نقد فیلم «مرده شیطانی: سوختن»؛ وقتی وحشت جای شوخی را میگیرد
- فیلم «مرده شیطانی: سوختن» با فاصله گرفتن از کمدیهای دیوانهوار قسمتهای کلاسیک، به سراغ وحشتی خشن و خانوادگی رفته است؛ تغییری که اگرچه از شیطنت همیشگی مجموعه کم میکند، اما همچنان میتواند برای طرفداران ژانر گور جذاب باشد.
چارسو پرس: اگرچه ممکن است دلتان برای آن شوخیهای شیطنتآمیز و بازیگوشیهای گذشته تنگ شده باشد، اما روح «مرده شرور» همچنان زنده است.
فیلمهای اولیه مجموعه «مرده شرور» نقشی تعیینکننده در شکلگیری موج فیلمهای خونین و خشن سینمای جریان اصلی داشتند. با این حال، در دل آن خشونت، نوعی سبکی و شوخطبعی هم وجود داشت؛ قسمت دوم، «مرده شرور ۲» (۱۹۸۷)، حتی تا حد زیادی یک کمدی دیوانهوار و افسارگسیخته بود. (حتی خود عبارت «مرده شرور» نوعی شوخی بود؛ ترکیبی عامدانه زائد و کنایهآمیز.)
اما در «مرده شرور: سوختن» هیچ چیز سبک یا خندهداری وجود ندارد. این فیلم سومین قسمت از مجموعه پس از راهاندازی دوباره آن در سال ۲۰۱۳ و در مجموع ششمین فیلم این فرنچایز است؛ اثری مستقل درباره کینههای خانوادگی و شیاطین خانوادگی که گاهی حالوهوای یک نمایشنامه از یوجین اونیل را دارد که هرشل گوردون لوئیس آن را روی صحنه برده باشد. با این حال، بر اساس همین رویکرد، فیلم یک گونیولِ چندشآور و مؤثر از آب درآمده است.
آلیس (سوهیلا یعقوب) زنی فرانسوی با موهای صورتی و حالوهوایی مملو از دلخوری و نارضایتی است که با ویلیام (جورج پولار) ازدواج کرده؛ مردی از آن دست آدمهای بهظاهر حساس که در واقع یک کنترلگر تمامعیار هستند. این دو صاحب یک رستوراناند و در فکر بچهدار شدن هستند، اما ازدواجشان به رابطهای سمی تبدیل شده است. ویلیام خیلی زود در یک تصادف رانندگی کشته میشود؛ تصادفی که طی آن با دیو مادهای که در مقدمه فیلم در کنار دریاچه دیده بودیم، شاخبهشاخ میشود.
پس از مراسم خاکسپاری، هنگامی که بدن ویلیام برای سوزاندن آماده میشود، ناگهان از تابوت بیرون میزند و روح سرگردان «مرده شرور» وارد بدن ادگار (ارول شند)، پدرسالار خانواده، میشود. البته باید بگویم که او چندان هم شبیه یک پدرسالار محترم نیست و بیشتر به سیاهیلشکری از فیلم «تپهها چشم دارند» شباهت دارد.
وقتی ادگار و اعضای خانواده در خانه دومشان ــ عمارتی جنگلی که در اوج فرسودگی و پوسیدگی قرار دارد ــ دور هم جمع میشوند، اعضای خانواده یکی پس از دیگری به موجودات شیطانی تبدیل میشوند و آلیس را هدف قرار میدهند؛ زنی غریبه که هیچکدامشان تحملش نمیکنند و حتی تظاهر هم نمیکند که از مرگ همسرش داغدار است.
خشونتی که از دل کینههای خانوادگی بیرون میآید
سباستین وانیشک، کارگردان فرانسوی فیلم، خشونت را بیوقفه به تصویر میکشد، اما این خشونت همچنان بهشدت «موضوعمحور» باقی میماند. تنشها و خشمهای فروخورده اعضای خانواده در قالب گاز گرفتن، کوبیدن، دریدن، قطع کردن، به سیخ کشیدن و تکهتکه کردن بدنها به سطح میآیند.
