چرا فقط ۲۵ سالن آمریکایی «اودیسه» را با IMAX ۷۰mm نمایش می‌دهند؟

چارسو پرس: مدیرعامل IMAX اعلام کرد تولید پروژکتورهای فیلم ۷۰ میلی‌متری این شرکت حدود ۵۰ سال پیش متوقف شده و بسیاری از قطعات و نقشه‌های فنی آن دیگر وجود ندارند. به همین دلیل، با وجود استقبال گسترده از «اودیسه»، تنها ۴۱ سالن در جهان امکان نمایش فیلم با فرمت واقعی IMAX 70mm را دارند.

تنها ۲۵ سالن در آمریکا «اودیسه» را با IMAX 70mm نمایش می‌دهند

فیلم «اودیسه» ساخته کریستوفر نولان این هفته روی پرده سینماها رفت؛ اثری که به‌عنوان نخستین فیلم تاریخ سینما شناخته می‌شود که به‌طور کامل با دوربین‌های فیلم ۷۰ میلی‌متری IMAX تصویربرداری شده است.

در هفته‌های اخیر، نولان و بازیگران فیلم از جمله مت دیمون و آن هاتاوی بارها تأکید کرده‌اند که بهترین راه تماشای این فیلم، نمایش آن با فرمت واقعی IMAX 70mm است؛ همان فرمتی که فیلم برای آن ساخته شده است.

با این حال، تنها ۲۵ سالن سینما در آمریکا به تجهیزات لازم برای نمایش فیلم با این فرمت مجهز هستند؛ موضوعی که باعث شده برخی علاقه‌مندان برای تماشای فیلم، مسافت‌های طولانی را طی کنند.

مدیرعامل IMAX: تقاضا زیاد است، اما ساخت پروژکتور جدید ممکن نیست

ریچارد گلفوند، مدیرعامل IMAX، در مراسم افتتاحیه فیلم در گفت‌وگو با Variety درباره علت محدود بودن سالن‌های مجهز به IMAX 70mm گفت:

«نمایش فیلم در برخی سالن‌ها تا هفته پنجم کاملاً فروخته شده است و بدون تردید تقاضا بسیار بالاست. اما مشکل اینجاست که حدود ۵۰ سال است دیگر هیچ پروژکتور فیلم IMAX جدیدی ساخته نشده است. ما فقط دستگاه‌های قدیمی را بازسازی و نوسازی می‌کنیم و تلاش می‌کنیم تا جایی که امکان دارد آن‌ها را حفظ کنیم.»

بسیاری از قطعات این پروژکتورها دیگر وجود ندارند

به گفته منابع IMAX، بسیاری از قطعات موردنیاز برای ساخت این پروژکتورهای ویژه دیگر تولید نمی‌شوند.

اگرچه نقشه‌های اولیه این دستگاه‌ها حدود نیم قرن پیش طراحی شده بود، اما این اسناد به‌مرور به‌طور کامل حفظ نشدند و اکنون شرکت حتی نقشه مهندسی کاملی برای ساخت دوباره آن‌ها در اختیار ندارد.

در نتیجه، تنها تعداد اندکی از مهندسان امروزی دانش لازم برای کار با این سیستم‌های پیچیده را دارند؛ وضعیتی که برخی آن را با از دست رفتن دانش فنی پروژه‌های فضایی دوران آپولو مقایسه کرده‌اند.

گذار هالیوود به نمایش دیجیتال، فناوری IMAX 70mm را به حاشیه برد

یکی دیگر از دلایل این مشکل، مهاجرت گسترده سینماها از نمایش فیلم روی نگاتیو به سیستم‌های دیجیتال از اواخر دهه ۲۰۰۰ میلادی است.

با روی آوردن سینماها به پروژکتورهای دیجیتال که هزینه نگهداری کمتری داشتند، تولید پروژکتورهای فیلم و قطعات یدکی آن‌ها نیز متوقف شد.

تنها در سال‌های اخیر و با حمایت فیلمسازانی مانند کریستوفر نولان و دنی ویلنوو، علاقه به فرمت IMAX 70mm دوباره افزایش یافته است؛ هرچند این فرمت همچنان تجربه‌ای محدود و خاص محسوب می‌شود.

