مستند جنجالی درباره الیزابت هولمز چگونه می‌تواند قواعد اسکار را تغییر دهد؟
- مستند «You Can See Everything» درباره الیزابت هولمز با فروش چشمگیر و امتیازهای کم‌سابقه، می‌تواند قواعد رقابت اسکار را تغییر دهد و به نخستین مستند نامزد بهترین فیلم تاریخ این جوایز تبدیل شود.
چارسو پرس: فیلم «You Can See Everything» ممکن است قواعد فصل جوایز اسکار را از نو بنویسد.
این مستند محصول کمپانی A24 به کارگردانی نیتن فیلدر و لنس اوپنهایم، الیزابت هولمز، بنیان‌گذار شرکت ترانوس، را در ۳۴ روز منتهی به معرفی خود به زندان دنبال می‌کند و روایت آن پس از این مقطع نیز ادامه می‌یابد. فیلم در نخستین آخر هفته اکران خود به فروش خیره‌کننده ۱۵ میلیون دلار دست یافت؛ رقمی که بسیاری از فیلم‌های غیرداستانی حتی در کل دوره اکران خود نیز به آن نمی‌رسند.
این فیلم همچنین امتیاز رکوردشکن ۹۹ از ۱۰۰ را در متاکریتیک و ۹۸ درصد را در راتن تومیتوز به دست آورده است. امتیاز آن در لترباکسد ۴.۷ از ۵ و در IMDb برابر با ۹.۴ از ۱۰ است؛ ارقامی که تا دوشنبه ۱۹ اکتبر ثبت شده‌اند. اگر امتیاز IMDb فیلم در همین سطح باقی بماند، «You Can See Everything» از «رستگاری در شاوشنک» (۱۹۹۴)، که مدت‌هاست در رتبه نخست این پایگاه قرار دارد، پیشی خواهد گرفت و به بالاترین امتیاز در میان تمام فیلم‌های تاریخ دست پیدا خواهد کرد.
این فیلم علاوه بر واجد شرایط بودن برای رقابت در بخش بهترین مستند بلند نودونهمین دوره جوایز اسکار، قرار است در چندین رشته دیگر نیز معرفی شود؛ موضوعی که در وب‌سایت اختصاصی کمپین جوایز A24 آمده است. این رشته‌ها عبارت‌اند از: بهترین فیلم، با حضور نیتن فیلدر، لنس اوپنهایم، تاتیانا بیرز، مگی آمبروز و جک دیویس در جمع تهیه‌کنندگان؛ بهترین کارگردانی برای فیلدر و اوپنهایم؛ طراحی صحنه برای الکس دی‌جرلاندو و ربکا مایز؛ فیلمبرداری برای دیوید بولن؛ طراحی لباس برای کاتینا داناباسیس؛ تدوین برای آدام لاک-نورتون؛ چهره‌پردازی و آرایش مو برای استفانی پاسیکوف و کری اسمیت؛ صدا برای پل هسو و ریچارد کارلوس؛ و موسیقی متن غیراقتباسی برای آری بالوزیان.
نشریه ورایتی به‌صورت اختصاصی تأیید کرده است که آماندا سایفرد، بازیگری که در تیتراژ فیلم با نام الیزابت هولمز معرفی شده، می‌تواند در رشته‌های بازیگری اسکار رقابت کند. این موضوع پس از آن تأیید شد که فیلم به‌طور غافلگیرکننده نخستین نمایش جهانی خود را در جشنواره فیلم تلوراید تجربه کرد و وجود آن نیز به‌تازگی علنی شده بود.
سایفرد در این فیلم علاوه بر ایفای نقش هولمز، در بخش‌هایی نیز در قالب شخصیت واقعی خودش ظاهر می‌شود. او در این اثر بار دیگر نقش هولمز را بازی کرده است؛ نقشی که پیش‌تر در سریال «The Dropout» برای او جایزه امی را به ارمغان آورد. کمپین جوایز فیلم، سایفرد را در بخش بهترین بازیگر نقش مکمل زن معرفی خواهد کرد. اگر او نامزد اسکار شود، دومین نامزدی این جایزه را پس از فیلم «منک» (۲۰۲۰) به دست خواهد آورد. نکته جالب اینجاست که او این بار برای ایفای هم‌زمان دو شخصیت به این موفقیت احتمالی می‌رسد: خودش و زنی که پیش‌تر برای بازی در نقش او مجسمه امی را دریافت کرده است.
