بهترین فیلمهای اکشن تریلر تاریخ؛ ۵ اثری که «سیکاریو» را پشت سر میگذارند
- فیلم «سیکاریو» ساخته دنی ویلنوو یکی از تحسینشدهترین تریلرهای قرن بیستویکم است؛ اثری سرد، خشن و نفسگیر که با نگاهی واقعگرایانه به جنگ مواد مخدر و مرزهای اخلاقی میان قانون و جنایت پرداخت. با این حال، در تاریخ سینما فیلمهایی وجود دارند که در زمینه روایت، شخصیتپردازی، طراحی صحنههای اکشن و تأثیرگذاری حتی توانستهاند از این شاهکار مدرن پیشی بگیرند. از «Heat» مایکل مان تا «جایی برای پیرمردها نیست» برادران کوئن، این آثار استانداردهای تازهای برای ژانر اکشن تریلر تعریف کردهاند.
چارسو پرس: ژانر اکشن تریلر همیشه یکی از محبوبترین گونههای سینمایی بوده است؛ اما همه فیلمهای این ژانر تنها به انفجار، تعقیبوگریز و تیراندازی خلاصه نمیشوند. بهترین آثار این حوزه، در کنار هیجان بصری، داستانهایی عمیق درباره انسان، قدرت، انتقام، عدالت و مرز باریک میان خیر و شر روایت میکنند.
فیلم «سیکاریو» (Sicario) امروزه بهعنوان یکی از بهترین تریلرهای قرن بیستویکم شناخته میشود؛ جایگاهی که کاملاً شایسته آن است. با این حال، گروه کوچکی از فیلمها وجود دارند که حتی میتوانند از آن پیشی بگیرند.
سهگانهای که تیلور شریدان با عنوان «سهگانه مرزهای آمریکا» ساخته، شامل فیلمهای «سیکاریو»، «اگر سنگ از آسمان ببارد» (Hell or High Water) و «رودخانه ویند» (Wind River) است. هر سه فیلم نمونههایی از نئووسترن هستند که نگاهی خشن و بیرحمانه به آمریکای معاصر و تمام آشفتگیهای اجتماعی، نژادی و سیاسی آن دارند.
«سیکاریو» یک شاهکار مدرن با امتیاز کامل محسوب میشود و اگرچه هنگام اکران با استقبال فراوانی روبهرو شد، اما گذر زمان ارزش آن را بیشتر کرده است. این فیلم دنی ویلنوو یک تریلر نفسگیر و فشرده است که داستان مأمور افبیآی با بازی امیلی بلانت را دنبال میکند؛ زنی که وارد گروه عملیاتی ویژهای میشود، اما هدف واقعی این مأموریت را بهدرستی نمیداند.
ویلنوو در این فیلم نمونهای درخشان از روایتپردازی اقتصادی ارائه میدهد و سکانسهایی مانند رویارویی در بزرگراه، از بهترین لحظات سینمای اکشن مدرن به شمار میروند.
با این حال، «سیکاریو» جایگاه ثابتی در فهرست بهترین تریلرهای تاریخ دارد، اما چند فیلم کلاسیکتر و تأثیرگذارتر وجود دارند که اندکی بالاتر قرار میگیرند. این آثار در هماهنگی میان اکشن، فیلمنامه، شخصیتپردازی و فضاسازی تقریباً بینقص هستند. برخی از آنها حتی مسیر ژانر را تغییر دادهاند و الهامبخش فیلمهایی مانند «سیکاریو» بودهاند.
۵. مخمصه (Heat) – ۱۹۹۵
فیلم «مخمصه» در این فهرست نباید باعث تعجب شود. شاهکار مایکل مان تقریباً به فیلمی تبدیل شده که هرگاه واژه «تریلر» به میان میآید، بسیاری از مخاطبان به یاد آن میافتند.
این فیلم حماسی نزدیک به سه ساعت، داستان برخورد اجتنابناپذیر میان یک پلیس مصمم با بازی آل پاچینو و یک سارق حرفهای با بازی رابرت دنیرو را روایت میکند و نشان میدهد این تقابل چگونه زندگی همه افراد اطراف آنها را تحت تأثیر قرار میدهد.
مایکل مان بیش از یک دهه روی توسعه «مخمصه» کار کرده بود و حتی پیش از ساخت فیلم، نسخهای آزمایشی با عنوان «L.A. Takedown» تولید کرد. اگرچه فیلم به دلیل صحنههای اکشن و جنبههای فنیاش تحسین شده، اما در درجه اول یک داستان فوقالعاده قدرتمند است.
