نقد فیلم «جادوی عملی ۲»؛ ساندرا بولاک و نیکول کیدمن در دنباله‌ای طولانی و قابل پیش‌بینی

چارسو پرس: «جادوی عملی ۲» نزدیک به ۳۰ سال پس از فیلم نخست به سینما آمده است؛ فیلمی به کارگردانی سوزان بیر که بسیاری از عناصر محبوب قسمت اول را دوباره تکرار می‌کند، اما نمی‌تواند ایرادهای فیلم قبلی را برطرف کند.

بازگشت بعد از نزدیک به سه دهه

همان‌قدر دست‌وپاگیر و طولانی که فاصله ۲۸ ساله میان فیلم اصلی سال ۱۹۹۸ و دنباله آن طول کشیده، «جادوی عملی ۲» یادآوری نسل جدیدی از این واقعیت است که گاهی بهترین راه برای زنده نگه داشتن یک تجربه محبوب، این است که آن را در خاطراتمان باقی بگذاریم.

این فیلم با بازی ساندرا بولاک و نیکول کیدمن، اقتباسی از رمان «جادوی عملی» نوشته آلیس هافمن در سال ۱۹۹۵ است. فیلم نخست به کارگردانی گریفین دان، در سال‌های پس از اکران به اثری کالت تبدیل شد؛ اثری که ترکیب نامتعارفی از کمدی رمانتیک، خشونت خانگی و البته جادو را در خود داشت و دوستی میان زنان، چسبی بود که همه این عناصر را کنار هم نگه می‌داشت.

بولاک و کیدمن که در قسمت دوم علاوه بر بازیگری بار دیگر تهیه‌کنندگی را نیز بر عهده دارند، با دایان ویست و استاکارد چنینگ دوباره هم‌بازی شده‌اند و سوزان بیر جای گریفین دان را گرفته است؛ کارگردانی که پیش‌تر بولاک را در «پرنده جعبه‌ای» و کیدمن را در سریال‌های «فروپاشی» و «زوج ایده‌آل» کارگردانی کرده بود.

دو بازیگر اصلی این بار بسیاری از عناصر محبوب فیلم اول را دوباره به صحنه می‌آورند؛ اما همین تلاش برای تکرار موفقیت گذشته، ناخواسته نشان می‌دهد چرا فیلم نخست از ابتدا هم برای همه اثری چندان درخشان نبود.

بازگشت سالی و خانواده جادوگر اوون

بولاک بار دیگر در نقش سالی ظاهر می‌شود؛ خواهر بزرگ‌تر خانواده اوون که هر روز محتاط‌تر از قبل شده است.

پس از دو ازدواج که هر دو به دلیل نفرینی چندنسلی با مرگ همسرانش پایان یافته‌اند، سالی نه‌تنها تصمیم گرفته عشق و رابطه را کنار بگذارد، بلکه طلسمی هم اجرا کرده تا دختران جوانش، کایلی با بازی جویی کینگ و آنتونیا با بازی میزی ویلیامز، فراموش کنند که از خانواده‌ای جادوگر هستند.

اما وقتی دوست‌پسر کایلی، گیدئون با بازی زولو ماریدوئنا، اندکی پس از آنکه کایلی عشق خود را به او اعتراف می‌کند به‌شدت مجروح و راهی بیمارستان می‌شود، گیلین، خواهر سالی با بازی کیدمن، سالی را مجبور می‌کند حقیقت را درباره زنان خانواده اوون فاش کند.

این افشاگری شکافی میان دختر عاشق‌پیشه و مادری ایجاد می‌کند که تمام تلاشش محافظت از دخترش در برابر درد و شکست عاطفی است.

کتاب کلاغ‌ها و طلسم عشق

کایلی برای پیدا کردن طلسمی که بتواند گیدئون را نجات دهد، در میان وسایل جت، خاله بزرگش با بازی ویست، جست‌وجو می‌کند.

او در این جست‌وجو به «کتاب کلاغ‌ها» می‌رسد؛ کتابی که به شکلی رمزآلود از وردی سخن می‌گوید که شاید بتواند نفرین عشق خانواده اوون را بشکند.

