نقد فیلم «فال ۲: ددپوینت»؛ دنباله‌ای که با تبلیغ دهان‌به‌دهان محبوب شد

چارسو پرس: یک دنباله خوب باید شباهت‌هایی با فیلم نخست داشته باشد، اما در عین حال نباید صرفاً تکرار آن باشد. ساختن دنباله‌ای برای «فال» به همان اندازه پرخطر به نظر می‌رسد که بدلکاران ماجراجو را بالای یک دکل مخابراتی ۶۰۰ متری رها کنید؛ همان دو دوست صمیمی و جسوری که در فیلم نخست برای زنده ماندن به چنین ارتفاع وحشتناکی رفتند.

«فال ۲: ددپوینت» به کارگردانی برادران اسپیریگ، یعنی مایکل و پیتر اسپیریگ، بر اساس فیلمنامه‌ای از اسکات مان و جاناتان فرانک، نویسنده مشترک فیلم اول، موفق می‌شود همان حس سرگیجه‌آور و اضطراب ناشی از ارتفاع را دوباره ایجاد کند، بدون اینکه به یک کپی برابر اصل از فیلم قبلی تبدیل شود.

با این حال، فیلم در جایی ضربه می‌خورد که بیش از اندازه تلاش می‌کند برخی عناصر فیلم نخست را دوباره تکرار کند؛ از کشمکش‌های شخصی گرفته تا افشاگری‌ها و پیچش‌های داستانی. این مسئله، به‌ویژه در پرده بزرگ سینما، بیشتر به چشم می‌آید.

بازگشت به داستان فیلم اول

هریت اسلیتر، بازیگر «تاروت»، نقش جکس هانتر را بازی می‌کند؛ خواهر بزرگ‌تر شایلو با بازی ویرجینیا گاردنر که در فیلم نخست جان خود را از دست داد.

جکس هنگام فروش وسایل به‌جامانده از شایلو با لوس، دوست نزدیک خواهرش، با بازی آرسمه توماس، آشنا می‌شود. لوس پیشنهاد می‌کند برای زنده نگه داشتن یاد شایلو، سراغ چالش مرگبار بعدی بروند: «آرنج شیطان»؛ مسیر باریک و خطرناکی در دامنه یک کوه در تایلند که عبور از آن نیازمند قدم گذاشتن روی تخته‌ای باریک در ارتفاعی سرسام‌آور است.

جکس که هنوز از آخرین حرف‌هایی که به شایلو زده و رابطه‌ای که میان آنها به پایان رسید احساس پشیمانی می‌کند، این پیشنهاد را می‌پذیرد. به‌خصوص وقتی متوجه می‌شود در قله، چیزی به نام «اژدهای مرگ» انتظارشان را می‌کشد؛ جاذبه‌ای که گفته می‌شود اگر به آن برسند، ترس‌هایشان را برای همیشه پشت سر خواهند گذاشت.

در تایلند، جکس و لوس با جان، راهنمای کوهستان، با بازی تام بریتنی، روبه‌رو می‌شوند. جان قبول می‌کند آنها را از مسیر «آرنج شیطان» عبور دهد؛ حتی با وجود اینکه شرایط آب‌وهوایی چندان مساعد نیست.

اما در میانه مسیر، زلزله‌ای باعث وقوع بهمن می‌شود، مسیر کوهستانی از بین می‌رود و جکس و لوس از جان جدا می‌شوند. حالا این دو زن در ارتفاع حدود ۱۲۰۰ متری گرفتار شده‌اند و راهی جز بازگشت ندارند.

آنها باید در میان مسیری بی‌رحم و شرایط جوی غیرقابل پیش‌بینی، راه خود را پیدا کنند؛ در حالی که همزمان با موانع طبیعی، با اختلافات میان خودشان و ترس‌های شخصی‌شان نیز دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

ارتفاع، ترس و یک عالمه کزاز

«فال ۲: ددپوینت» دومین فیلمی است که طی دو ماه اخیر در تایلند ساخته شده و پس از «دهان شیطان» به این کشور رفته است؛ موضوعی که آدم را به فکر می‌اندازد شاید پای مشوق‌های مالیاتی و تخفیف‌های تولید در میان باشد.

برادران اسپیریگ در بازسازی فضاهای فیلم با استفاده از لوکیشن‌های واقعی، کار قابل قبولی انجام داده‌اند. البته یک «آرنج شیطان» واقعی هم در تایلند وجود دارد، اما آنچه در فیلم می‌بینیم همان مکان واقعی نیست.

در مسیر آنها آن‌قدر تخته‌های لق، پیچ‌های شل، کابل‌ها و دیگر ابزارهای خطرناک وجود دارد که انگار برای یک فیلم «مقصد نهایی» طراحی شده‌اند. با این حال، بدلکاری‌ها واقعاً هراس‌آور به نظر می‌رسند و خطر آنها برای تماشاگر باورپذیر است.

در واقع، اگر بخواهیم یک خطر را از همه مداوم‌تر بدانیم، شاید کزاز باشد.