با وجود تعداد زیاد شخصیتها، دنبال کردن خطوط داستانی مختلف و ارتباط میان آنها بسیار آسان است و گروه بازیگران نیز عملکردی درخشان دارند.
«مخمصه» درباره موضوعات مهمی صحبت میکند؛ از آدمهایی که توسط وسواسهایشان نابود میشوند و پیامدهای احساسی آن گرفته تا مرز باریک میان پلیس و مجرم. اگرچه فیلم صرفاً یک اثر اکشن نیست، اما برخی از بهترین صحنههای سرقت تاریخ سینما را در خود جای داده است؛ از جمله سکانس تیراندازی پس از سرقت بانک که بسیاری آن را یکی از برترین درگیریهای مسلحانه تاریخ سینما میدانند.
«مخمصه» فیلمی است که با چندبار تماشا ارزش بیشتری پیدا میکند، زیرا هر بار جزئیات و ظرافتهای تازهای در آن کشف میشود. این فیلم برای هر علاقهمند جدی سینما اثری ضروری است و دلیل مشخصی وجود دارد که چرا سالهاست فیلمهایی مانند «شهر» (The Town) و «Den of Thieves» از آن الهام گرفتهاند.
بیشتر بخوانید
شاهکار جنایی مایکل مان پس از ۳۰ سال همچنان میتازد؛ «Heat» بهترین درگیری مسلحانه تاریخ سینما را دارد
۴. جادوگر (Sorcerer) – ۱۹۷۷
پس از موفقیت فیلمهای «ارتباط فرانسوی» و «جنگیر»، کارگردان بزرگ ویلیام فریدکین میتوانست هر پروژهای را که میخواهد انتخاب کند. او تصمیم گرفت بازسازی فیلم کلاسیک فرانسوی «مزد ترس» (The Wages of Fear) را بسازد؛ اثری که یکی از خالصترین ایدههای تاریخ سینمای تریلر را داشت.
داستان درباره گروهی از مردان درمانده است که مأمور میشوند دینامیتهای بسیار ناپایدار را به محل آتشسوزی عظیم نفتی منتقل کنند؛ در حالی که باید از مسیرهای خطرناک عبور کنند و امیدوار باشند مواد منفجره هر لحظه منفجر نشوند.
«جادوگر» در همان تابستانی اکران شد که فیلمی کوچک به نام «جنگ ستارگان» روی پرده رفت. قرار بود ساخته فریدکین یک موفقیت بزرگ تجاری باشد، اما در نهایت شکست خورد و خیلی زود فراموش شد، در حالی که اثر جرج لوکاس به یک پدیده فرهنگی جهانی تبدیل شد.
اما نزدیک به پنجاه سال بعد، نگاهها به «جادوگر» تغییر کرد و این فیلم بهعنوان یک شاهکار دوباره کشف شد. شاید این اثر بزرگترین فیلم فریدکین باشد؛ یک تریلر اکشن خشن و فیزیکی که گروهی از ضدقهرمانان را مجبور میکند برای عبور از شرایطی تقریباً غیرممکن با یکدیگر همکاری کنند.
موسیقی افسانهای گروه Tangerine Dream نیز به فضای سنگین و خاص فیلم کمک زیادی کرده است.
«جادوگر» با شرایطی بسیار سخت و طاقتفرسا ساخته شد و رنجی که در پشت تولید آن وجود داشت، در تمام لحظات فیلم احساس میشود. اگر سکانس بزرگراه «سیکاریو» برایتان پرتنش بود، باید عبور از پل در این شاهکار کمتر دیدهشده دهه ۷۰ را ببینید.
بیشتر بخوانید
۱۵ فیلم تریلر محبوب تاریخ سینما؛ آثاری که تا پایان شما را میخکوب میکنند
۳. مردی در آتش (Man on Fire) – ۲۰۰۴
دنزل واشینگتن در دنیای فیلمهای اکشن دیرتر از بسیاری از بازیگران وارد این ژانر شد، اما «مردی در آتش» همان فیلمی بود که او را به شکلی غیرمنتظره به یکی از نمادهای این ژانر تبدیل کرد.