کایلی سرنخ‌های کتاب را دنبال می‌کند و به انگلستان می‌رود. در آنجا با توماس لاکلند، کارگر جوان یک مزرعه با بازی سالی مک‌لئود، آشنا می‌شود؛ مردی که تاریخچه خانواده‌اش به شکلی غیرمنتظره با گذشته خانواده کایلی ارتباط دارد.

در همین حال، سالی از خاله‌اش فرنی با بازی استاکارد چنینگ اطلاعاتی دریافت می‌کند و به سراغ ایان رایت با بازی لی پیس می‌رود؛ یک استاد دانشگاه بریتانیایی که درباره علوم و هنرهای تاریک اطلاعات گسترده‌ای دارد.

سالی و گیلین با کمک ایان، چمدان‌های بزرگشان را در سراسر بریتانیا به دنبال کایلی می‌کشند و امیدوارند جلوی استفاده او از قدرت‌های جادویی تازه کشف‌شده‌اش را بگیرند؛ قدرت‌هایی که ممکن است به جای حل مشکلات، دردسرهای بیشتری ایجاد کنند.

چرا فیلم اول برای مخاطبان ماندگار شد؟

«جادوی عملی» نخست هنگام اکران در سال ۱۹۹۸ تنها موفقیتی متوسط داشت، اما چیزی که بیش از همه در میان طرفدارانش ماندگار شد، تأکید فیلم بر رابطه میان خواهران و زنان بود.

این موضوع فقط به پیوند خونی میان سالی و گیلین محدود نمی‌شد؛ بلکه نسل‌های مختلف زنان خانواده اوون را دربرمی‌گرفت؛ زنانی که مارگاریتا می‌نوشیدند، به هری نیلسون گوش می‌دادند و در نهایت حتی همسایه‌هایی را که از یکدیگر فاصله گرفته بودند، در نقطه اوج داستان کنار هم قرار دادند تا گیلین را از دست دوست‌پسر سابقش که واقعاً یک موجود شیطانی بود نجات دهند.

با این حال، فیلم محصول دوره‌ای نیز بود که موفقیت یک شخصیت زن تا حد زیادی با روابط عاشقانه او با مردان سنجیده می‌شد.

در پایان فیلم، گیلین که همیشه شیفته مردان بود، بار دیگر آزاد می‌شد تا با تمام وجود عاشق شود؛ چیزی شبیه سامانتا در «سکس و شهر»، با این تفاوت که به جای کوکتل کازموپولیتن، معجون‌های جادویی در اختیار داشت.

از سوی دیگر، سالی با گری با بازی آیدان کوئین ازدواج می‌کرد؛ مردی که به معنای واقعی کلمه مرد رؤیاهای او بود، اما مشخص می‌شود مدت کوتاهی پس از وقایع فیلم اول از دنیا رفته است.

چرا سالی و گیلین همچنان در مرکز داستان هستند؟

بیوه بودن سالی و کمای گیدئون، هم برای پیشبرد داستان «جادوی عملی ۲» ضروری هستند و هم کمک می‌کنند تمرکز فیلم همچنان روی زنان خانواده اوون باقی بماند.

در فاصله میان دو فیلم، رابطه سالی و گیلین نیز تغییر کرده است. آنها در گذشته جمله‌های یکدیگر را کامل می‌کردند، اما حالا مدام حرف همدیگر را قطع می‌کنند.

این تغییر در رابطه خواهرها از نظر واقع‌گرایی قابل قبول است، اما جذابیت بسیار کمتری نسبت به چیزی دارد که فیلمنامه، نوشته آکیوا گلدزمن، جورجیا پریچت و کلی مارسل، تصور می‌کند.

فیلم در صحنه‌های مختلف بارها زنان خود را نشان می‌دهد که بی‌قیدوشرط از یکدیگر حمایت می‌کنند، اما در اتفاقی عجیب، جت، فرنی و آنتونیا را به حاشیه می‌راند تا فضای بیشتری برای ایان ایجاد کند؛ روشنفکری خوش‌چهره که انگار مستقیماً از روی جلد یک رمان عاشقانه بیرون آمده است.

لی پیس؛ جذاب‌تر از آنچه فیلمنامه نیاز دارد

البته جذابیت ایان تقصیر لی پیس نیست. او در نقش مردی ظاهر می‌شود که کاملاً مجذوب سالی شده؛ زنی که در برابر عشق مقاومت می‌کند.

