رازهای فیلمسازی کریستوفر نولان؛ از خرید هواپیمای واقعی برای Tenet تا ثبت یک رکورد تاریخی با The Odyssey
- کریستوفر نولان سالهاست بهعنوان یکی از متفاوتترین فیلمسازان هالیوود شناخته میشود؛ کارگردانی که به جای تکیه بر جلوههای ویژه کامپیوتری، تا حد امکان از عناصر واقعی استفاده میکند. از خرید یک هواپیمای واقعی بوئینگ ۷۴۷ برای فیلم Tenet گرفته تا فیلمبرداری کامل The Odyssey با دوربینهای نگاتیوی IMAX، نولان همواره تلاش کرده مرزهای فیلمسازی کلاسیک را جابهجا کند.
چارسو پرس: در دورانی که بسیاری از بلاکباسترهای هالیوود با پرده سبز، استودیوهای مجازی و جلوههای ویژه کامپیوتری ساخته میشوند، کریستوفر نولان مسیر متفاوتی را انتخاب کرده است. او معتقد است هرچه بیشتر بتوان اتفاقات را در دنیای واقعی ثبت کرد، نتیجه روی پرده سینما نیز باورپذیرتر و تأثیرگذارتر خواهد بود.
همین نگاه باعث شده فیلمهای او نهتنها از نظر بصری کیفیتی منحصربهفرد داشته باشند، بلکه از نظر تولید نیز به پروژههایی متفاوت تبدیل شوند؛ پروژههایی که گاهی خرید یک هواپیمای واقعی از ساخت نسخه دیجیتالی آن مقرونبهصرفهتر است، یا هزاران آدمک مقوایی جایگزین ارتش عظیمی از سربازان دیجیتالی میشوند. این رویکرد طی دو دهه گذشته به یکی از امضاهای اصلی فیلمسازی نولان تبدیل شده و او را در میان مهمترین کارگردانان معاصر قرار داده است.
برای یکی از صحنههای فیلم Tenet، کریستوفر نولان بهجای ساختن یک ماکت یا استفاده گسترده از جلوههای ویژه کامپیوتری، یک بوئینگ ۷۴۷ واقعی از رده خارج خرید و آن را به داخل یک آشیانه هواپیما کوبید. تیم تولید پس از بررسی هزینهها به این نتیجه رسیده بود که انجام این کار، حتی از ساخت ماکت یا خلق صحنه با CGI نیز مقرونبهصرفهتر است.
این تصمیم، نمونهای از فلسفه فیلمسازی نولان است؛ کارگردانی که تا جای ممکن ترجیح میدهد واقعیت را جلوی دوربین ثبت کند. به همین دلیل است که بسیاری از بازیگران، از جمله آن هاتاوی، همواره از فضای حرفهای و منظم فیلمهای او با احترام یاد میکنند.
نولان همچنان به فیلمبرداری روی نگاتیو وفادار مانده و یکی از مهمترین حامیان ادامه حیات این فناوری در عصر دیجیتال محسوب میشود. او در سال ۲۰۱۴ به همراه چند فیلمساز برجسته دیگر، استودیوهای هالیوود را متقاعد کرد قراردادهای بلندمدتی با Kodak امضا کنند تا تنها تولیدکننده عمده نگاتیو سینمایی در جهان به فعالیت خود ادامه دهد.
قانون نولان ساده است؛ تا زمانی که امکانش وجود داشته باشد، از جلوههای عملی به جای جلوههای ویژه کامپیوتری استفاده میکند. در Dunkirk نیز برای بازسازی سواحل دانکرک، علاوه بر هزاران سیاهیلشکر، از آدمکهای ثابت، دکورهای فیزیکی و جلوههای بصری محدود استفاده شد تا جمعیتی بسیار بزرگتر به تصویر کشیده شود.
در Oppenheimer نیز صحنه آزمایش «ترینیتی» بدون استفاده از CGI ساخته شد و گروه تولید با بهرهگیری از انفجارهای کنترلشده، مینیاتورها، نورپردازی و تکنیکهای فیلمبرداری ویژه، این لحظه تاریخی را بازآفرینی کردند.
محیط فیلمبرداری نولان هم به سادگی شهرت دارد. برخلاف بسیاری از کارگردانان که برداشتها را از داخل اتاق یا چادر مانیتور دنبال میکنند، او معمولاً با یک مانیتور کوچک در کنار دوربین میایستد. استفاده از تلفن همراه در صحنه فیلمبرداری نیز ممنوع است و خودش معمولاً تنها یک فلاسک چای و یک تلفن همراه تاشو همراه دارد.
پایه تمام این نظم، آمادگی کامل است. تام هالند که پس از سالها حضور در دنیای مارول با نولان همکاری کرده، میگوید هیچ سؤالی وجود ندارد که نولان همان لحظه پاسخ آن را نداند. او پیش از آغاز فیلمبرداری، تمام فیلم را در ذهنش، نما به نما، طراحی کرده است.
بخش بزرگی از گروه اصلی نولان نیز سالهاست در کنار او فعالیت میکنند. اما توماس، همسرش، تهیهکننده تمام فیلمهای اوست و هویت فن هویتما از زمان Interstellar فیلمبرداری آثارش را بر عهده دارد. این همکاری بلندمدت باعث شده پروژههای نولان معمولاً طبق برنامه و حتی زودتر از موعد مقرر به پایان برسند.
نخستین فیلم بلند نولان، Following، تنها با بودجهای حدود ۶ هزار دلار ساخته شد. از آن زمان تاکنون، فیلمهای او بیش از ۶ میلیارد دلار در گیشه جهانی فروش داشتهاند و دو اثرش نیز از مرز یک میلیارد دلار عبور کردهاند.
فیلم بعدی او، اودیسه، نخستین فیلم بلند تاریخ است که بهطور کامل با دوربینهای جدید IMAX و روی نگاتیو فیلمبرداری شده است. تولید این پروژه طی ۹۱ روز در شش کشور انجام شد و بیش از دو میلیون فوت نگاتیو برای ثبت تصاویر آن مورد استفاده قرار گرفت.
