان تهیه‌کننده، نویسنده مشترک و تدوینگر فعالیت داشت و موفقیت این فیلم تحسین‌شده نشان داد که بیکر پس از دریافت اسکار همچنان فیلمسازی پرکار است.

پروژه بعدی او «Ti Amo!» نام دارد؛ فیلمی که بیکر بار دیگر در آن چند مسئولیت را هم‌زمان بر عهده خواهد داشت و کارگردانی، نویسندگی، تهیه‌کنندگی و تدوین آن را انجام می‌دهد. این فیلم توسط بخش جدید فیلم‌های تخصصی کمپانی برادران وارنر، یعنی Clockwork، منتشر خواهد شد.

۴. جین کمپیون

جین کمپیون مدت‌ها پیش از دریافت اسکار در سال ۲۰۲۱، جایگاه خود را به عنوان یکی از مهم‌ترین فیلمسازان نسل خود تثبیت کرده بود.

کمپیون پیش از آن در نیوزیلند به عنوان فیلمسازی تحسین‌شده شناخته می‌شد، اما با فیلم زیبا و تأثیرگذار «پیانو» با بازی هالی هانتر و آنا پاکوین به شهرت جهانی رسید.

«پیانو» نام کمپیون را در سطح بین‌المللی مطرح کرد، نخل طلای جشنواره کن را به دست آورد و با دریافت هشت نامزدی اسکار، موفقیتی بزرگ رقم زد. کمپیون با این فیلم به دومین زنی تبدیل شد که در تاریخ اسکار نامزد جایزه بهترین کارگردانی شده است و در نهایت اسکار بهترین فیلمنامه غیراقتباسی را نیز دریافت کرد.

کمپیون با تمرکز بر داستان‌هایی درباره قدرت و جنسیت زنان، فیلم‌های تأمل‌برانگیزی مانند «در برش» و «ستاره روشن» و همچنین سریال «تاپ آو د لیک» را ساخت.

او پس از یک وقفه کوتاه، با «قدرت سگ» بازگشت؛ فیلمی که با کسب ۱۲ نامزدی اسکار، یکی از مهم‌ترین آثار آن دوره بود و سرانجام جایزه بهترین کارگردانی را برای کمپیون به همراه آورد؛ جایزه‌ای که سال‌ها انتظارش را کشیده بود.

کمپیون از زمان ساخت این وسترن با بازی کریستن دانست و بندیکت کامبربچ، فیلم دیگری نساخته است، اما اخیراً اعلام کرده که روی فیلم بعدی خود کار می‌کند؛ پروژه‌ای که طبق شایعات قرار است یک فیلم موزیکال باشد.

۳. کلوئی ژائو

کلوئی ژائو کار خود را با فیلم‌های مستقلی مانند «آوازهایی که برادرم به من آموخت» و «سوارکار» آغاز کرد. ژائو تنها با ساخت چند فیلم توانست سبک کارگردانی مشخص و قابل تشخیصی برای خود ایجاد کند؛ سبکی که استفاده از فیلمبرداری ناتورالیستی، لوکیشن‌های واقعی و حتی بازیگران غیرحرفه‌ای از ویژگی‌های آن است.

فیلم «سرزمین خانه‌به‌دوش‌ها» محصول ۲۰۲۰ موفقیت بزرگی در جشنواره‌ها و فصل جوایز به دست آورد. این فیلم شیر طلایی جشنواره ونیز و جایزه انتخاب مردم جشنواره تورنتو را دریافت کرد و با شش نامزدی اسکار وارد رقابت شد.

در نهایت «سرزمین خانه‌به‌دوش‌ها» سه اسکار به دست آورد: بهترین فیلم، بهترین بازیگر زن برای فرانسیس مک‌دورمند و بهترین کارگردانی برای کلوئی ژائو.

ژائو پس از دریافت اسکار به سراغ یکی از سرگرم‌کننده‌ترین پروژه‌های ممکن برای یک فیلمساز مستقل رفت: کارگردانی یک فیلم مارول.

در دنیای سینمایی مارول پس از «انتقام‌جویان: پایان بازی»، فیلم «جاودانگان» را می‌توان یکی از بزرگ‌ترین ریسک‌های این استودیو دانست. این فیلم داستانی عظیم و چندشخصیتی بود که در کنار صحنه‌های اکشن، همچنان نشانه‌های آشکاری از سبک شخصی ژائو را حفظ می‌کرد.

واکنش‌های دوگانه به «جاودانگان» مانع فعالیت ژائو نشد و او با «همنت» بازگشت. این فیلم با بازی جسی باکلی و پل مسکال، بار دیگر برای ژائو نامزدی اسکار بهترین کارگردانی را به همراه آورد و نشان داد که او می‌تواند هم در سینمای تجاری و هم در سینمای هنری فعالیت کند.

ژائو همچنین اخیراً قسمت آزمایشی ریبوت «بافی قاتل خون‌آشام‌ها» را کارگردانی کرد، اما این پروژه برای ساخت یک فصل کامل انتخاب نشد.

با وجود این، تنوع کارنامه ژائو دلیل اصلی قرار گرفتن او در رتبه سوم این فهرست است.

