تام کروز در اوج توانایی بازیگری؛ چرا نقش‌آفرینی او در «مگنولیا» هنوز بی‌رقیب است؟
- با اکران «دیگر»، نگاهی دوباره به بهترین نقش‌آفرینی‌های تام کروز؛ از «مگنولیا» و «وثیقه» تا تازه‌ترین تجربه متفاوت او در سینما.
چارسو پرس: تام کروز، ستاره ۶۴ ساله هالیوود، یکی از آخرین بازمانده‌های نسل بازیگران کلاسیک سینماست؛ بازیگری که با وجود شهرت گسترده‌اش در فیلم‌های اکشن، کارنامه‌ای پربار از همکاری با برخی از مهم‌ترین فیلم‌سازان تاریخ سینما دارد. هم‌زمان با اکران فیلم «دیگر» (Digger)، بار دیگر رسانه‌ها به سراغ رتبه‌بندی بهترین نقش‌آفرینی‌های او رفته‌اند؛ فهرست‌هایی که گاهی انتخاب‌های بحث‌برانگیزی دارند.
در تازه‌ترین نمونه، نشریه «اینترتینمنت ویکلی» (Entertainment Weekly) نقش‌آفرینی کروز در «دیگر» را در رتبه بیست‌وپنجم قرار داده است؛ انتخابی که از نگاه نویسنده این مطلب، به‌طرز عجیبی ناعادلانه است.
تام کروز و کارنامه‌ای فراتر از «مأموریت غیرممکن»
در هیاهوی یک دهه تا پانزده سال اخیر سینمای هالیوود، دورانی که مجموعه‌های سینمایی، دنباله‌ها و آثار مبتنی بر برندهای شناخته‌شده بر صنعت فیلم‌سازی سلطه پیدا کرده‌اند، گاهی فراموش می‌شود که تام کروز با چه کارگردانان بزرگی همکاری کرده است.
استنلی کوبریک، پل توماس اندرسون، مارتین اسکورسیزی، استیون اسپیلبرگ، مایکل مان، برایان دی پالما، ریدلی اسکات، بری لوینسون، الیور استون، راب راینر، سیدنی پولاک، ران هاوارد، نیل جردن و جان وو، تنها بخشی از فیلم‌سازانی هستند که کروز در طول دوران حرفه‌ای خود با آن‌ها کار کرده است.
او زمانی از همکاری با این مؤلفان بزرگ سینما استقبال می‌کرد و در نقش‌هایی ظاهر می‌شد که فرصت نمایش توانایی‌های دراماتیک و بازیگری‌اش را فراهم می‌کردند. اما در حدود یک دهه اخیر، بخش مهمی از استعداد او زیر سایه فیلم‌های مجموعه «مأموریت غیرممکن» قرار گرفته است.
این موضوع را پیش‌تر هم گفته‌ام و باز تکرار می‌کنم: بسیاری از مخاطبان فراموش کرده‌اند که تام کروز واقعاً چه بازیگر توانمندی است. کافی است فیلم «متولد چهارم ژوئیه» را تماشا کنید تا با توانایی‌های او در ایفای یک نقش پیچیده و تأثیرگذار روبه‌رو شوید.
«ساخت آمریکا»؛ آخرین نقش متفاوت کروز پیش از «دیگر»
پیش از «دیگر»، آخرین نقش‌آفرینی مهم کروز در فیلمی خارج از یک مجموعه سینمایی شناخته‌شده، به «ساخت آمریکا» (American Made) به کارگردانی داگ لیمان بازمی‌گشت که در سال ۲۰۱۷ اکران شد.
کروز در این فیلم سرگرم‌کننده درباره قاچاق مواد مخدر، درخشان ظاهر شد. او با استفاده از جذابیت، شوخ‌طبعی و کاریزمای همیشگی‌اش، شخصیت بری سیل را جان بخشید؛ خلبان شرکت هواپیمایی تی‌دبلیوای که سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا او را برای انجام مأموریت‌های شناسایی در آمریکای مرکزی به خدمت می‌گیرد.
با وجود کیفیت بازی کروز، فیلم در گیشه موفق نبود و پس از آن، او بیش از گذشته به پروژه‌های مبتنی بر مجموعه‌های شناخته‌شده روی آورد. امیدوارم اتفاق مشابهی پس از «دیگر» رخ ندهد و کروز بار دیگر فرصت پیدا کند در فیلم‌هایی مستقل و متفاوت، ظرفیت‌های بازیگری‌اش را به نمایش بگذارد.
از «وثیقه» تا «تندر استوایی»؛ نقش‌هایی که شایسته توجه بیشتری بودند
کروز برای بازی در «وثیقه» (Collateral) باید نامزد جایزه اسکار می‌شد. او در این فیلم، با تغییر مسیری چشمگیر نسبت به نقش‌های معمول خود، وینسنت، یک آدمکش خوش‌پوش، خونسرد و تهدیدآمیز را بازی می‌کند. این نقش‌آفرینی به‌واسطه تسلط بازیگر بر شخصیت و جذابیت مرموز او، یکی از متفاوت‌ترین تجربه‌های کارنامه کروز است.
