- عضویت در آکادمی علوم و هنرهای سینمایی اسکار تنها از طریق دعوتنامه امکانپذیر است و هر سال صدها سینماگر از سراسر جهان به این نهاد معتبر دعوت میشوند. آکادمی علاوه بر معیارهای حرفهای سختگیرانه، برای حفظ عضویت فعال نیز قوانین مشخصی در نظر گرفته و اعضا موظف به پرداخت حق عضویت سالانه هستند. در تازهترین دوره نیز ۱۲ سینماگر ایرانی در میان دعوتشدگان قرار گرفتهاند.
چارسو پرس: جوایز اسکار هر سال با معرفی برترین آثار و چهرههای سینمای جهان، نگاه میلیونها علاقهمند به هنر هفتم را به خود جلب میکند؛ اما در پس این رویداد معتبر، نهادی قرار دارد که اعضای آن نقش اصلی را در انتخاب نامزدها و برندگان ایفا میکنند. آکادمی علوم و هنرهای سینمایی اسکار، نهادی حرفهای و دعوتمحور است که عضویت در آن تنها برای سینماگرانی امکانپذیر است که از جایگاه حرفهای برجستهای برخوردار باشند و معیارهای دقیق این مجموعه را پشت سر بگذارند.
در سالهای اخیر، روند انتخاب اعضای جدید آکادمی بیش از گذشته مورد توجه رسانهها قرار گرفته است؛ بهویژه با افزایش دعوت از سینماگران کشورهای مختلف و تلاش این نهاد برای ایجاد تنوع بیشتر در میان اعضای خود. انتشار فهرست جدید دعوتشدگان که نام ۱۲ سینماگر ایرانی نیز در آن دیده میشود، بار دیگر این پرسش را مطرح کرده است که عضویت در آکادمی اسکار چگونه انجام میشود، چه شرایطی دارد و اعضا برای حفظ حق رأی خود چه الزاماتی را باید رعایت کنند؟ در ادامه، جزئیات کامل سازوکار عضویت، قوانین آکادمی و هزینههای سالانه آن را بررسی میکنیم.
عضویت در آکادمی اسکار چگونه انجام میشود؟
آکادمی علوم و هنرهای سینمایی اسکار که مسئول برگزاری معتبرترین رویداد سینمایی جهان یعنی جوایز اسکار است، هر سال فهرست تازهای از هنرمندان و متخصصان صنعت سینما را برای عضویت دعوت میکند. عضویت در این نهاد تنها از طریق دعوتنامه رسمی امکانپذیر است و برخلاف تصور بسیاری، اعضا برای حفظ جایگاه خود باید حق عضویت سالانه نیز پرداخت کنند.
تازهترین فهرست منتشرشده از سوی آکادمی نشان میدهد ۵۲۹ سینماگر و هنرمند از کشورهای مختلف جهان برای پیوستن به این مجموعه دعوت شدهاند که در میان آنان نام ۱۲ سینماگر ایرانی نیز دیده میشود.
در صورتی که تمامی دعوتشدگان عضویت خود را بپذیرند، تعداد کل اعضای آکادمی به ۱۱ هزار و ۳۱۹ نفر خواهد رسید و شمار اعضای دارای حق رأی نیز به ۱۰ هزار و ۳۳۸ نفر افزایش پیدا میکند.
این تعداد عضو، با توجه به پرداخت حق عضویت سالانه، درآمد قابل توجهی را برای آکادمی به همراه دارد و بخشی از منابع مالی این نهاد را تأمین میکند.
تلاش آکادمی برای افزایش تنوع اعضا
یکی از مهمترین تغییرات ساختاری آکادمی در سالهای اخیر، افزایش تنوع جنسیتی و نژادی میان اعضا بوده است؛ موضوعی که پس از شکلگیری جنبش #OscarsSoWhite بیش از هر زمان دیگری مورد توجه قرار گرفت.
این جنبش زمانی آغاز شد که برای دومین سال متوالی، هر ۲۰ نامزد بخش بازیگری جوایز اسکار سفیدپوست بودند و هیچ بازیگر سیاهپوستی در میان نامزدها حضور نداشت. همین موضوع موج گستردهای از انتقادها را متوجه آکادمی کرد؛ زیرا در آن زمان بیشتر اعضای این نهاد را مردان سفیدپوست و سالخورده تشکیل میدادند.