۲. کریستوفر نولان

پیروزی کریستوفر نولان در اسکار ۲۰۲۴ را می‌توان به نوعی اعتراف دیرهنگام آکادمی به فیلمسازی دانست که بیش از دو دهه در حال تغییر دادن سینمای جریان اصلی هالیوود و حتی خود جوایز اسکار بود.

نولان ابتدا با فیلم پیچیده و ذهن‌درگیرکننده «یادگاری» به شهرت رسید و سپس با سه‌گانه محبوب «شوالیه تاریکی» توانایی خود را در فیلمسازی در مقیاس بزرگ به نمایش گذاشت.

پس از آن مجموعه‌ای از فیلم‌های موفق مانند «میان‌ستاره‌ای» و «تلقین» را ساخت و در عین حال همچنان به تجربه‌گرایی در آثارش ادامه داد؛ نمونه بارز آن «تنت» است.

نولان پیش از این چند بار نامزد اسکار شده بود، اما سرانجام با «اوپنهایمر» جایزه بهترین کارگردانی را به دست آورد.

«اوپنهایمر» در مجموع هفت اسکار دریافت کرد و در گیشه جهانی بیش از ۹۰۰ میلیون دلار فروخت؛ رقمی خیره‌کننده برای یک فیلم زندگی‌نامه‌ای.

نولان پس از دریافت اسکار چندان منتظر نماند و تقریباً بلافاصله کار روی «اودیسه» را آغاز کرد.

اقتباس او از اثر حماسی هومر در تابستان امسال اکران شد و همان‌طور که می‌دانیم، عملکرد فوق‌العاده‌ای داشته است. فیلم در گیشه از مرز یک میلیارد دلار عبور کرده و به پرفروش‌ترین فیلم دارای رده‌بندی سنی R در تاریخ تبدیل شده است. «اودیسه» همچنین پرفروش‌ترین فیلم تاریخ در سالن‌های IMAX و پرفروش‌ترین فیلم کارنامه نولان است و از «شوالیه تاریکی برمی‌خیزد» عبور کرده است.

این فیلم از همین حالا یکی از مدعیان اصلی اسکار آینده محسوب می‌شود و سینمادوستان در سراسر جهان منتظرند ببینند نولان در پروژه بعدی خود چه مسیری را انتخاب خواهد کرد.

۱. پل توماس اندرسون

پل توماس اندرسون پیش از آنکه در اوایل امسال برای «یک نبرد پس از نبرد دیگر» برنده اسکار شود، سال‌ها به شکلی آرام و پیوسته یکی از منسجم‌ترین کارنامه‌ها را در میان فیلمسازان معاصر ساخته بود.

اندرسون کار خود را با «هشت سخت» و «شب‌های عیاشی» آغاز کرد و پیش از آنکه ۳۰ ساله شود، فیلم گسترده و جاه‌طلبانه «مگنولیا» را ساخت؛ دستاوردی که بسیاری از فیلمسازان جوان تنها می‌توانند آرزویش را داشته باشند.

نخستین نامزدی اسکار بهترین کارگردانی او برای «خون به پا خواهد شد» بود؛ فیلمی که اغلب از آن به عنوان یکی از شاهکارهای سینمای قرن بیست‌ویکم یاد می‌شود.

او پس از آن برای «رشته خیال» و «لیکوریس پیتزا» نیز نامزد بهترین کارگردانی شد تا سرانجام جایزه را به دست آورد.

در مراسم اسکار ۲۰۲۶، اندرسون جایزه بهترین کارگردانی و بهترین فیلمنامه اقتباسی را دریافت کرد و فیلمش نیز برنده جایزه بهترین فیلم شد. این موفقیت نخستین دو اسکار شخصی اندرسون را پس از بیش از سه دهه فعالیت سینمایی رقم زد.

او تنها کارگردانی است که موفق شده علاوه بر اسکار بهترین کارگردانی، جایزه بهترین کارگردانی را از سه جشنواره معتبر اروپایی، یعنی کن، ونیز و برلین، نیز دریافت کند.

اندرسون هنوز فیلم بلند بعدی خود را به صورت رسمی اعلام نکرده، اما همچنان بسیار پرمشغله است. طبق گزارش‌ها، او در فیلم بعدی مارتین اسکورسیزی، «What Happens At Night»، به صورت بدون ذکر نام در فیلمنامه همکاری می‌کند و قرار است به عنوان کارگردان آماده‌باش نیز فعالیت داشته باشد.

او همچنین پاییز امسال فیلم کنسرتی «کامرون وینتر، زنده در کارنگی هال» را منتشر خواهد کرد؛ پروژه‌ای که بنی سفدی نیز به عنوان تهیه‌کننده مشترک و فیلمبردار در آن حضور دارد.

با توجه به کیفیت و ثبات کارنامه اندرسون و همچنین موفقیت‌های او پس از دریافت اسکار، این رتبه‌بندی پل توماس اندرسون را در صدر فهرست برندگان بهترین کارگردانی اسکار در دهه ۲۰۲۰ قرار می‌دهد.