این فیلم که اقتباسی از رمان ای. جی. کوئینل است، واشینگتن را در نقش جان کریزی قرار میدهد؛ یک محافظ شخصی که پس از ربوده شدن دختری که مسئول حفاظت از او بوده، در مکزیکوسیتی وارد یک انتقامگیری خونین میشود.
«مردی در آتش» دو اقتباس دیگر نیز داشته است؛ یک فیلم در سال ۱۹۸۷ و یک سریال نتفلیکس در سال ۲۰۲۶، اما نسخه ساختهشده توسط تونی اسکات همچنان نسخه اصلی و ماندگار این داستان محسوب میشود.
بدون شک، دنزل واشینگتن در این فیلم فوقالعاده است. شخصیت کریزی در ابتدا مردی منزوی، خسته و شکسته است که امید خود را از دست داده، اما از طریق شغلش دوباره معنایی برای زندگی پیدا میکند؛ تا اینکه در نهایت به چیزی شبیه یک ماشین انتقام انسانی تبدیل میشود.
در مرکز فیلم، بیش از هر چیز یک مطالعه شخصیت قدرتمند قرار دارد. واشینگتن توسط گروهی از بازیگران توانمند مانند کریستوفر واکن، میکی رورک و البته داکوتا فنینگ همراهی میشود.
رابطهای که میان کریزی و شخصیت پیتا با بازی فنینگ شکل میگیرد، واقعی و باورپذیر است. به همین دلیل مخاطب به همان اندازه که کریزی از ربوده شدن و مرگ احتمالی او ویران میشود، تحت تأثیر قرار میگیرد.
تونی اسکات که همیشه به دنبال تجربههای تازه بود، از فیلمبرداری و تدوین به شکلی خلاقانه استفاده میکند تا ذهنیت فروپاشیده و آشفته شخصیت اصلی را به تصویر بکشد.
«مردی در آتش» همچنین از فیلمنامهای قدرتمند بهره میبرد که دیالوگهای ماندگاری به دنزل واشینگتن میدهد؛ مانند جمله معروف:
«بخشش بین آنها و خداست. کار من این است که آنها را به ملاقات برسانم.»
۲. رودخانه ویند (Wind River) – ۲۰۱۷
«رودخانه ویند» از نظر رسمی نخستین تجربه کارگردانی تیلور شریدان محسوب میشود (او اعتبار خود را از فیلم ترسناک کمهزینه Vile پس گرفته است) و بسیاری آن را بهترین ساخته او میدانند.
این فیلم یک تریلر قدرتمند و از نظر احساسی تکاندهنده است که داستان تحقیقات درباره یک قتل در منطقه حفاظتشده بومیان آمریکا را روایت میکند؛ پروندهای که رازهای تاریک بسیاری را آشکار میسازد.
سادگی چشمگیر در فیلمسازی و روایت، یکی از دلایل اصلی موفقیت «رودخانه ویند» است. این فیلم همچنین بهترین فرصت بازیگری برای جرمی رنر در نقش اصلی محسوب میشود؛ حتی در مقایسه با فیلمهایی مانند «مهلکه» (The Hurt Locker).
رنر انتخابی ایدهآل برای نقش شخصیت اصلی فیلم، یعنی مردی شکسته اما کنترلشده و کمحرف است و شریدان دیالوگهای بسیار خوبی در اختیار او قرار میدهد.
انتخاب بازیگران فیلم بهطور کلی بسیار دقیق انجام شده است؛ از جمله الیزابت اولسن، جان برنثال و گیل بیرمنگام از سریال «یلوستون».
در نهایت، حل معمای قتل چندان پیچیده نیست، اما این تحقیقات به یکی از شدیدترین رویاروییهایی منجر میشود که شریدان تاکنون ساخته است؛ رویاروییای که سپس به یک درگیری مسلحانه بسیار خشن تبدیل میشود.
پایان «رودخانه ویند» نشان میدهد عدالت اجرا شده است، اما برای کسانی که داغدار هستند، آرامش واقعی به همراه نمیآورد.
پس از سالها تمرکز شریدان روی ساخت امپراتوری تلویزیونی خود، دیدن بازگشت او به سبک سادهتر و مینیمال این شاهکار سال ۲۰۱۷ میتواند بسیار جذاب باشد.
۱. جایی برای پیرمردها نیست (No Country for Old Men) – ۲۰۰۷
جاش برولین شاید بهطور آرام و بیسروصدا پادشاه ژانر نئووسترن باشد؛ زیرا هم «سیکاریو» و هم «جایی برای پیرمردها نیست» این موضوع را ثابت میکنند.
