اقتباس زندگی‌نامه برای سینما همیشه کار ساده‌ای نیست؛ زیرا فیلمنامه‌نویس باید میان واقعیت، جذابیت دراماتیک و احترام به فرد واقعی تعادل ایجاد کند. در این گزارش، با نگاهی عمیق به چند فیلم مهم فصل، می‌بینیم چگونه سازندگان با پیچیدگی‌های تبدیل زندگی افراد واقعی به یک روایت سینمایی برخورد کرده‌اند.

در میان این اقتباس‌ها، شاهکارهای زیادی پیدا نمی‌کنید اما با فیلم‌های پرکشش و خوشایندی روبه‌رو می‌شوید. بازیگران بزرگی در طول تاریخ به صف شده‌اند تا نقش قهرمانان همینگوی را بازی کنند، همانند «همفری بوگارت»، «گریگوری پک»، «تایرون پاور»، «اسپنسر تریسی» و «گری کوپر» که در دو اقتباس بازی کرد.

فرهاد توحیدی: پیشنهاد آقای شعیبی این بود که داستان «مشهد» از مجموعه داستان «بهترین شکل ممکن» را یک دور بازخوانی کنیم... وقتی خواندم، بلافاصله گفتم خودش است. با استفاده از این داستان می‌شد تغییر کیفی را به خوبی نمایشی کرد و همکاری ما از اینجا آغاز شد. آقای مستور در ارتقای فیلمنامه و به خصوص مینی‌مال شدنش به شکل موثری حضور و دخالت داشت. خلاصه کنم، برخلاف بیشتر کارهای اقتباسی - هر چند داستان ما مستقلا آغاز شده بود- اقتباس از داستان آقای مستور آن را کامل کرد

مجموعه مستند «اقتباس در سینما» ساخته مجتبی سعادت در جدیدترین مصاحبه خود به گفتگو با استاد علی نصیریان نشست.

بی‌همه‌چیز داستان زنی به نام لی‌لی است که سال‌ها پیش معشوقه یکی از جوانان روستای خود بوده است و از او صاحب فرزندی شده؛ اما این جوان که نامش امیر است، فرزندش را گردن نگرفته و باعث شده مردم روستا لی‌لی را به‌عنوان بدکاره از آنجا بیرون کنند.

جابر قاسمعلی، فیلمنامه‌نویس سینما و تلویزیون، در گفت‌وگو با ایسنا به واکاوی مفهوم و وضعیت اقتباس در سینمای ایران پرداخت. او ضمن تعریف اقتباس به عنوان وام‌گیری از یک اثر هنری دیگر، تأکید کرد که اگرچه در سینمای ما جریان مستمری برای اقتباس وجود ندارد، اما نمونه‌های موفقی چون «ناخدا خورشید» ناصر تقوایی، معیار یک اقتباس درخشان و بومی‌شده محسوب می‌شوند. قاسمعلی همچنین تفاوت اقتباس از رمان و نمایشنامه را بررسی کرد و چالش‌های هر یک را برشمرد.

واژه‌ی اقتباس که در فرهنگ لغت از مفهوم ریشه ی اصلی آن (قَبَس) معنایی معادل گرفتن، اخذ کردن، فرا گرفتن و آموختن دریافت می شود، در حوزه ی ادبیات (شعر، داستان کوتاه، رمان، نمایشنامه و فیلمنامه ) دریافت مطلبی از داستانی یا رمانی است که با نوعی بازآفرینی به شیوه ای ظریف از طریق تلخیص و دخل و تصرف خلاقانه توسط شاعر یا نویسنده انجام پذیرد. از دیدگاه صنعت “بدیع” استفاده از معنا و مفهوم آیه و حدیث یا کلام معروفی از شاعر و نویسنده دیگری در شعر و نثر بی آن که آشکارا به منبع آن اشاره‌ای شود نیز اقتباس نام دارد.