نقد فیلم “Project Hail Mary”: رایان گاسلینگ در یک ماجراجویی فضایی باشکوه اما تکراری

چارسو پرس: فیلم «Project Hail Mary» ساخته فیل لرد و کریستوفر میلر، تلاش می‌کند ترکیبی از آثار موفقی مانند «Interstellar» و «E.T.» باشد؛ اثری که هم در مقیاس بصری عظیم است و هم در احساسات انسانی. اما نتیجه نهایی، فیلمی است که بیش از حد به فرمول‌های آشنا تکیه می‌کند و در مسیر طولانی خود، تازگی روایت را از دست می‌دهد.

آغاز داستان و ساختار اولیه

فیلم با بیدار شدن رایلان گریس (با بازی Ryan Gosling) در یک سفینه فضایی آغاز می‌شود. او سال‌ها در حالت خواب مصنوعی بوده و حافظه‌اش را از دست داده است. در کنار او، دو همکارش جان باخته‌اند و او تنها بازمانده مأموریتی است که هنوز هدفش را به خاطر نمی‌آورد.

این شروع، با فضای معمایی و جذاب خود، نوید یک اثر علمی‌تخیلی قدرتمند را می‌دهد.

فلش‌بک به زمین و بحران جهانی

فیلم سپس به زمین بازمی‌گردد؛ جایی که دانشمندانی متوجه کاهش تدریجی انرژی خورشید شده‌اند. در این میان، شخصیت رایلان به‌عنوان یک معلم علوم دبیرستانی با ذهنی نابغه اما طردشده معرفی می‌شود.

او در ابتدا تنها یک مشاور پروژه است، اما به‌مرور به قلب مأموریت نجات زمین تبدیل می‌شود.

پروژه Hail Mary و کشف علمی

در ادامه، سازمان‌های جهانی به سرپرستی «اوا استرات» (با بازی سندرا هولر) پروژه‌ای عظیم را آغاز می‌کنند. کشف موجودات میکروسکوپی به نام Astrophage که قادر به تولید انرژی و سوخت هستند، مسیر سفر به ستاره Tau Ceti را ممکن می‌سازد.

این بخش از فیلم، بیشترین تمرکز را بر ایده‌های علمی دارد اما در روایت، بیش از حد توضیحی و طولانی می‌شود.

مشکل اصلی فیلم این است که به‌جای حفظ تنش درونی شخصیت رایلان، او را از یک نابغه عصبی و آسیب‌پذیر به قهرمانی بی‌نقص تبدیل می‌کند که به‌سرعت همه چیز را کنترل می‌کند؛ تغییری که باورپذیری داستان را کاهش می‌دهد.

رابطه با موجود بیگانه

یکی از بخش‌های مرکزی فیلم، رابطه رایلان با یک موجود فضایی است که نام او را «راکی» می‌گذارد. این موجود فاقد چهره انسانی است و ارتباط آن‌ها از طریق زبان بدن و سپس فناوری ترجمه ذهنی شکل می‌گیرد.

در ابتدا این رابطه خلاقانه و جذاب است، اما به‌تدریج به سمت لحظات بیش از حد احساسی و حتی طنزآمیز سوق پیدا می‌کند؛ تا جایی که فیلم تلاش می‌کند مخاطب را به‌زور به این رابطه وابسته کند.

ضعف‌های ساختاری فیلم

بزرگ‌ترین مشکل فیلم Project Hail Mary زمان بیش از حد طولانی (۲ ساعت و ۳۶ دقیقه) و ریتم یکنواخت آن است. فیلم در بسیاری از نقاط متوقف می‌شود تا توضیحات علمی یا لحظات احساسی اضافه کند، بدون اینکه پیشرفت روایی قابل توجهی ایجاد شود.

حتی برخی صحنه‌ها مانند اجرای موسیقی یا لحظات احساسی بیش از حد، از جریان اصلی داستان جدا می‌شوند.

تحول شخصیت رایلان

در بخش‌های زمینی، رایلان شخصیتی خجالتی، عصبی و بسیار انسانی دارد. اما در فضا، این ویژگی‌ها به‌تدریج محو می‌شوند و جای خود را به یک قهرمان کلاسیک و بی‌نقص می‌دهند.

این تغییر، یکی از نقاط ضعف مهم فیلم است، زیرا هویت اولیه شخصیت را از بین می‌برد.

بازی رایان گاسلینگ

Ryan Gosling در نقش رایلان، اجرای جذاب و قابل‌باوری ارائه می‌دهد. او به‌خصوص در بخش‌های زمینی، ترکیب خوبی از طنز و اضطراب را نشان می‌دهد. اما در بخش‌های فضایی، محدودیت‌های فیلمنامه اجازه رشد بیشتر به شخصیت نمی‌دهد.

فیلم Project Hail Mary با وجود جاه‌طلبی بالا و جلوه‌های بصری چشمگیر، در نهایت به اثری تبدیل می‌شود که بیش از حد به فرمول‌های آشنا وابسته است. فیلمی که می‌خواهد «فرار بزرگ سینمایی» باشد، اما در نهایت در همان مسیرهای تکراری ژانر علمی‌تخیلی گرفتار می‌شود.

سؤالات متداول

۱. آیا Project Hail Mary فیلمی علمی‌تخیلی است؟
بله، این فیلم در ژانر علمی‌تخیلی و فضایی ساخته شده و بر مأموریت نجات زمین تمرکز دارد.

۲. آیا فیلم شباهت به Interstellar دارد؟
بله، از نظر تم نجات زمین و سفر فضایی شباهت‌هایی با آثار مشابه دارد، اما منتقدان آن را تکراری می‌دانند.

۳. نقش رایان گاسلینگ در فیلم چیست؟
او نقش یک دانشمند به نام رایلان گریس را بازی می‌کند که مأموریت نجات زمین را بر عهده دارد.

۴. آیا فیلم ارزش دیدن دارد؟
بستگی به علاقه‌مندان ژانر علمی‌تخیلی دارد، اما نقدها درباره طول زیاد و روایت فرمولی آن انتقادی هستند.