در واکنش به این انتقادها، آکادمی در سال ۲۰۱۶ برنامهای دهساله را برای افزایش تنوع در میان اعضای خود تصویب کرد. هدف این برنامه، افزایش حضور زنان، اعضای اقلیتهای نژادی و قومی، فیلمسازان جوان و سینماگران کشورهای مختلف بود تا ترکیب رأیدهندگان اسکار بازتاب دقیقتری از تنوع صنعت سینما و جامعه آمریکا باشد.
در سالهای پس از اجرای این برنامه، هزاران سینماگر از کشورهای مختلف جهان، زنان، هنرمندان رنگینپوست و استعدادهای جوان به عضویت آکادمی درآمدهاند.
شرایط عضویت در آکادمی اسکار چیست؟
آکادمی علوم و هنرهای سینمایی از ۱۹ شاخه تخصصی تشکیل شده است که هر کدام نماینده یکی از حرفههای سینمایی هستند؛ از بازیگری، کارگردانی و فیلمنامهنویسی گرفته تا تدوین، فیلمبرداری، طراحی صحنه، صدا، موسیقی، جلوههای ویژه و سایر بخشهای تخصصی سینما.
علاوه بر این شاخهها، گروه مستقلی با عنوان نمایندگان هنرمندان (Artist Representatives) نیز وجود دارد که ویژه مدیر برنامهها و نمایندگان فعال در صنعت سینما است.
هر یک از این شاخهها مقررات اختصاصی خود را برای پذیرش اعضای جدید دارند و متقاضیان باید شرایط حرفهای همان شاخه را احراز کنند.
سیستم اسپانسری؛ مهمترین شرط ورود به آکادمی
یکی از اصلیترین مراحل عضویت در آکادمی اسکار، داشتن معرف یا اسپانسر است.
بر اساس قوانین آکادمی، هر متقاضی باید از سوی دو عضو فعلی همان شاخهای که قصد عضویت در آن را دارد معرفی شود. این دو عضو در واقع مسئول تأیید توانایی حرفهای و جایگاه سینمایی فرد هستند.
در شاخه «نمایندگان هنرمندان»، قوانین اندکی متفاوت است؛ به این صورت که یکی از معرفها باید حتماً عضو همین شاخه باشد و معرف دوم میتواند از هر شاخه دیگری انتخاب شود.
نامزدهای اسکار نیازی به معرف ندارند
یکی از مهمترین استثناهای قوانین عضویت آکادمی مربوط به افرادی است که موفق شدهاند نامزد دریافت جایزه اسکار شوند.
این افراد بدون نیاز به داشتن دو معرف، به صورت خودکار توسط آکادمی برای عضویت مورد بررسی قرار میگیرند و پرونده آنان مستقیماً وارد مراحل ارزیابی میشود.
بررسی پرونده توسط کمیته تخصصی
تمامی درخواستهای عضویت، چه از طریق اسپانسری و چه به واسطه نامزدی در اسکار، ابتدا توسط کمیته اجرایی شاخه تخصصی مربوطه بررسی میشود.
اعضای این کمیته با بررسی سوابق حرفهای، آثار تولیدشده و میزان تأثیرگذاری متقاضی در صنعت سینما، درباره صلاحیت اولیه او تصمیمگیری میکنند.
تأیید نهایی عضویت توسط هیئت مدیره آکادمی
پس از آنکه کمیته اجرایی هر شاخه، صلاحیت حرفهای متقاضیان را بررسی و تأیید کرد، فهرست نهایی به هیئت مدیره آکادمی علوم و هنرهای سینمایی (Board of Governors) ارسال میشود. این هیئت که بالاترین مرجع تصمیمگیری آکادمی محسوب میشود، درباره صدور دعوتنامههای عضویت تصمیم نهایی را اتخاذ میکند.
تنها پس از تأیید هیئت مدیره است که دعوتنامه رسمی برای متقاضیان ارسال میشود و آنان میتوانند با پذیرش دعوت، به عضویت آکادمی اسکار درآیند.
معیارهای حرفهای برای عضویت در شاخههای مختلف
آکادمی اسکار برای هر یک از شاخههای تخصصی خود شرایط و ضوابط مشخصی در نظر گرفته است. با این حال، یک اصل مشترک در تمامی شاخهها وجود دارد و آن برخورداری از دستاوردهای حرفهای قابل توجه در حوزه فیلمهای سینمایی اکران عمومی است.