۵ مستند برای تماشاگرانی که «You Can See Everything» را دوست دارند
نیتن فیلدر که در تیتراژ فیلم با نام خودش معرفی شده، از نظر مقررات ممکن است بتواند در رشته‌های بازیگری نیز معرفی شود؛ اما ورایتی تأیید کرده است که او چنین تصمیمی ندارد. این انتخاب از تکرار یک اتفاق تاریخی نادر جلوگیری می‌کند: تاکنون هیچ بازیگری صرفاً برای بازی در نقش خودش نامزد جایزه اسکار نشده است.
نزدیک‌ترین نمونه در سال‌های اخیر به فیلم دیگری از A24، یعنی «Sing Sing» (۲۰۲۴)، مربوط می‌شود. کلارنس مک‌لین، یکی از نویسندگان همکار و بازیگر اصلی این فیلم که سابقه زندان دارد، نسخه‌ای از خودش را به تصویر کشید و با وجود برخورداری از شانس جدی برای نامزدی بهترین بازیگر نقش مکمل مرد، در نهایت نادیده گرفته شد.
در صورت کسب نامزدی‌های اسکار، فیلدر در سه رشته امکان رقابت خواهد داشت: بهترین فیلم، بهترین مستند بلند و بهترین کارگردانی.
کریستوفر ابوت نیز که در صحنه‌های بازسازی‌شده فیلم نقش بیلی ایوانز، همسر هولمز، را ایفا می‌کند، واجد شرایط بررسی برای نامزدی در بخش بهترین بازیگر نقش مکمل مرد است.
با این حال، منابع نزدیک به کمپین جوایز می‌گویند تمرکز اصلی تلاش‌ها برای کسب نامزدی بازیگری، صرف‌نظر از سایر احتمالات، بر آماندا سایفرد خواهد بود.
در ۹۸ دوره برگزاری اسکار، هیچ مستندی نامزد جایزه بهترین فیلم نشده است. فضای حاکم بر سینما و جوایز نشان می‌دهد که این فیلم می‌تواند نخستین نمونه باشد؛ هرچند مسیر معمول جوایز که اغلب زمینه‌ساز موفقیت در اسکار می‌شود، داستان دیگری دارد.
ما وارد قلمرویی ناشناخته شده‌ایم.
گلدن گلوب: طبق مقررات فعلی واجد شرایط نیست، اما شاید راهی وجود داشته باشد
جوایز گلدن گلوب مستندها را به رسمیت نمی‌شناسند؛ بنابراین این فیلم نمی‌تواند در بخش بهترین فیلم یا بهترین کارگردانی رقابت کند و سایفرد نیز شانسی برای نامزدی در بخش‌های بازیگری این مراسم نخواهد داشت. در نتیجه، فیلم طبق مقررات فعلی در هیچ رشته‌ای از گلدن گلوب قابل معرفی نیست.
با این حال، با توجه به شرایط خاص مربوط به صلاحیت بازیگران، منابع می‌گویند برگزارکنندگان ممکن است بررسی کنند که آیا می‌توان فیلم را در دوره پیش رو وارد رقابت کرد یا خیر. البته این احتمال به معنای واجد شرایط شدن فیلم در تمام رشته‌ها نیست. اگر چنین امکانی فراهم شود، پرسش دیگری نیز مطرح خواهد بود: آیا فیلم در گروه درام قرار می‌گیرد یا درام کمدی و موزیکال؟
جوایز منتخب منتقدان: امکان رقابت در تمام رشته‌ها، از جمله بازیگری
«You Can See Everything» در تمام رشته‌های جوایز منتخب منتقدان، از جمله بخش‌های بازیگری، واجد شرایط رقابت است.
این موضوع جوایز منتخب منتقدان را به تنها ایستگاه مهم فصل جوایز تبدیل می‌کند که در آن بازی‌های این فیلم می‌توانند پیش از اعلام نامزدهای اسکار، به شکلی جدی مورد توجه قرار بگیرند.
جوایز بازیگران: واجد شرایط نیست، اما آیا استثنایی در کار خواهد بود؟
این مراسم که پیش‌تر با نام جوایز انجمن بازیگران سینما (SAG Awards) شناخته می‌شد، آثار مستند را به رسمیت نمی‌شناسد؛ زیرا آن‌ها را فیلم‌های داستانی محسوب نمی‌کند. این محدودیت حتی شامل فیلمی مانند «You Can See Everything» نیز می‌شود که صحنه‌های داستانی بازسازی‌شده در سراسر روایت آن گنجانده شده‌اند.