جلوههای ویژه عملی و خشونت فیزیکی
«مرده شرور: سوختن» احتمالاً رضایت طرفداران جلوههای ویژه عملی را جلب خواهد کرد؛ حتی اگر در این مورد، استفاده از جلوههای عملی به معنای تماشای صحنهای باشد که در آن صورت یک نفر را با فشار داخل محتویات چسبناک حفره جمجمهاش فرو میبرند.
شیاطین «مرده شرور ۲» نوعی گستاخی بازیگوشانه و شیطنتآمیز داشتند، اما موجودات این فیلم ــ ظاهراً به دلایل تجاری ــ بیشتر حالوهوایی شبیه «جنگیر» دارند؛ موجوداتی با صدایی بم و اندامهایی خمیده و عنکبوتوار.
در واقع، مردههای شرور حالا بیشتر شبیه چیزی هستند که اگر ریگانِ لین بلییر در «جنگیر» در همان اتاق حبس نمیماند، ممکن بود به آن تبدیل شود.
اما اگر این موجودات بیشتر روح هستند تا زامبی، یک سؤال مهم مطرح میشود: چطور میتوان آنها را کشت؟
قانون کشتن مردههای شرور هنوز چندان روشن نیست
در فیلم صحبتهایی درباره خنجر کانداری میشود، اما مسئله چگونگی تعامل دنیای فیزیکی و متافیزیکی در «مرده شرور: سوختن» کمی بیش از حد مبهم است.
ممکن است یکی از «مردهها» با چکمههای داک مارتنز در حال قدم زدن باشد، در حالی که تکیهگاه سر صندلی یک خودرو تا گردنش فرو رفته، اما این موضوع ذرهای متوقفش نمیکند؛ بهسادگی آن را بیرون میکشد و به راهش ادامه میدهد.
یادتان هست در «شب مردگان زنده» میگفتند: «مغز را بکش، غول را کشتهای»؟
در «مرده شرور: سوختن» نزدیکترین چیزی که میتوان بهعنوان یک قانون قطعی برای کشتن این موجودات پیدا کرد، این است: «یک ابزار برقی را آنقدر روی صورت و سرش بکش تا واقعاً تکهتکه شود… آن وقت غول را کشتهای.»
بازیگران؛ جایی که نفرت خانوادگی به میل به کشتن تبدیل میشود
بازیگران باید نفرت و دلخوریهای خانوادگی را از خلال میل به قتل یکدیگر منتقل کنند و بیشترشان از عهده این کار بهخوبی برمیآیند.
خانوادهای که خشمش را به هیولا تبدیل میکند
ارول شند در نقش ادگارِ دیوانه ــ مردی که سه بار به سر خودش شلیک میکند و همچنان به کارش ادامه میدهد ــ حضوری پررنگ دارد.
تندی رایت در نقش مادر خانواده، زنی که نفرتش از غریبهها او را به موجودی وحشی تبدیل کرده، نیز بهخوبی حضور خود را به رخ میکشد.
مود دیوی در نقش مادربزرگی که به زوال عقل مبتلاست، حالوهوای شخصیتی را دارد که اگر فیلم کمی بازیگوشتر بود، احتمالاً نقش او را لین شی بازی میکرد.
هر سه بازیگر، بهخصوص زمانی که مجبور میشوند جملاتی مثل «دلم برایت تنگ شده ــ دلم برای خودمان تنگ شده!» را در قالب موجوداتی شبیه جادوگران پوسیده و هارپیوار بر زبان بیاورند، تأثیر خود را میگذارند.
سوهیلا یعقوب نیز در نقش آلیس، خشم حقبهجانب عروس ناخواستهای را به نمایش میگذارد؛ زنی که در سرزمین خون و خونریزی، به یک «دختر نهایی» تمامعیار تبدیل شده است.
