نقد فیلم «کارما»؛ ماریون کوتیار در تریلری جنایی و پرتنش
- فیلم «کارما» ساخته گیوم کانه، داستان ناپدیدشدن یک کودک را به ماجرایی تاریک درباره یک اجتماع مذهبی منزوی و رازهای هولناک آن پیوند میدهد. ماریون کوتیار و دنی منوشه با بازیهای قدرتمند خود به فیلم جلوهای جدیتر میبخشند، اما روایت طولانی و تکراری آن مانع از آن میشود که این تریلر روانشناختی به اثری کاملاً تأثیرگذار تبدیل شود.
چارسو پرس: در «کارما» هر چیزی که میرود، دوباره برمیگردد؛ و باز هم برمیگردد. فیلم گاهی بهشدت درگیرکننده است، اما در عین حال بیش از اندازه کش پیدا میکند و بازیهای پرقدرت ماریون کوتیار و دنی منوشه به آن ظاهری پرزرقوبرق و عامهپسند میدهد.
گیوم کانه فیلم را با همان پرداخت صیقلی و وسواسگونه ژانری ساخته که ۲۰ سال پیش در فیلم موفق بینالمللی «کسی نگو» به کار برده بود. «کارما» ترکیبی از یک تریلر روانشناختی جدی و ملودرامی آشکارا اغراقآمیز است و از ایدهای بسیار گیراتر از آنچه در ادامه از پسش برمیآید بهره میبرد.
داستان با پروندهای مرموز درباره ناپدیدشدن یک کودک در اسپانیا آغاز میشود و سرانجام پای ماجرا را به آن سوی مرز و منطقهای در جنوبغربی فرانسه میکشاند؛ جایی که اجتماعی مذهبی، منزوی، رازآلود و بهشدت گرفتار روابط درونخانوادگی شکل گرفته است.
با این حال، روایت فیلم بیش از اندازه کش داده شده و بارها اطلاعات مشابهی را تکرار میکند. به همین دلیل، این فیلم ۱۴۹ دقیقهای هیچگاه کاملاً به یک سرگرمی رهاییبخش تبدیل نمیشود و در عین حال آنقدر هم جدی نیست که بتوان همه اتفاقاتش را کاملاً باور کرد.
ماریون کوتیار؛ نقطه قوت اصلی فیلم
«کارما» در جشنواره فیلم کن امسال و خارج از بخش مسابقه به نمایش درآمد و انتظار میرود هنگام اکران در فرانسه در ماه اکتبر، در کشور خود فروش قابل قبولی داشته باشد.
این فیلم همچنین از نظر حاشیههای خبری اهمیت ویژهای دارد، زیرا آخرین فیلمی است که کانه و کوتیار پیش از جداییشان در سال ۲۰۲۵ بهعنوان یک زوج در آن همکاری کردند.
با این حال، موفقیت فیلم در خارج از فرانسه تا حد زیادی به ماریون کوتیار وابسته است؛ بازیگری که سنگینترین بار دراماتیک داستان را نیز بر دوش میکشد.
کوتیار در نقش زنی پریشان و تا حدی جداافتاده از دنیای اطراف، بازیای ارائه میدهد که از خیالزدگی و ترس تا حیرت و تسلیمشدن در برابر وحشت تغییر میکند. بازی او با چشمهایی گشوده و حالتی مضطرب، صادقانهترین بخش فیلم است.
دنی منوشه اما گویی در فیلمی متفاوت ظاهر شده است. او نقش رهبر شرور آن اجتماع منزوی را بازی میکند؛ مردی که قدرتی وصفناشدنی بر شخصیت اصلی دارد.
بازی منوشه بسیار اغراقآمیزتر و عامهپسندتر از بازی کوتیار است، اما هرگاه این دو شیوه بازی به یکدیگر نزدیک میشوند، «کارما» واقعاً جان میگیرد.
ناپدیدشدن یک کودک، آغاز یک کابوس
فیلم با تصویری از آرامش و خوشبختی در یک خانه روستایی دورافتاده در کاتالونیا آغاز میشود.
دوربین بنوا دبی بهآرامی از بیرون خانه به سمت داخل حرکت میکند تا ژان، زن فرانسوی با بازی کوتیار، و شریک زندگی آرژانتینیاش، دانیل، با بازی لئوناردو اسباراگلیا، را در حال کشیدن مواد مخدر و رقص آرام با یکدیگر پیدا کند.
از همین لحظه آرام لذت ببرید؛ چون این تنها لحظهای است که «کارما» به شخصیتهایش اجازه میدهد واقعاً آرام و خوشحال باشند.
خیلی زود متوجه میشویم چیزی در رفتار و روحیه ژان درست نیست. او اغلب حواسپرت و مضطرب است و زمان زیادی را با ماتئو، پسرخوانده ششساله و محبوبش، میگذراند؛ موضوعی که بهتدریج باعث نگرانی والدین کودک میشود.
یک روز بعدازظهر، وقتی ماتئو تحت مراقبت ژان است، ناگهان ناپدید میشود.
ژان میگوید هنگام گردش در کنار یک دریاچه محلی خوابش برده و وقتی بیدار شده، کودک دیگر آنجا نبوده است. اما داستان او چندان منطقی به نظر نمیرسد؛ بهخصوص وقتی خون ماتئو روی سنگی در همان نزدیکی پیدا میشود.
با این حال، نمیتوان بهسادگی صداقت علاقه ژان به کودک را زیر سؤال برد. وقتی او نیز اندکی بعد ناپدید میشود، روشن است که نیروهایی بزرگتر و تاریکتر از یک حادثه ساده در کار هستند.