هر شاخه بر اساس ماهیت فعالیت خود، معیارهای اختصاصی را برای پذیرش اعضای جدید تعیین میکند.
برای نمونه:
بازیگران
بازیگران باید دستکم در سه فیلم بلند سینمایی که نام آنها بهطور رسمی در فهرست بازیگران ثبت شده باشد حضور داشته باشند و حداقل یکی از این آثار نیز طی پنج سال گذشته اکران عمومی شده باشد.
کارگردانان
کارگردانان نیز باید سابقه ساخت حداقل دو فیلم بلند سینمایی را در کارنامه خود داشته باشند که دستکم یکی از آنها در ده سال گذشته تولید شده باشد.
سایر شاخهها
در دیگر شاخههای آکادمی نیز معیارهایی مشابه وجود دارد که بر پایه سابقه حرفهای، کیفیت فعالیتها، میزان تأثیرگذاری در صنعت سینما و حضور در آثار سینمایی اکرانشده تعریف شده است.
اسپانسری؛ مسئولیتی فراتر از یک معرفی ساده
آکادمی علوم و هنرهای سینمایی تأکید ویژهای بر نقش معرف یا اسپانسر دارد و آن را صرفاً یک معرفی تشریفاتی نمیداند.
بر اساس تأکید آکادمی، هر عضو که مسئولیت حمایت از یک متقاضی را بر عهده میگیرد، باید اطمینان داشته باشد که آن فرد واقعاً از دستاوردهای حرفهای برجسته و جایگاه قابل توجهی در صنعت سینما برخوردار است.
به همین دلیل، معرفی یک متقاضی برای عضویت در آکادمی، نوعی تعهد حرفهای محسوب میشود و معرفان باید مسئولیت انتخاب خود را بپذیرند.
اعضای آکادمی چگونه حق رأی خود را حفظ میکنند؟
عضویت در آکادمی اسکار بهتنهایی به معنای برخورداری همیشگی از حق رأی نیست.
آکادمی برای حفظ کیفیت فرآیند رأیگیری، قوانین مشخصی را برای استمرار عضویت فعال و حفظ حق رأی اعضا تعیین کرده است.
قانون ۲۰ سال فعالیت حرفهای
بر اساس مقررات آکادمی، اعضا باید در مجموع حداقل ۲۰ سال سابقه فعالیت در صنعت سینما داشته باشند؛ این سابقه میتواند شامل سالهای فعالیت پیش از عضویت نیز باشد.
در صورتی که یک عضو پیش از رسیدن به این سابقه، فعالیت حرفهای خود را متوقف کند، امکان انتقال او به وضعیت عضویت افتخاری وجود دارد.
پیامدهای غیرفعال شدن اعضا
چنانچه یک عضو پیش از تکمیل ۲۰ سال سابقه حرفهای، صنعت سینما را ترک کند یا فعالیت خود را به حوزهای غیرمرتبط منتقل کند، از وضعیت «عضو فعال» به «عضو افتخاری» تغییر وضعیت خواهد داد.
در این شرایط، فرد دیگر حق شرکت در رأیگیری اسکار را نخواهد داشت و امکان حضور در کمیتههای آکادمی نیز از او سلب میشود.
با این حال، این اعضا همچنان میتوانند از برخی مزایای آکادمی، از جمله حضور در نمایشهای ویژه فیلمها، استفاده کنند و همچنین از پرداخت حق عضویت سالانه معاف خواهند بود.
اگر این افراد دوباره به فعالیت حرفهای در صنعت سینما بازگردند، میتوانند درخواست بازگشت به وضعیت عضویت فعال را ارائه کنند.
سیستم دورههای ۱۰ ساله عضویت
آکادمی در سال ۲۰۱۶ و همزمان با اصلاحات گسترده خود، سیستم جدیدی را برای مدیریت حق رأی اعضا تصویب کرد.
بر اساس این مقررات، حق رأی اعضا در دورههای ۱۰ ساله اعطا میشود و پس از پایان هر دوره، در صورت ادامه فعالیت حرفهای، قابل تمدید است.