فیلم با استفاده از نماهای نقطه‌نظر، تماشاگر را تا حد زیادی در جای شخصیت‌ها قرار می‌دهد، اما بیش از اندازه روی این ترفند تأکید نمی‌کند. حتی وقتی برخی چالش‌ها کم‌کم شکل و شمایلی اغراق‌آمیز و حتی خنده‌دار پیدا می‌کنند، فیلم همچنان می‌تواند حس خطر واقعی را منتقل کند.

وقتی فیلمنامه بیش از حد به فیلم اول شبیه می‌شود

بدون اینکه داستان را لو بدهیم، فیلمنامه «فال ۲» یکی از ویژگی‌های فیلم نخست را هم تکرار می‌کند: افشاگری‌های غیرمنتظره‌ای که رابطه میان دو شخصیت اصلی و مسئله زنده ماندن آنها را پیچیده‌تر می‌کند.

مشکل اینجاست که این افشاگری‌ها چندان قانع‌کننده نیستند.

فلش‌بک‌ها گذشته‌ای را آشکار می‌کنند که می‌تواند شکاف میان جکس و شایلو و عذاب وجدان جکس پس از مرگ خواهرش را توضیح دهد. اما اتفاقاتی که میان جکس و لوس رخ می‌دهد، بیشتر شبیه مجموعه‌ای از مواردی است که فیلمنامه‌نویس باید یکی‌یکی تیک بزند تا اینکه نتیجه طبیعی شکل گرفتن یک رابطه باشد.

در پرده سوم نیز رویارویی مهمی اتفاق می‌افتد، اما زمان‌بندی آن چندان منطقی نیست. این دو نفر supposedly تمام تلاش خود را می‌کنند تا از یک مسیر کوهستانی مرگبار فرار کنند؛ بنابراین اینکه ناگهان درگیر چنین مواجهه‌ای شوند، فیلم را از یک داستان بقا و خودشناسی به چیزی شبیه یک کارتون تبدیل می‌کند و بخش قابل‌توجهی از تعلیق را از بین می‌برد.

دو قهرمان دوست‌داشتنی

با وجود این مشکلات، هریت اسلیتر و آرسمه توماس از آن دسته قهرمانان جوانی هستند که به‌سادگی می‌توان با آنها ارتباط برقرار کرد؛ چیزی که در میان شخصیت‌های آثار جوان‌پسند چندان رایج نیست.

مان و فرانک انتخاب‌های خوبی برای شخصیت‌هایشان انجام داده‌اند. شجاعت و ابتکار جکس و لوس در شرایط دشوار قابل باور است و تماشاگر واقعاً می‌خواهد آنها زنده بمانند.

توماس که پیش‌تر در سریال «کویین شارلوت: داستانی از بریجرتون» مورد توجه قرار گرفته بود، در اینجا نیز یکی از نقاط قوت فیلم است و «فال ۲» می‌تواند برای او یک نقطه عطف مهم در مسیر حرفه‌ای‌اش باشد.

تام بریتنی نیز در نقش جان، راهنمای کوهستان، اقتدار قابل‌باوری دارد؛ هرچند انگیزه‌های واقعی این شخصیت همیشه آن‌طور که باید صادقانه و روشن نیست.

بازگشت شخصیتی از فیلم اول

گریس کارولین کوری نیز برای مدت کوتاهی در نقش بکی، شخصیت فیلم نخست، ظاهر می‌شود.

با توجه به اینکه پیش‌تر اعلام شده اسکات مان و جاناتان فرانک روی فیلم سوم کار می‌کنند، حضور بکی بیشتر از آنکه راهی طبیعی برای پیوند دادن دو فیلم باشد، شبیه همان صحنه‌های پس از تیتراژ فیلم‌های مارول است که ناگهان شخصیت یا دشمن جدیدی را برای قسمت بعد معرفی می‌کنند.

اصلاً «فال» در ابتدا فیلمی به نظر نمی‌رسید که قابلیت تبدیل شدن به یک مجموعه را داشته باشد. بکی هم پس از از دست دادن همسر و بهترین دوستش، بعید به نظر می‌رسید دوباره تصمیم بگیرد به بالای یک برج برود.

با این حال، شرکت لاینزگیت، همان پخش‌کننده «آب‌های آزاد» محصول ۲۰۰۳ و دنباله‌هایش، در زمینه تشخیص ظرفیت تجاری چنین ایده‌هایی تجربه دارد. از این منظر، انتخاب برادران اسپیریگ برای پیش بردن داستان و گسترش جهان فیلم، تصمیم درستی به نظر می‌رسد.

آیا «فال» می‌تواند به یک مجموعه تبدیل شود؟

در دورانی که هر اتفاقی می‌تواند به‌سرعت در شبکه‌های اجتماعی فراگیر شود، ماجرای شایلو و بدلکاری‌های خطرناک او و در نهایت مرگش، به‌راحتی می‌توانست به یک موضوع داغ فرهنگی در فضای مجازی تبدیل شود.

حتی تصور اینکه افراد دیگری بخواهند چنین بدلکاری‌هایی را تقلید کنند، چندان دشوار نیست.

