نقد فیلم «اکت اول»؛ وقتی بازیگری به بازی خطرناکی تبدیل می‌شود

چارسو پرس: برای زنی که با خونسردی می‌گوید «در تلاش هستم از طریق هنرم تغییری در آگاهی ایجاد کنم»، تا کجا حاضر می‌شوید پیش بروید؟ احتمالاً خیلی دور نه. بیشتر آدم‌ها در مواجهه با چنین جمله‌ای، بهانه‌ای مؤدبانه پیدا می‌کنند و آرام‌آرام عقب می‌روند. اما بیشتر آدم‌ها بازیگر نیستند، حتی بازیگرانی در حال تلاش برای ورود به این حرفه هم نیستند. و فیلم عجیب، نامتعارف و در عین حال خشک و بامزه «اکت اول» ساخته سوفیا تاکال، درست مانند همان شخصیتی که این جمله را به زبان می‌آورد، از گرسنگی، اضطراب و احتمال دیوانگی کسانی نیرو می‌گیرد که صادقانه می‌خواهند برای مدتی، دست‌کم در برابر تماشاگران، به فرد دیگری تبدیل شوند.

«اکت اول» با مشاهده یکی از همین آدم‌ها، دختر دبیرستانی‌ای که تقریباً هیچ‌کس دیگری به توانایی‌هایش باور ندارد، آغاز می‌شود؛ دختری که به تدریج تحت سلطه روانی مربی بازیگری‌ای قرار می‌گیرد که روش آموزشی بسیار خطرناکی دارد. فیلم تا زمانی که شخصیت نوجوانش را با اطمینانی دلپذیر و قانع‌کننده به اعماق جنون می‌برد، از نظر روان‌شناختی آرام، تأثیرگذار و به شکلی عجیب باورپذیر باقی می‌ماند.

در نگاه اول، ممکن است همه این‌ها کمی مضحک به نظر برسد. اما فیلم شما را درگیر خود نگه می‌دارد؛ بخشی از این موفقیت به خاطر تعهد کامل الا بیتی و آری گرینور به نقش‌هایشان است و بخشی دیگر به این دلیل که فیلم خیلی زود فاش نمی‌کند اساساً این بازی قرار است به کجا برسد. رویکرد تاکال دائماً و به شکلی غیرقابل پیش‌بینی میان جدیت مطلق و نوعی کمدی نمایشی افراطی در نوسان است. حومه بی‌نام‌ونشان آمریکا در اواخر دهه ۱۹۹۰ که داستان در آن می‌گذرد، کاملاً آشنا به نظر می‌رسد، اما در عین حال بیشتر شبیه چیزی است که در خواب دیده‌ایم تا مکانی کاملاً متصل به واقعیت.

«اکت اول» که نخستین نمایش خود را در جشنواره ترایبکا تجربه کرد، اولین فیلم تاکال پس از بازسازی «کریسمس سیاه» در سال ۲۰۱۹ است؛ فیلمی که با حمایت بلوم‌هاوس ساخته شد اما آن‌طور که باید مورد توجه قرار نگرفت. با این حال، «اکت اول» از نظر حال‌وهوا بیشتر به دومین فیلم بلند تاکال، «Always Shine» محصول ۲۰۱۶، نزدیک است؛ یک روان‌درام آرام دیگر که عناصر آشنای ژانر را با شدت و تمرکز یک نمایش کوچک و محدود ترکیب می‌کرد.

آن فیلم در ادامه مسیر خود به سمت فضایی کاملاً تجربی‌تر حرکت کرد، در حالی که «اکت اول» در ارائه وعده عجیب خود انسجام بیشتری دارد. احتمال اکران محدود سینمایی فیلم وجود دارد، اما به نظر می‌رسد بیشترین شانس آن برای پیدا کردن مخاطب، از طریق پلتفرم‌های استریم مستقل و علاقه‌مند به آثار سینمای هنری باشد.

دختری که فقط روی صحنه خودش را پیدا می‌کند

هانا ۱۷ ساله، با قد بلند، موهای بلند و آبشاری و چهره‌ای چشمگیر، زبان بدن محتاط و کم‌حرف یک دختر گوشه‌گیر را دارد؛ کسی که هیچ‌کس هرگز او را تشویق نکرده متفاوت و برجسته باشد. حتی مادرش، با بازی الیزابت ریزر، به شکلی منفعلانه و کنایه‌آمیز از ظاهر عینکی او انتقاد می‌کند.