اعضا تنها زمانی به حق رأی مادامالعمر دست پیدا میکنند که سه دوره متوالی ۱۰ ساله، یعنی مجموعاً ۳۰ سال، عضویت فعال خود را حفظ کرده باشند.
هدف از اجرای این سیاست، جلوگیری از مشارکت اعضایی است که سالها از فضای حرفهای سینما فاصله گرفتهاند و دیگر ارتباط مستقیمی با تحولات این صنعت ندارند.
هزینه عضویت سالانه در آکادمی اسکار
عضویت در آکادمی اسکار علاوه بر برخورداری از جایگاه حرفهای، مستلزم پرداخت حق عضویت سالانه نیز هست.
بر اساس گزارش نشریه هالیوود ریپورتر، مبلغ حق عضویت سالانه آکادمی از سال ۲۰۱۸ از ۳۵۰ دلار به ۴۵۰ دلار افزایش یافت و اعضایی که دارای حق رأی هستند، باید ۱۰۰ دلار دیگر نیز پرداخت کنند.
با توجه به اینکه آکادمی بیش از ۱۰ هزار عضو دارد، این حق عضویت سالانه درآمد قابل توجهی را برای این نهاد ایجاد میکند.
درآمد عضویت چگونه هزینه میشود؟
آکادمی اعلام کرده است که درآمد حاصل از حق عضویت صرف توسعه خدمات و برنامههای ویژه اعضا میشود.
برگزاری نمایشهای اختصاصی فیلمها، نشستهای تخصصی، گردهمایی شاخههای مختلف و برگزاری رویدادهای حرفهای در مناطق مختلف از جمله مواردی است که با این منابع مالی تأمین میشود.
البته برخی از اعضای قدیمیتر آکادمی نسبت به افزایش حق عضویت انتقاد داشتهاند و معتقدند این روند ممکن است بهطور غیرمستقیم موجب کنار گذاشته شدن اعضای مسنتر یا کمدرآمد شود.
با وجود این، سهم حق عضویت از درآمدهای آکادمی چندان چشمگیر نیست.
بر اساس آمار منتشرشده، در سال ۲۰۱۷ مجموع درآمد آکادمی حدود ۱۴۷.۶ میلیون دلار بوده که تنها حدود ۱.۵ درصد آن از محل حق عضویت اعضا تأمین شده است.
بخش عمده درآمد آکادمی، یعنی بیش از ۸۳ درصد، از قراردادهای پخش تلویزیونی مراسم اسکار به دست میآید.
عضویت در آکادمی اسکار تنها از طریق دعوت رسمی انجام میشود. متقاضیان باید دارای سابقه حرفهای شاخص در سینما باشند، توسط اعضای فعلی معرفی شوند یا نامزد اسکار شده باشند، سپس پس از تأیید کمیته تخصصی و هیئت مدیره، با پرداخت حق عضویت سالانه به جمع اعضای آکادمی بپیوندند.
سینماگران ایرانی عضو آکادمی اسکار
در سالهای اخیر، حضور سینماگران ایرانی در میان اعضای آکادمی علوم و هنرهای سینمایی اسکار روندی رو به افزایش داشته است. در تازهترین دوره دعوت از اعضای جدید، نام ۱۲ سینماگر ایرانی نیز در فهرست دعوتشدگان دیده میشود.
این افراد عبارتاند از: سارا خاکی و محمدرضا عینی، کارگردانان مستند «راههای دور»، افسانه سالاری مستندساز، شری شیرازی نایبرئیس شرکت سونی پیکچرز، امیر اطمینان تدوینگر، نگار اسکندرفر تهیهکننده، عبدالرضا حیدری صداگذار، حسن شبانکاره صداگذار، علیرضا خاتمی فیلمنامهنویس، شادمهر راستین فیلمنامهنویس، نادر ساعیور فیلمنامهنویس که عضویت در آکادمی را نپذیرفت و امین جعفری مدیر فیلمبرداری.
دیگر چهرههای ایرانی عضو آکادمی اسکار
در سالهای گذشته نیز شماری از سینماگران و هنرمندان ایرانی به عضویت آکادمی اسکار درآمدهاند که از جمله آنها میتوان به اصغر فرهادی، رخشان بنیاعتماد، هایده صفییاری، محمدرضا دلپاک، حسین جعفریان، محمد رسولاف، بهمن قبادی، نرگس آبیار، لیلا حاتمی، ستار اورکی، گلشیفته فراهانی، سمیرا مخملباف، علی عباسی، نازنین بنیادی، هنگامه پناهی، محسن موسوی، علی عسگری، فرنوش صمدی، الهام شاکریفر، آویز هخامنشی، تاد وزیری، نگین یزدی، مادلن شرفیان، مرجان صفینیا، رویا وکیلی و کامی عسگر اشاره کرد.