در نتیجه، به نظر می‌رسید مسیر آماندا سایفرد برای نامزدی بهترین بازیگر نقش مکمل زن، بدون دریافت حمایت در رأی‌گیری مقدماتی همکارانش در حرفه بازیگری طی شود. با این حال، گفته می‌شود کمیته مسئول بررسی صلاحیت فیلم‌ها در حال ارزیابی این اثر است تا مشخص کند آیا واقعاً می‌توان آن را واجد شرایط رقابت دانست یا خیر.
بیشتر بخوانید
نقد مستند «تو می‌توانی همه‌چیز را ببینی»؛ الیزابت هولمز، معمایی که حل نمی‌شود
بفتا: هنوز ابهام وجود دارد، اما چشم‌انداز چندان امیدوارکننده نیست
بر اساس مقررات و دستورالعمل‌های فعلی آکادمی هنرهای فیلم و تلویزیون بریتانیا (بفتا)، این فیلم می‌تواند در رشته‌های اصلی رقابت کند؛ با این حال، منابع می‌گویند بعید است بفتا چنین امکانی را بپذیرد.
وضعیت ورود آماندا سایفرد و نیتن فیلدر به رقابت‌های بازیگری نیز روشن نیست. با این حال، نشانه‌ها حاکی از آن است که در نهایت ممکن است امکان حضور فیلم در میان نامزدها فراهم شود؛ البته این امر به تصمیم رأی‌دهندگان نیز بستگی خواهد داشت.
انجمن نویسندگان آمریکا: امکان رقابت وجود ندارد
این فیلم فیلمنامه‌نویس ثبت‌شده‌ای ندارد؛ موضوعی که در مستندها غیرمعمول نیست، اما در همه آثار این ژانر نیز صدق نمی‌کند.
برای نمونه، فیلم «بولینگ برای کلمباین» ساخته مایکل مور بیش از ۲۰ سال پیش جایزه فیلمنامه غیراقتباسی انجمن نویسندگان آمریکا را دریافت کرد. اما چنین اتفاقی برای «You Can See Everything» رخ نخواهد داد. این فیلم در نتیجه نمی‌تواند در بخش‌های بهترین فیلمنامه غیراقتباسی یا اقتباسی اسکار رقابت کند.
انجمن کارگردانان آمریکا: واجد شرایط رقابت در هر دو بخش اصلی
اینجاست که ماجرا جذاب‌تر می‌شود. انجمن کارگردانان آمریکا (DGA) بخش مستقلی برای مستندها دارد، اما جایزه اصلی آن به کارگردانان فیلم‌های بلند سینمایی اکران‌شده در سالن‌های سینما اختصاص دارد.
بحث درباره وضعیت این فیلم پس از تجربه رامل راس شکل گرفت. مستند او با عنوان «Hale County This Morning, This Evening» نامزد اسکار بهترین مستند بلند شد و پس از آن، نخستین فیلم داستانی بلندش، «Nickel Boys»، را برای رقابت در بخش بهترین کارگردان فیلم بلند اول در انجمن کارگردانان آمریکا معرفی کرد؛ جایزه‌ای که در نهایت نیز به دست آورد.
«You Can See Everything» نخستین تجربه کارگردانی نیتن فیلدر در یک مستند بلند محسوب می‌شود، اما لنس اوپنهایم پیش‌تر مستندهای «Spermworld» (۲۰۲۴) و «Some Kind of Heaven» (۲۰۲۰) را کارگردانی کرده است. بنابراین، این فیلم امکان رقابت در بخش بهترین کارگردان فیلم بلند اول را نخواهد داشت.
با این حال، اوپنهایم با تریلر «Primetime» محصول A24 که رابرت پتینسون، مریت ویور و اسکایلر جیزوندو در آن بازی می‌کنند، نخستین فیلم بلند داستانی خود را کارگردانی کرده است. او برای کسب یکی از پنج جایگاه نامزدی در بخش بهترین کارگردان فیلم بلند اول رقابت خواهد کرد.
مهم‌تر از همه اینکه، طبق مقررات فعلی، فیلدر و اوپنهایم می‌توانند علاوه بر رقابت در بخش مستند، برای جایزه اصلی کارگردانی انجمن نیز معرفی شوند. این بدان معناست که آن‌ها ممکن است جایگاهی را به دست آورند که در غیر این صورت به کریستوفر نولان برای «اودیسه» یا دیگر گروه‌های کارگردانی حاضر در رقابت می‌رسید؛ از جمله گروه لوس خاویس برای «La Bola Negra» و فیل لرد و کریس میلر برای «Project Hail Mary».