گذشته خانواده و کتاب مردگان
در گذشته خانواده، پدربزرگی حضور داشته که با مجموعهای از بریدهها و یادداشتهای شخصی و تحقیقاتی، به بررسی «کتاب مردگان» پرداخته بود؛ تحقیقاتی که همراه با پیامهای ضبطشده روی نوارهای حلقهای، در نهایت باعث آزاد شدن تمام این جنون شده است.
به نظر میرسد این شخصیت ممکن است همان باستانشناسی باشد که در فیلم اصلی «مرده شرور» حضور داشت.
اینجا همان جایی است که دلم میخواست سم ریمی، خالق این مجموعه ــ که همچنان بهعنوان تهیهکننده در کنار آن حضور دارد ــ راهی پیدا میکرد تا بار دیگر همان روح شیطنتآمیز و بازیگوشانه را به «مرده شرور» بازگرداند.
اما فعلاً باید پذیرفت که او دستکم بر ساخت فیلمی نظارت داشته که در آن، مردههای شرور واقعاً زنده به نظر میرسند.
جمعبندی
«مرده شرور: سوختن» شاید آن شوخطبعی افسارگسیخته و شیطنتی را که زمانی یکی از ویژگیهای اصلی این مجموعه بود، کنار گذاشته باشد، اما در عوض تصویری خشنتر، تاریکتر و جسمانیتر از دنیای «مرده شرور» ارائه میدهد. فیلم بیش از آنکه بخواهد تماشاگر را بخنداند، قصد دارد او را در میان خون، پوسیدگی و خشونت گرفتار کند؛ رویکردی که اگرچه فاصله زیادی با روح کمدی «مرده شرور ۲» دارد، اما همچنان نشان میدهد چرا این مجموعه بعد از چند دهه هنوز میتواند مردههایش را زنده نگه دارد.
اطلاعات فیلم مرده شرور: سوختن
نام فیلم: مرده شرور: سوختن
عنوان اصلی: Evil Dead Burn
کارگردان: سباستین وانیشک
بازیگران: سوهیلا یعقوب، جورج پولار، ارول شند، تندی رایت، مود دیوی
ژانر: ترسناک، کمدی سیاه، گونیول
محصول: آمریکا
مجموعه: مرده شرور
شماره قسمت: ششمین فیلم از مجموعه
سوالات متداول
آیا «مرده شرور: سوختن» دنباله فیلمهای قبلی است؟
این فیلم سومین قسمت از مجموعه پس از راهاندازی مجدد «مرده شرور» در سال ۲۰۱۳ محسوب میشود، اما داستانی مستقل دارد و برای دنبال کردن خط داستانی آن نیازی به تماشای فیلمهای قبلی نیست.
آیا «مرده شرور: سوختن» کمدی است؟
در مقایسه با «مرده شرور ۲»، عنصر کمدی در این فیلم بسیار کمرنگتر است. فیلم جدید بیشتر بر وحشت، خشونت بدنی و درگیریهای خانوادگی تمرکز دارد.
آیا فیلم از جلوههای ویژه عملی استفاده میکند؟
بله. بخش قابلتوجهی از خشونت و صحنههای چندشآور فیلم بر جلوههای ویژه فیزیکی و عملی متکی است و همین مسئله میتواند برای طرفداران سبک کلاسیک مجموعه جذاب باشد.
آیا سم ریمی در ساخت «مرده شرور: سوختن» حضور دارد؟
سم ریمی، خالق مجموعه «مرده شرور»، همچنان بهعنوان تهیهکننده در این مجموعه حضور دارد، هرچند کارگردانی این فیلم را سباستین وانیشک بر عهده داشته است.
«مرده شرور: سوختن» درباره چیست؟
داستان درباره آلیس، زنی فرانسوی، و خانواده همسرش است که پس از مرگ شوهر او درگیر نیروهای شیطانی میشوند. تنشها و کینههای خانوادگی در جریان این اتفاق به خشونتی خونین و کابوسوار تبدیل میشود.
امتیاز تحریریه
کارگردانی
فیلمنامه
ارزش تماشا
امتیاز تحریریه به این فیلم