استودیو هم می‌توانست به‌سادگی چند قسمت دیگر را با همان الگوی فیلم اول تولید کند؛ داستانی مشابه، اما با گروهی تازه از شخصیت‌ها.

با این حال، «فال ۲: ددپوینت» هنوز تا حدی خاص به نظر می‌رسد. اگرچه فیلم کاملاً یک اثر دست‌ساز و منحصربه‌فرد نیست، اما در بیشتر لحظات احساس می‌کنیم مسیرش همچنان زیر نظر خالق فیلم اصلی هدایت شده است.

موفقیت فیلم نخست نیز بخش مهمی از این داستان است. «فال» پس از اکران سینمایی، کار خود را در رتبه دهم جدول فروش آغاز کرد، اما بعدها تماشاگران آن را در نتفلیکس کشف کردند و تبلیغ دهان‌به‌دهان باعث شد فیلم به موفقیتی بسیار بزرگ‌تر از آنچه انتظار می‌رفت دست پیدا کند.

البته هنوز مشخص نیست آن موفقیت حاصل شکل‌گیری یک طرفداران دوآتشه واقعی بود یا اینکه فیلم صرفاً در روزهای پایانی همه‌گیری کرونا به سرگرمی‌ای مناسب برای پر کردن اوقات فراغت تبدیل شده بود.

اما اگر از یک دنباله انتظار دارید همان تجربه فیلم نخست را تکرار کند، بدون اینکه صرفاً نسخه‌ای کپی از آن باشد، «فال ۲: ددپوینت» احتمالاً می‌تواند انتظارتان را برآورده کند.

جمع‌بندی

«فال ۲: ددپوینت» در بخش اصلی مأموریت خود موفق است: فیلم بار دیگر تماشاگر را به ارتفاعی وحشتناک می‌برد و کاری می‌کند که خطر سقوط را با تمام وجود احساس کند. ضعف اصلی آن زمانی آشکار می‌شود که تلاش می‌کند پیچش‌های داستانی و تعارض‌های فیلم اول را نیز تکرار کند. با این حال، انتخاب شخصیت‌های تازه، اجرای قابل‌قبول بازیگران و استفاده مؤثر از فضای کوهستان باعث شده این دنباله صرفاً یک کپی بی‌رمق از فیلم قبلی نباشد.

اطلاعات فیلم «فال ۲: ددپوینت»

عنوان اصلی: Fall 2: Deadpoint
کارگردانان: مایکل اسپیریگ، پیتر اسپیریگ
فیلمنامه: جاناتان فرانک، اسکات مان
مدیر فیلمبرداری: اندرو استراهورن
تدوین: تامی آاگارد، اسکات گری
موسیقی: تیم دسپیک
بازیگران: هریت اسلیتر، آرسمه توماس، تام بریتنی، گریس کارولین کوری
تهیه‌کنندگان: اسکات مان، کریستین مرکوری، جیمز هریس، مارک لین، دیوید هارینگ
تهیه‌کنندگان اجرایی: دن آزما، بری بروکر، دیوید هیلاری، روزانا کگیان، جان لانگ، رومن ویاریس-دو-لزنیو
محصول: Lionsgate، Tea Shop Productions، Flawless Productions Inc. و Capstone Pictures
رده‌بندی سنی: PG-13
مدت: ۹۷ دقیقه
محل و تاریخ نمایش برای منتقدان: اتاق نمایش لاینزگیت، لس‌آنجلس، ۱ سپتامبر ۲۰۲۶

سوالات متداول

«فال ۲: ددپوینت» درباره چیست؟
داستان فیلم درباره جکس و لوس است که برای ادای احترام به شایلو، شخصیت فیلم نخست، راهی یک مسیر کوهستانی خطرناک در تایلند می‌شوند، اما پس از وقوع زلزله و بهمن در ارتفاع گرفتار می‌شوند.

آیا فیلم «فال ۲: ددپوینت» دنباله مستقیم فیلم اول است؟
بله. داستان فیلم مستقیماً با اتفاقات «فال» ارتباط دارد و مرگ شایلو و پیامدهای آن، بخش مهمی از انگیزه شخصیت‌های اصلی در فیلم جدید است.

آیا شخصیت بکی در «فال ۲» حضور دارد؟
بله. گریس کارولین کوری برای مدت کوتاهی بار دیگر در نقش بکی ظاهر می‌شود.

مدت زمان فیلم «فال ۲: ددپوینت» چقدر است؟
مدت زمان فیلم ۹۷ دقیقه است.

کارگردانان «فال ۲: ددپوینت» چه کسانی هستند؟
مایکل اسپیریگ و پیتر اسپیریگ، کارگردانان این فیلم هستند.

آیا فیلم «فال ۲: ددپوینت» قسمت سوم خواهد داشت؟
در متن نقد Variety اشاره شده که پیش‌تر اعلام شده اسکات مان و جاناتان فرانک روی فیلم سوم کار می‌کنند؛ بنابراین «فال ۲» عملاً مسیر را برای ادامه این مجموعه باز می‌گذارد.