انجمن تدوینگران سینما (ACE Eddies): واجد شرایط رقابت
انجمن تدوینگران سینما، فیلم‌های بلند اکران‌شده در سینماها را در چهار گروه درام، کمدی، مستند و انیمیشن دسته‌بندی می‌کند. طبق مقررات، «You Can See Everything» باید یکی از این گروه‌ها را برای ثبت‌نام انتخاب کند.
نمونه مشابهی پیش‌تر درباره فیلم انیمیشن غیرداستانی «Flee» (۲۰۲۱) ساخته یوناس پوهر راسموسن رخ داد. آن فیلم در بخش مستند به انجمن معرفی شد و نامزدی جایزه انجمن تدوینگران سینما را نیز به دست آورد.
بیشتر بخوانید
فیلمبرداری مخفیانه از الیزابت هولمز برای «همه‌چیز را می‌توانی ببینی»
انجمن فیلم‌برداران آمریکا (ASC): فقط در بخش مستند واجد شرایط است
طبق مقررات مربوط به مهم‌ترین جایزه این انجمن برای فیلم‌برداران، تمام فیلم‌های مستند بلند و قسمت‌های مجموعه‌های مستند باید در بخش جایزه مستند ثبت‌نام شوند.
بنابراین، «You Can See Everything» در این انجمن تنها می‌تواند در بخش مستند رقابت کند.
انجمن تهیه‌کنندگان آمریکا (PGA): واجد شرایط در هر دو بخش
این فیلم هم برای جایزه بهترین فیلم سینمایی اکران‌شده در سینماها و هم برای جایزه مستند انجمن تهیه‌کنندگان آمریکا واجد شرایط است.
اگر همه این شرایط را کنار هم بگذاریم، با اثری روبه‌رو می‌شویم که برای رقابت در فصل جوایز، هیچ نقشه راه متعارفی ندارد.
برندگان اسکار بهترین فیلم معمولاً در جریان رقابت‌های صنفی و حرفه‌ای خود را نشان می‌دهند؛ مسیری که اغلب با پیروزی در انجمن تهیه‌کنندگان آمریکا، نامزدی در انجمن کارگردانان، حضور در بخش بهترین گروه بازیگری جوایز بازیگران و کسب یک یا چند جایزه گلدن گلوب همراه است.
اما به احتمال زیاد «You Can See Everything» در گلدن گلوب حضور نخواهد داشت. بازیگران نیز نمی‌توانند آن را نامزد کنند. بفتا هم در صورت پایبندی به مقررات فعلی، یکی از ایستگاه‌های نامطمئن این مسیر خواهد بود.
در نتیجه، انجمن کارگردانان آمریکا، انجمن تهیه‌کنندگان آمریکا و جوایز منتخب منتقدان تنها فرصت‌های باقی‌مانده برای کسب جوایز اصلی و سنجش جایگاه واقعی فیلم هستند؛ فرصت‌هایی که می‌توانند مشخص کنند آیا این اثر به نامزدی تاریخی اسکار دست خواهد یافت یا حتی فراتر از آن خواهد رفت.
آیا یک مستند می‌تواند اسکار بهترین فیلم را ببرد؟
این وضعیت پرسش بزرگ‌تری را مطرح می‌کند: اگر نخستین مستند تاریخ که نامزد اسکار بهترین فیلم می‌شود، بتواند تا آخر پیش برود و جایزه اصلی را نیز از آن خود کند، چه اتفاقی خواهد افتاد؟
چند استودیو تلاش می‌کنند رقابت امسال را به نبرد داوود و جالوت تشبیه کنند؛ نبردی که در آن باید راهی برای شکست دادن «ادیسه» ساخته کریستوفر نولان، فیلمی با فروش میلیارددلاری، پیدا کرد. اما اگر رقابت واقعی، نه نبرد داوود و جالوت، بلکه رویارویی اودیسئوس و الیزابت هولمز باشد، چه؟
البته باید یک نکته را درباره تمام موارد مطرح‌شده در نظر گرفت: هر نهاد رأی‌دهنده و هر انجمن صنفی مقررات مستقل خود را دارد و هرکدام می‌توانند کمیته‌ای تشکیل دهند تا شرایط احراز صلاحیت آثار را دوباره بررسی کند. بنابراین، تمام این احتمالات ممکن است در ادامه تغییر کنند.
الیزابت هولمز شرکتی را بر پایه این وعده بنا کرد که یک آزمایش می‌تواند همه‌چیز را ببیند. فصل جوایز دست‌کم شش رقابت مهم دارد و در حال حاضر، هیچ‌یک از آن‌ها نمی‌توانند بر سر اینکه دقیقاً با چه چیزی روبه‌رو هستند، به توافق برسند.