اجتماع منزوی و رهبر هولناک آن
یکی از این نیروها مارک، با بازی دنی منوشه، است؛ کشیش و رهبر همهکاره یک اجتماع مذهبی بزرگ و منزوی در فرانسه که پلیس در جریان تحقیقات خود به آن میرسد.
در ادامه مشخص میشود که ژان پیش از مهاجرت به اسپانیا در همین مکان زندگی میکرده است.
اگر بخواهیم این اجتماع را با جوامع مشابه مقایسه کنیم، اینجا خبری از همدلی و آرامش جمعی نیست. همه چیز بهشدت تحت سلطه یک شخصیت قدرتمند قرار دارد.
مارک برنامه روزانه و آیینهای ساکنان را تعیین میکند؛ افرادی که از نوزاد تا سالمند در میانشان دیده میشوند و تقریباً همه به نوعی با یکدیگر نسبت خونی دارند.
هرگونه معلولیت یا مشکل ناشی از ازدواجهای درونخانوادگی نیز از سوی مارک با عنوان «آزمونهای خداوند» توجیه میشود.
وقتی یکی از مأموران پلیس با لحنی خشک میپرسد آیا آنها کمی بیش از حد خداوند را به زحمت نمیاندازند، مارک با اخم پاسخ میدهد.
در باقی فیلم البته چندان خبری از شوخی نیست.
منوشه که معمولاً از ظاهر درشتاندام خود برای خلق شخصیتهایی مهربانتر یا گرفتار تضادهای درونی استفاده میکند، این بار آشکارا از فرصت بازی در نقش یک شرور تمامعیار لذت میبرد.
با این حال، او مارک را صرفاً به یک شخصیت کارتونی تبدیل نمیکند. مارک واقعاً ترسناک است؛ مردی سنگین و کند که هر حرکتش تهدیدآمیز به نظر میرسد و نیت شومش پشت نگاههای بیروح و چشمان رنگپریدهاش پنهان شده است.
رازهایی که بیش از حد طول میکشند
اما درست زمانی که فیلم مارک را بهعنوان طراح اصلی اتفاقات شوم معرفی میکند، روایت تصمیم میگیرد با نهایت حوصله پیش برود.
دانیل، ژان و پلیسها هرکدام از نقطهای متفاوت تلاش میکنند راز ماجرا را کشف کنند؛ اما این گروهها نهتنها به نتایج متفاوتی نمیرسند، بلکه بارها همان اطلاعاتی را پیدا میکنند که برای تماشاگر مدتهاست روشن شده است.
حتی پلیسها نیز آنقدر که باید درباره این اجتماع منزوی و عجیب کنجکاو نیستند؛ اجتماعی شبیه یک فرقه مذهبی خطرناک که ناگهان در جریان تحقیقات آنها ظاهر شده است.
فیلم با وجود ایدهای جذاب و بازیهای قدرتمند، در همین نقطه گرفتار تکرار میشود. «کارما» میتوانست یک تریلر روانشناختی فشرده و پرتنش باشد، اما با طولانیکردن روند کشف حقیقت، بخش قابلتوجهی از نیروی خود را از دست میدهد.
با این همه، حضور ماریون کوتیار و دنی منوشه باعث میشود فیلم همچنان ارزش تماشا داشته باشد؛ یکی با بازیای شکننده و انسانی و دیگری با حضوری تهدیدآمیز و سنگین. مشکل اصلی این است که فیلم نمیداند چه زمانی باید از این دو بازیگر و ایده جذابش فاصله بگیرد و به پایان برسد.
اطلاعات فیلم «کارما»
- نام فیلم: کارما
- نام اصلی: Karma
- کارگردان: گیوم کانه
- فیلمنامه: گیوم کانه
- بازیگران: ماریون کوتیار، دنی منوشه، لئوناردو اسباراگلیا
- کشور سازنده: فرانسه
- زبان: فرانسوی و اسپانیایی
- ژانر: تریلر روانشناختی، درام، ملودرام
- مدت زمان: ۱۴۹ دقیقه
- محل نمایش: جشنواره فیلم کن
- نوع حضور در کن: خارج از بخش مسابقه
- موضوع: ناپدیدشدن کودک، فرقه مذهبی، رازهای خانوادگی و روانشناختی
سوالات متداول درباره فیلم «کارما»
فیلم «کارما» درباره چیست؟
داستان درباره ناپدیدشدن مرموز یک کودک در اسپانیاست که تحقیقات درباره آن به یک اجتماع مذهبی منزوی در جنوبغربی فرانسه میرسد؛ مکانی که گذشته تاریک شخصیت اصلی با آن پیوند دارد.
کارگردان فیلم «کارما» کیست؟
گیوم کانه کارگردانی و نویسندگی «کارما» را بر عهده دارد.
بازیگران فیلم «کارما» چه کسانی هستند؟
ماریون کوتیار، دنی منوشه و لئوناردو اسباراگلیا از بازیگران اصلی فیلم هستند.
آیا «کارما» یک فیلم ترسناک است؟
«کارما» بیشتر یک تریلر روانشناختی و درام رازآلود است. فیلم از عناصر تاریک و آزاردهنده استفاده میکند، اما در درجه نخست بر کشف راز و فروپاشی روانی شخصیتها تمرکز دارد.
مدت زمان فیلم «کارما» چقدر است؟
مدت زمان فیلم ۱۴۹ دقیقه، یعنی تقریباً دو ساعت و نیم، است.
آیا فیلم «کارما» ارزش دیدن دارد؟
اگر به تریلرهای روانشناختی، رازهای خانوادگی و داستانهایی درباره جوامع منزوی علاقه دارید، بازی ماریون کوتیار و دنی منوشه و فضای رازآلود فیلم میتواند جذاب باشد. با این حال، طول زیاد و تکرار در روایت ممکن است برای برخی تماشاگران خستهکننده باشد.