هانا تنها زمانی احساس می‌کند آدمی جسورتر و درخشان‌تر است که روی صحنه بازی می‌کند. بنابراین وقتی حتی نمی‌تواند یک نقش کوچک در نمایش سالانه دبیرستان به دست آورد، به‌شدت سرخورده می‌شود. پیشنهاد مادرش که شاید این اتفاق نشانه‌ای برای انتخاب حرفه‌ای دیگر باشد نیز کمکی به او نمی‌کند.

ملانی ساندرز، با بازی آری گرینور، بسیار بیشتر با شرایط هانا همدلی می‌کند. او یک مربی بازیگری ایده‌آل‌گراست که هانا به‌طور اتفاقی در جریان جست‌وجوی اینترنتی درباره بازیگر جوان محبوبش، گریسی توماس، با استودیوی آموزشی «اکت اول» او آشنا می‌شود.

هانا متوجه می‌شود گریسی نیز زیر نظر ملانی آموزش دیده است و همین برای متقاعد کردن او به شرکت در کلاس کافی است؛ حتی اگر سابقه حرفه‌ای این زن مسن‌تر چندان قابل اعتماد به نظر نرسد.

جزئیات دوره‌ای فیلم نیز بامزه است؛ از طراحی زمخت وب‌سایت «اکت اول» گرفته تا ظاهر و حال‌وهوای پیام‌رسانی اینترنتی در آغاز قرن جدید.

هانا تنها پس از یک جلسه، کاملاً شیفته ملانی می‌شود؛ هم به دلیل تعریف و تمجیدهای او و هم به خاطر روش بازیگری‌اش که با زبان روان‌شناسانه همراه است و دائماً از گفتن حقیقت و ارتباط با بدن خود سخن می‌گوید. توجه‌های عاشقانه هنری، یکی دیگر از هنرجویان خوش‌قیافه کلاس، نیز بی‌تأثیر نیست؛ هرچند او مانند سایر اعضای کلاس، یک فرد بزرگسال است.

مربی بازیگری که کم‌کم شبیه رهبر یک فرقه می‌شود

اما زمان زیادی نمی‌گذرد که سبک آموزشی تا حدی کنترل‌گر ملانی، حال‌وهوای رهبری یک فرقه را پیدا می‌کند.

وقتی او از هانا می‌خواهد «سم» تأثیر والدینش را از وجود خود بیرون بریزد، نشانه‌های خطر دیگر کاملاً آشکار شده‌اند؛ نشانه‌هایی به سرخی محو شدن‌های تصویری خون‌آلود و ominous که تدوینگران زک کلارک و متیو ال. وایس بارها در فیلم از آن استفاده می‌کنند.

و این تازه قبل از آن است که ملانی بیش از اندازه وارد زندگی شخصی هانا و رابطه جنسی در حال شکل‌گیری میان او و هنری شود.

با این حال، گرینور ملانی را با چنان اعتمادبه‌نفس آگاهانه و بدون کوچک‌ترین تردیدی بازی می‌کند که نمی‌توان کاملاً هانا ساده‌لوح و بی‌تجربه را برای نادیده گرفتن تمام این نشانه‌ها سرزنش کرد.

«اکت اول» به‌خوبی جذابیت نوجوانانه و فریبنده «بله» گفتن یک فرد بزرگسال را در جهانی که دائماً به نوجوان «نه» می‌گوید، درک می‌کند. حتی اگر ژست‌های ملانی گاهی بیش از حد شبیه یک نمایش به نظر برسد، باز هم شاهدی قانع‌کننده برای چیزی است که او مدعی است آموزش می‌دهد.

الا بیتی و مرز میان بازی و واقعیت

الا بیتی در نخستین نقش اصلی خود پس از اولین حضورش در یک فیلم بلند در «اگر پا داشتم، لگد می‌زدم» محصول سال گذشته، در نقش قهرمان جوان، بی‌تجربه و هنوز شکل‌نگرفته فیلم، کاملاً باورپذیر ظاهر می‌شود.

اما در اینجا نشانه‌هایی از یک بازی در دل بازی نیز دیده می‌شود.