این فیلم ساخته برادران کوئن ترکیبی از تریلر، فیلم اکشن و حتی وحشت فلسفی است. داستان درباره لوئلین ماس با بازی جاش برولین است؛ مردی که پس از پیدا کردن پولهای یک معامله شکستخورده مواد مخدر، ناخواسته خودش و تمام کسانی را که دوست دارد در معرض نابودی قرار میدهد.
خیلی زود یک قاتل تقریباً فراطبیعی به نام آنتون چیگور با بازی خاویر باردم به دنبال او میافتد.
در حالی که برخی فیلمهای برنده جوایز بزرگ ممکن است با گذشت زمان جذابیت خود را از دست بدهند، «جایی برای پیرمردها نیست» یک استثنای بزرگ است.
این فیلم از همان نخستین قاب تا پایان، اثری تقریباً بینقص است؛ از فیلمبرداری خیرهکننده گرفته تا ترکیب طنز خشک و سیاه با احساس دائمی نزدیک شدن یک فاجعه.
«جایی برای پیرمردها نیست» شاید نزدیکترین تجربه برادران کوئن به ساخت یک فیلم اکشن مستقیم باشد. آنها چندین صحنه تیراندازی فوقالعاده خلق کردهاند؛ از جمله رویارویی ماس و چیگور در هتل.
اما فیلم بسیار فراتر از یک اثر اکشن ساده است. این فیلم درباره موضوعاتی عمیقتر مانند اجتنابناپذیر بودن مرگ، پیر شدن انسان و این پرسش است که آیا اساساً عدالت وجود دارد یا نه.
«جایی برای پیرمردها نیست» یکی از مهمترین تریلرهای قرن بیستویکم است؛ فیلمی که نشان میدهد یک داستان جنایی میتواند همزمان اثری فلسفی، تاریک و کاملاً انسانی باشد.
جمع بندی
فیلمهایی که در این فهرست قرار گرفتهاند نشان میدهند که یک تریلر اکشن موفق تنها به صحنههای درگیری وابسته نیست؛ بلکه ترکیبی از شخصیتهای فراموشنشدنی، فضای منحصربهفرد، فیلمنامه دقیق و نگاه عمیق به تاریکیهای جامعه است.
از نبرد پلیس و خلافکار در «مخمصه» گرفته تا فضای فلسفی و کابوسوار «جایی برای پیرمردها نیست»، هر یک از این آثار به شیوهای متفاوت مرزهای ژانر اکشن تریلر را گسترش دادهاند. شاید «سیکاریو» همچنان یکی از بهترین نمونههای این سبک باشد، اما این فیلمها ثابت میکنند که قلههای دیگری نیز در تاریخ این ژانر وجود دارد.
سوالات متداول
۱. آیا فیلمی بهتر از «سیکاریو» وجود دارد؟
بله. اگرچه «سیکاریو» یکی از بهترین تریلرهای مدرن است، فیلمهایی مانند «مخمصه»، «رودخانه ویند»، «مردی در آتش» و «جایی برای پیرمردها نیست» از نظر روایت و تأثیرگذاری سینمایی حتی بالاتر ارزیابی میشوند.
۲. بهترین فیلم این فهرست کدام است؟
«جایی برای پیرمردها نیست» ساخته برادران کوئن در رتبه اول قرار گرفته است؛ فیلمی که ترکیبی از تریلر، وسترن مدرن و وحشت فلسفی است.
۳. آیا «مخمصه» یک فیلم اکشن است؟
«مخمصه» ساخته مایکل مان بیشتر یک تریلر جنایی شخصیتمحور است، اما به دلیل صحنههای اکشن واقعگرایانه، به یکی از تأثیرگذارترین فیلمهای اکشن تاریخ تبدیل شده است.
۴. آیا تیلور شریدان فقط با «سیکاریو» شناخته میشود؟
خیر. شریدان علاوه بر «سیکاریو»، نویسنده و کارگردان آثاری مانند «رودخانه ویند» و «اگر از آتش بگذریم» است که همگی نگاه تلخی به جامعه آمریکا دارند.
۵. چرا «جایی برای پیرمردها نیست» یک تریلر متفاوت محسوب میشود؟
زیرا فیلم بیشتر از یک داستان تعقیب و گریز، درباره سرنوشت، خشونت، مرگ و تغییرات اخلاقی جامعه مدرن است.