دعوتی که عباس کیارستمی فرصت پاسخ به آن را نیافت
در میان سینماگران ایرانی، نام عباس کیارستمی نیز جایگاه ویژهای دارد. این فیلمساز سرشناس در ۱۰ تیر ۱۳۹۵ برای عضویت در شاخه کارگردانی آکادمی اسکار دعوت شد، اما تنها چهار روز بعد و پیش از آنکه فرصت پذیرش یا رد این دعوت را داشته باشد، در سن ۷۶ سالگی درگذشت.
آیا همه دعوتشدگان همچنان عضو آکادمی هستند؟
با مرور فهرست سینماگران ایرانی دعوتشده در سالهای مختلف و همچنین با در نظر گرفتن مقررات آکادمی درباره پرداخت حق عضویت و حفظ وضعیت فعال، این احتمال وجود دارد که برخی از افراد دعوتشده دیگر عضو فعال آکادمی نباشند.
بر اساس برخی بررسیهای غیررسمی نیز به نظر میرسد تعدادی از چهرههای شناختهشده به دلیل پرداخت نکردن حق عضویت سالانه یا تغییر وضعیت عضویت، از فهرست اعضای فعال خارج شدهاند؛ هرچند آکادمی تاکنون اطلاعات رسمی و عمومی درباره وضعیت تکتک اعضا منتشر نکرده است.
از سوی دیگر، دعوت برخی فعالان سینما که کارنامه حرفهای آنها در مقایسه با برخی چهرههای شناختهشده چندان پررنگ به نظر نمیرسد، همواره مورد توجه رسانهها بوده است. برخی تحلیلگران معتقدند معرفی این افراد از سوی اعضای برجسته یا سینماگران نامزد اسکار میتواند در روند بررسی عضویت آنان نقش داشته باشد. در مقابل، غیبت برخی سینماگران شناختهشده در فهرست دعوتشدگان سالهای اخیر نیز از جمله موضوعاتی است که همچنان محل بحث و گمانهزنی در میان اهالی سینما است.
جمعبندی
عضویت در آکادمی علوم و هنرهای سینمایی اسکار تنها با دعوت رسمی امکانپذیر است و متقاضیان باید علاوه بر برخورداری از سوابق حرفهای قابل توجه، مراحل مختلفی از جمله معرفی توسط اعضای فعلی، بررسی در کمیتههای تخصصی و تأیید هیئت مدیره را پشت سر بگذارند. در کنار این شرایط، پرداخت حق عضویت سالانه و حفظ فعالیت حرفهای نیز از عوامل مهم برای تداوم عضویت فعال و برخورداری از حق رأی در جوایز اسکار به شمار میرود.
سؤالات متداول
عضویت در آکادمی اسکار چگونه انجام میشود؟
عضویت تنها از طریق دعوت رسمی آکادمی و پس از بررسی سوابق حرفهای افراد امکانپذیر است.
آیا نامزدهای اسکار به معرف نیاز دارند؟
خیر. افرادی که نامزد دریافت جایزه اسکار شده باشند، بدون نیاز به اسپانسر برای عضویت بررسی میشوند.
هزینه عضویت در آکادمی اسکار چقدر است؟
بر اساس آخرین اطلاعات منتشرشده، حق عضویت سالانه ۴۵۰ دلار است و اعضای دارای حق رأی مبلغ بیشتری پرداخت میکنند.
اعضای آکادمی چگونه حق رأی خود را حفظ میکنند؟
اعضا باید فعالیت حرفهای خود را در صنعت سینما ادامه دهند و شرایط تعیینشده از سوی آکادمی، از جمله قوانین دورههای ۱۰ ساله، را رعایت کنند.
چند سینماگر ایرانی در تازهترین دوره به آکادمی اسکار دعوت شدند؟
در جدیدترین دوره، ۱۲ سینماگر ایرانی برای عضویت در آکادمی علوم و هنرهای سینمایی اسکار دعوت شدند.