سادگی و بی‌پیرایگی ظاهری هانا تا حدی انگیزه‌ای تاریک‌تر و سازش‌ناپذیر را پنهان می‌کند. جالب اینکه وقتی هانا در نقش یک بازیگر ظاهر می‌شود، بیتی نیز حالت‌های رفتاری خشک‌تر و مسلط‌تر مادرش را به خود می‌گیرد.

همین ویژگی باعث می‌شود او بتواند از پس الزامات ملودراماتیک پایان تشدیدشده فیلم، با آن چهره و آرایش به‌هم‌ریخته و ریمل‌های پخش‌شده، برآید.

فضای ناآرام «اکت اول»

تاکال نیز به‌وضوح از ساختن فضای ناراحت‌کننده و بی‌ثبات فیلم لذت برده است؛ فضایی که با زنگ‌های کم‌تعداد، لرزان و آتونال موسیقی جاناتان گلداسمیت و حس شناور و بی‌جسم فیلم‌برداری رابرت لایتزل تقویت می‌شود.

با این حال، فیلم‌سازی «اکت اول» هرگز آن‌قدر خودنمایی نمی‌کند که توجه را از جذابیت عجیب بازیگران منحرف کند.

آن‌ها شاید حقیقت را، همان‌طور که ملانی اصرار دارد، به زبان نیاورند؛ اما در هر صورت، توجه ما را به خود جلب کرده‌اند.

اطلاعات فیلم «اکت اول»

نام فیلم: اکت اول (Act One)
کارگردان: سوفیا تاکال
نویسنده: سوفیا تاکال
بازیگران: الا بیتی، آری گرینور، تِیوی گِوینسون، نیت من، الیزابت ریزر
ژانر: روان‌شناختی، درام، کمدی سیاه
محصول: آمریکا
سال تولید: ۲۰۲۶
زبان: انگلیسی
فیلم‌برداری: رابرت لایتزل
موسیقی: جاناتان گلداسمیت
تدوین: زک کلارک و متیو ال. وایس

داستان فیلم:
فیلم درباره هانا، دختر ۱۷ ساله‌ای است که آرزوی بازیگر شدن دارد اما اطرافیانش چندان به استعداد او باور ندارند. او پس از آشنایی با مربی بازیگری‌ای به نام ملانی ساندرز وارد کلاس «اکت اول» می‌شود؛ اما روش آموزشی ملانی به تدریج از یک آموزش معمول بازیگری فراتر می‌رود و هانا را وارد رابطه‌ای روانی و خطرناک می‌کند.

حضور در جشنواره‌های مهم:
«اکت اول» در جشنواره فیلم ترایبکا (Tribeca Festival) به نمایش درآمد و نخستین نمایش جهانی خود را در این جشنواره تجربه کرد. در متن ارسالی اشاره‌ای به حضور فیلم در جشنواره کن، ونیز یا برلین نشده است.

سوالات متداول

فیلم «اکت اول» درباره چیست؟

فیلم داستان دختر ۱۷ ساله‌ای به نام هانا را روایت می‌کند که برای دنبال کردن رؤیای بازیگری وارد کلاس یک مربی مرموز می‌شود و به تدریج تحت تأثیر روش‌های روانی و کنترل‌گرانه او قرار می‌گیرد.

کارگردان فیلم «اکت اول» کیست؟

سوفیا تاکال کارگردانی و نویسندگی «اکت اول» را بر عهده دارد.

بازیگران فیلم «اکت اول» چه کسانی هستند؟

الا بیتی، آری گرینور، تِیوی گِوینسون، نیت من و الیزابت ریزر از بازیگران این فیلم هستند.

آیا «اکت اول» یک فیلم ترسناک است؟

فیلم بیشتر یک روان‌درام با عناصر کمدی سیاه و فضای نامتعارف است، اما در ادامه حال‌وهوایی ناآرام و حتی هراس‌انگیز پیدا می‌کند.

«اکت اول» در کدام جشنواره نمایش داده شد؟

این فیلم در جشنواره ترایبکا به نمایش درآمد و نخستین نمایش جشنواره‌ای خود را در آنجا تجربه کرد.

الا بیتی در «اکت اول» چه نقشی دارد؟

الا بیتی نقش هانا، دختر نوجوانی را بازی می‌کند که رؤیای بازیگر شدن دارد و تحت تأثیر مربی بازیگری خود قرار می‌گیرد