مشکل اینجاست که فیلم آن‌قدر در کشف معمای اصلی و البته نسبتاً قابل پیش‌بینی داستان تعلل می‌کند که کنار گذاشتن ایان در نقطه اوج ماجرا تقریباً نوعی بی‌اعتنایی به مخاطب به نظر می‌رسد.

«جادوی عملی ۲» ۱۳۰ دقیقه زمان دارد؛ یعنی نیم ساعت طولانی‌تر از فیلم نخست.

اگر احساس می‌کردید فیلم اول در ارائه ایده‌هایش بیش از اندازه آرام پیش می‌رود، این قسمت تقریباً ابدیتی را صرف می‌کند تا به مقصدی برسد که از همان ابتدا قابل حدس است.

ساندرا بولاک و نیکول کیدمن؛ تکرار نقش‌های قدیمی

مشابه آنچه آن هاتاوی در نقش اندیِ عجیب و‌به‌طرز ناموفقی بی‌ظرافت در «شیطان پرادا می‌پوشد ۲» انجام داده، بازی بولاک و کیدمن نیز به‌شدت به عملکرد آنها در فیلم نخست بازمی‌گردد.

آن‌قدر که گاهی احساس می‌کنید شخصیت‌هایشان اصلاً رشد نکرده و بالغ‌تر نشده‌اند.

بولاک در نیمه نخست فیلم تقریباً هیچ تغییری در چهره‌اش ایجاد نمی‌کند؛ انگار شخصیت او برای فرار از احتمال درد، تصمیم گرفته هیچ احساسی نداشته باشد.

کیدمن نیز بیش از اندازه بر وجه خواهر کوچک‌ترِ لوس و زیاده‌خواه گیلین تأکید می‌کند؛ زنی که ترجیح داده تمام تجربه چند دهه زندگی را نادیده بگیرد.

ویست و چنینگ حضور کوتاه اما خوشایندی دارند و بازگشتشان بیشتر شبیه یک دور افتخار است، هرچند کارکرد اصلی شخصیت‌های آنها انتقال مشعل به نسل بعدی زنان خانواده اوون است.

خوشبختانه جویی کینگ در نقش کایلی بهترین عملکرد خود را ارائه می‌دهد؛ زن جوانی که با سیلی از احساسات روبه‌رو شده و قدرت‌های جادویی کنترل‌نشده نیز شدت این احساسات را چند برابر کرده‌اند؛ در حالی که مادر سرکوبگرش هیچ‌گاه او را برای مواجهه با چنین شرایطی آماده نکرده است.

میزی ویلیامز؛ قربانی فیلمنامه

در این میان، میزی ویلیامز عملاً در یک اتاق بیمارستان گیر افتاده و مشغول تماشای گیدئون است که در کما روی تخت افتاده است؛ موقعیتی که حتی اگر شخصیت او یک پزشک باشد، باز هم نابخشودنی به نظر می‌رسد.

لی پیس اما روی پرده کاملاً جذاب است و بدون تلاش خاصی با بولاک شیمی خوبی ایجاد می‌کند. آدم دلش می‌خواهد فیلم بیشتر از این رابطه استفاده می‌کرد؛ هرچند یک مشکل اساسی وجود دارد: فیلم همین حالا هم بیش از اندازه طولانی است.

سالی مک‌لئود نیز بهتر از آن چیزی ظاهر می‌شود که فیلم به آن نیاز دارد. او در صحنه‌های ابتدایی آن‌قدر دوست‌داشتنی است که حتی این سؤال به ذهن می‌رسد که شاید بهتر باشد گیدئون زنده نماند و کایلی فرصت دیگری برای زندگی پیدا کند.

آیا «جادوی عملی ۲» موفق می‌شود جادوی فیلم اول را تکرار کند؟

«جادوی عملی» در سال ۱۹۹۸ به دلیل اینکه به روابط میان زنان به اندازه روابط عاشقانه یا حتی بیشتر از آن اهمیت می‌داد، از بسیاری از آثار مشابه خود متمایز بود.