امکان تجهیز همه سالن‌های IMAX وجود ندارد

گلفوند در ادامه تأکید کرد:

«ما هر روز پروژکتورهای جدید دیجیتال می‌سازیم، اما ساخت پروژکتورهای فیلم با این فناوری دیگر از نظر عملی امکان‌پذیر نیست. آیا می‌توان همه دو هزار سالن IMAX را به پروژکتورهای فیلم مجهز کرد؟ خیر. چنین تعداد دستگاهی اصلاً وجود ندارد. اما امیدواریم بتوانیم به‌تدریج این شبکه را گسترش دهیم.»

تعداد سالن‌های IMAX 70mm برای «اودیسه» افزایش یافت

پس از موفقیت چشمگیر «اوپنهایمر» در سال ۲۰۲۳، IMAX برنامه‌ای گسترده برای افزایش تعداد سالن‌های مجهز به فرمت ۷۰ میلی‌متری آغاز کرد.

این شرکت بیش از یک سال صرف یافتن پروژکتورهای قدیمی، خراب یا کنار گذاشته‌شده کرد تا با استفاده از قطعات آن‌ها دستگاه‌های جدیدی بازسازی کند. همچنین ۶۰ اپراتور جدید برای کار با این تجهیزات آموزش داده شدند.

در نهایت، تعداد سالن‌های مجهز به IMAX 70mm برای نمایش «اودیسه» به ۴۱ سالن در سراسر جهان رسید؛ در حالی که هنگام اکران «اوپنهایمر» این تعداد ۳۰ سالن بود.

بیشتر بخوانید

آیمکس (IMAX) چگونه سینما را متحول کرد؟ از تولد تا سلطه بر فیلم‌های کریستوفر نولان

ساخت سالن‌های مناسب نیز هزینه بسیار بالایی دارد

IMAX تأکید می‌کند که مشکل تنها به پروژکتورها محدود نمی‌شود.

سالن‌های نمایش IMAX 70mm به پرده‌های بسیار بزرگ با نسبت تصویر 1.43:1 نیاز دارند و هزینه ساخت چنین سالن‌هایی بسیار بالاست. به همین دلیل، بسیاری از سینماداران تمایلی به ساخت سالن‌های جدید با این مشخصات ندارند.

در نتیجه، حتی اگر IMAX بتواند پروژکتورهای بیشتری تولید کند، تعداد سالن‌هایی که امکان نصب این تجهیزات را داشته باشند همچنان محدود خواهد بود.

IMAX: از هر راهی برای گسترش این فناوری استفاده می‌کنیم

این شرکت در بیانیه‌ای به Variety اعلام کرد:

«هدف IMAX همیشه کمک به فیلمسازان برای تحقق چشم‌انداز هنری آن‌ها بوده است. ما نیز دوست داریم تعداد بیشتری از سیستم‌های IMAX 70mm در جهان وجود داشته باشد تا فیلمسازانی که علاقه‌مند به استفاده از این فرمت منحصربه‌فرد هستند بتوانند آثارشان را به همین شکل نمایش دهند. ما همه راه‌ها، از جمله فناوری‌های جدید نمایش، را بررسی می‌کنیم.»

آینده IMAX 70mm به فیلمسازان وابسته است

در حال حاضر، آینده فرمت IMAX 70mm بیش از هر چیز به حمایت فیلمسازانی مانند کریستوفر نولان و دنی ویلنوو و همچنین استقبال مخاطبان از فیلم‌های رویدادمحور بستگی دارد؛ آثاری که می‌توانند همچنان سالن‌های این فرمت را مملو از تماشاگر نگه دارند.

موفقیت «اودیسه» بار دیگر نشان داده است که علاقه مخاطبان به تجربه سینما روی نگاتیو IMAX 70mm همچنان بسیار بالاست، اما محدودیت‌های فنی، نبود تجهیزات جدید، کمبود قطعات و هزینه بالای ساخت سالن‌های مناسب باعث شده این تجربه همچنان در اختیار تعداد اندکی از سینماها قرار بگیرد. با این حال، IMAX امیدوار است با بازسازی تجهیزات قدیمی و توسعه فناوری‌های جدید، دامنه نمایش این فرمت را در سال‌های آینده گسترش دهد.