نقش‌آفرینی کمدی او در «تندر استوایی» (Tropic Thunder) نیز سزاوار توجه ویژه‌ای است. کروز در این فیلم نقش لس گراسمن، مدیر استودیویی بددهن و grotesque هالیوود را بازی می‌کند؛ شخصیتی که زیر کلاه‌گیس طاس و با دست‌هایی پوشیده از موهای مصنوعی، تقریباً غیرقابل‌شناسایی است. او در این نقش، با اجرایی اغراق‌آمیز و بی‌پروا، جنبه‌ای از توانایی کمدی خود را به نمایش می‌گذارد که کمتر در دیگر فیلم‌هایش دیده‌ایم.
«مگنولیا»؛ بهترین بازی تام کروز در تمام دوران حرفه‌ای‌اش
با این حال، به باور من، کروز باید برای بهترین نقش‌آفرینی دوران حرفه‌ای خود برنده اسکار می‌شد: بازی در فیلم «مگنولیا» (Magnolia) ساخته پل توماس اندرسون.
راستش، چه کسی هنوز اجرای مایکل کین در «قوانین خانه سایدر» را به یاد می‌آورد؟ در مقابل، بازی کروز در نقش فرانک تی. جی. مکی، مربی خودیاری پرمدعا و مبلغ تفکر مردسالارانه، یکی از مهم‌ترین دستاوردهای سینمایی اوست؛ آن هم در نقشی مکمل.
کروز در این شخصیت ترکیبی از اعتمادبه‌نفس افراطی، رفتارهای کنترل‌شده و نوعی بی‌قراری و تکانشگری را به نمایش می‌گذارد. این نقش فرصتی بود تا او از تصویر عمومی همیشگی‌اش فاصله بگیرد و بدون نگرانی درباره وجهه ستاره‌ای خود، آزادانه‌تر بازی کند.
جسارتی که کروز در «مگنولیا» از خود نشان داد، حتی ۲۷ سال پس از اکران فیلم نیز تأثیرگذار و رهایی‌بخش به نظر می‌رسد. او شاید در هیچ نقش دیگری به اندازه این فیلم خطر نکرده باشد؛ دست‌کم تا پیش از «دیگر».
«دیگر»؛ نقشی که نمی‌توان به‌سادگی از کنارش گذشت
چه از فیلم خوشتان آمده باشد و چه از آن متنفر شده باشید، به باور من نقش‌آفرینی تام کروز در «دیگر» در خاطر سینمادوستان خواهد ماند.
«دیگر» فیلمی بحث‌برانگیز و چندپاره است، اما نمی‌توان تعهد و جسارتی را که کروز برای جان‌بخشیدن به شخصیتش به خرج داده، نادیده گرفت. این یکی از بزرگ‌ترین ریسک‌های دوران حرفه‌ای اوست و به نظر من، در آن موفق شده است.
لحظه‌ای که نظر مرا کاملاً جلب کرد، تک‌گویی او در پارلمان اروپا بود؛ صحنه‌ای که عمدتاً در یک برداشت طولانی و بدون قطع اجرا می‌شود. کروز در این بخش، ترکیبی از یک نمایشگر حرفه‌ای و یک فریبکار را به تصویر می‌کشد؛ شخصیتی که حتی در آستانه وقوع فاجعه‌ای آخرالزمانی، همچنان تلاش می‌کند روایت خودش را به جهان تحمیل کند و دیگران را مقصر بداند.
این نقش‌آفرینی یادآوری می‌کند که کروز هنوز هم می‌تواند از محدوده امن تصویر آشنای خود فاصله بگیرد و شخصیتی نامتعارف را با تمام وجود بازی کند. حالا باید دید آیا این تجربه به بازگشت او به نقش‌های متفاوت و چالش‌برانگیز منجر خواهد شد یا خیر.
۱۰ نقش برتر تام کروز از نگاه نویسنده
فهرست زیر، رتبه‌بندی نویسنده از بهترین نقش‌آفرینی‌های تام کروز است:
۱. فرانک تی. جی. مکی در «مگنولیا» (Magnolia)
۲. وینسنت در «وثیقه» (Collateral)
۳. ران کوویچ در «متولد چهارم ژوئیه» (Born on the Fourth of July)
۴. لس گراسمن در «تندر استوایی» (Tropic Thunder)
۵. دیگر راکول در «دیگر» (Digger)
۶. جوئل گودسن در «تجارت پرمخاطره» (Risky Business)
۷. چارلی بابیت در «مرد بارانی» (Rain Man)
۸. دکتر بیل هارفورد در «چشمان کاملاً بسته» (Eyes Wide Shut)
۹. جری مگوایر در «جری مگوایر» (Jerry Maguire)
۱۰. ستوان دنیل کافی در «چند مرد خوب» (A Few Good Men)
کارنامه تام کروز نشان می‌دهد که او صرفاً یک ستاره اکشن نیست. از درام‌های تلخ و شخصیت‌محور گرفته تا کمدی‌های هجوآمیز و نقش‌های روان‌شناختی، او بارها توانایی خود را برای فاصله‌گرفتن از تصویر تثبیت‌شده‌اش ثابت کرده است. «مگنولیا» همچنان برای نویسنده این مطلب نقطه اوج این مسیر است؛ اما «دیگر» شاید نشانه‌ای باشد از اینکه کروز هنوز هم برای غافلگیرکردن مخاطبان و به چالش کشیدن خودش آمادگی دارد.
به نظر شما بهترین نقش آفرینی تام کروز در کدام فیلم است؟