اما امروز که به فیلم نخست نگاه می‌کنیم، با اثری پراکنده، کش‌دار و تا حدی نامنسجم روبه‌رو هستیم که پیچیدگی‌های موضوعاتش را ساده می‌کند و بینش‌های خود را به جمله‌های امیدبخش و احساساتی تقلیل می‌دهد.

اگر بازیگران اصلی و تهیه‌کنندگان باهوش فیلم زمان آن را کوتاه‌تر می‌کردند، «جادوی عملی ۲» می‌توانست حتی از فیلم نخست بهتر باشد.

اما این دنباله دیرهنگام، در نهایت بیشتر به تکرار نشانه‌ها و عناصری تبدیل می‌شود که «جادوی عملی» را برای گروهی از تماشاگران به فیلمی محبوب و ماندگار تبدیل کرده بود؛ بدون اینکه ایرادهایی را که باعث شدند گروه دیگری از مخاطبان آن را برای سه دهه تقریباً به فراموشی بسپارند، برطرف کند.

«جادوی عملی ۲» تلاش می‌کند نوستالژی فیلم محبوب سال ۱۹۹۸ را با نسل تازه شخصیت‌های خانواده اوون پیوند بزند، اما به‌جای بازسازی نقاط قوت آن فیلم، بسیاری از عناصر آشنای آن را تکرار می‌کند. طولانی بودن، قابل پیش‌بینی بودن معمای اصلی و استفاده محدود از برخی شخصیت‌های زن، از مهم‌ترین ایرادهایی هستند که در این نقد مطرح شده‌اند.

در مقابل، بازی جویی کینگ در نقش کایلی و حضور لی پیس از نکات برجسته فیلم به شمار می‌روند؛ اما حتی این نقاط قوت نیز نمی‌توانند مشکل اصلی دنباله، یعنی فاصله زیاد میان ایده‌های آن و زمان ۱۳۰ دقیقه‌ای فیلم را کاملاً برطرف کنند.

اطلاعات فیلم Practical Magic 2

عنوان اصلی: Practical Magic 2
عنوان فارسی: جادوی عملی ۲
کارگردان: سوزان بیر
بازیگران: ساندرا بولاک، نیکول کیدمن، جویی کینگ، میزی ویلیامز، لی پیس، دایان ویست، استاکارد چنینگ، سالی مک‌لئود، زولو ماریدوئنا
فیلمنامه: آکیوا گلدزمن، جورجیا پریچت، کلی مارسل
اقتباس از: رمان «جادوی عملی» نوشته آلیس هافمن
سال تولید: ۲۰۲۶
مدت: ۱۳۰ دقیقه
ژانر: کمدی، فانتزی، رمانتیک

سوالات متداول

«جادوی عملی ۲» درباره چیست؟

داستان فیلم چند دهه پس از قسمت اول ادامه پیدا می‌کند و بار دیگر خانواده جادوگر اوون را دنبال می‌کند. سالی و گیلین با نسل جدید زنان خانواده روبه‌رو هستند و کایلی برای شکستن نفرین عشق خانواده وارد ماجرایی تازه می‌شود.

بازیگران اصلی «جادوی عملی ۲» چه کسانی هستند؟

ساندرا بولاک و نیکول کیدمن بار دیگر نقش سالی و گیلین را بازی می‌کنند. جویی کینگ، میزی ویلیامز، لی پیس، دایان ویست و استاکارد چنینگ دیگر بازیگران فیلم هستند.

کارگردان «جادوی عملی ۲» کیست؟

سوزان بیر کارگردانی فیلم را بر عهده دارد. او پیش‌تر ساندرا بولاک را در «پرنده جعبه‌ای» و نیکول کیدمن را در سریال‌های «فروپاشی» و «زوج ایده‌آل» کارگردانی کرده است.

مدت زمان «جادوی عملی ۲» چقدر است؟

مدت فیلم ۱۳۰ دقیقه است؛ یعنی حدود ۳۰ دقیقه طولانی‌تر از فیلم «جادوی عملی» محصول ۱۹۹۸.

آیا «جادوی عملی ۲» ادامه فیلم سال ۱۹۹۸ است؟

بله. این فیلم دنباله مستقیم «جادوی عملی» محصول ۱۹۹۸ است و ساندرا بولاک و نیکول کیدمن بار دیگر در نقش سالی و گیلین ظاهر شده‌اند.