سه شنبه , ۲۸ فروردین, ۱۴۰۳
یادداشت و مقاله تئاتر
به مناسبت حضور اینفلوئنسرها بر صحنه تئاتر؛ در غیاب تئاتر تجربی و تاثیرگذار

به مناسبت حضور اینفلوئنسرها بر صحنه تئاتر؛ در غیاب تئاتر تجربی و تاثیرگذار

حضور این افراد هنگامی بحث‌برانگیز می‌شود که بسیاری از اهالی تئاتر حذف و کنار گذاشته شده‌اند، همچنین بسیاری از دانشجویان و مشتاقان بازیگری با اینکه دوره‌های لازم را برای بودن در صحنه گذرانده‌اند، بنا به دلایل غیرتئاتری مجبورند به شغلی دیگر روی بیاورند.

درباره حضور مجید مجیدی کارگردان سینما به‌عنوان تهیه‌کننده در حوزه تئاتر؛ حمایت برای ادامه حیات شنبه 25 فروردین 1403 20:12

درباره حضور مجید مجیدی کارگردان سینما به‌عنوان تهیه‌کننده در حوزه تئاتر؛ حمایت برای ادامه حیات

تئاتر خصوصی و این روزها حتی تئاتر دولتی، برای روی صحنه رفتن از حضور تهیه‌کنندگانی بهره می‌برند که گهگاه نام و آوازه‌شان چنان بلند است که نه‌تنها می‌تواند گمنامی گروه‌های تئاتری را جبران کند که تماشاگر عام را هم به سالن‌های تئاتر می‌کشاند. تهیه‌کنندگانی از حوزه سینما که فراموش نکرده‌اند تئاتر ایران برای ادامه حیات نیازمند حمایت است؛ حمایتی که بیش‌ازآن‌که از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، معاونت هنری و اداره‌کل هنرهای نمایشی صورت بگیرد، در قاموس‌شان تبدیل به نظارت و ممیزی شده و اهالی تئاتر را بر آن داشته است که حتی برای اجرا در سالن‌های دولتی، دل به حضور تهیه‌کنندگانی خوش دارند که در عرصه سینما خوش‌نام و پرآوازه‌اند.

مقایسه اجمالی دو پیام به مناسبت روز جهانی تئاتر؛ آیا تئاترانتقادی و پرسشگر نمی‌خواهیم؟ سه شنبه 21 فروردین 1403 17:27

مقایسه اجمالی دو پیام به مناسبت روز جهانی تئاتر؛ آیا تئاترانتقادی و پرسشگر نمی‌خواهیم؟

مرورِ حتی اجمالی پیام جهانی یون فوسه و پیام کاظم نظری و نگاهی به تلقی‌های موجود در هر کدام از متن‌ها به خوبی فاصله اندیشه تئاتر ایران و جهان را بازمی‌نمایاند و مخاطب هوشمند این تفاوت را به ظرافت درخواهد یافت.

فقر و آرمان‌شهرگرایی در تئاتر معاصر ایران؛ ‌کاربست‌های تخیل در صحنه ملالت‌ها سه شنبه 21 فروردین 1403 12:33
تئاتر اجتماعی ما بعد از انقلاب اغلب محدود به بازتولید واقعیت اجتماع بدون تولید مازادی رهایی‌بخش بوده است

فقر و آرمان‌شهرگرایی در تئاتر معاصر ایران؛ ‌کاربست‌های تخیل در صحنه ملالت‌ها

تئاتر معاصر ایران چندان به آرمانشهرگرایی نپرداخته و هر وقت تلاش کرده در این وادی قدم بزند آثاری نه‌چندان درخشان بر صحنه آورده است. بنابراین وقت آن است که در این باب تامل کند و با نگاهی هستی‌شناختی و انتقادی به خود، بار دیگر این پرسش را مطرح کند که آیا جهانی دیگر ممکن است یا فقط می‌توان به وضعیت حاضر بسنده کرد و با بر صحنه بردن آثار سترون، مناسبات اینجا و اکنون را بازتولید کرد.

آیا ما را تفاوتی نیست بین استعفا و فرار از پاسخگویی و مسؤولیت؟ دوشنبه 20 فروردین 1403 13:18
در پی استعفای حمیدرضا نعیمی از کانون نمایشنامه‌نویسان خانه تئاتر

آیا ما را تفاوتی نیست بین استعفا و فرار از پاسخگویی و مسؤولیت؟

آراز بارسقیان عضو کانون نمایشنامه‌نویسان خانه تئاتر در واکنش به سخنان حمیدرضا نعیمی مبنی بر استعفا از ریاست و همچنین کناره‌گیری از عضویت در این کانون، یادداشتی را منتشر کرد.

درباره سعید پورصمیمی به بهانه زادروز ۸۰ سالگی‌اش؛ دانشمند بازیگری چهارشنبه 9 اسفند 1402 22:15

درباره سعید پورصمیمی به بهانه زادروز ۸۰ سالگی‌اش؛ دانشمند بازیگری

سعید پورصمیمی از تئاتر برآمده است و همچنان نیز یک تئاتری اصیل است و هرگاه فرصتی می‌یابد به نوشتن نمایشنامه و یا بازی روی صحنه رجوع می‌کند. به عبارتی هیچ گاه پیوندش را با خاستگاه‌اش یعنی نمایش از هم نگسسته است.

درباره نمایشنامه «مرگ فروشنده»؛ رویای آمریکایی و تراژدی سقوط دوشنبه 7 اسفند 1402 17:48

درباره نمایشنامه «مرگ فروشنده»؛ رویای آمریکایی و تراژدی سقوط

«مرگ فروشنده» اثر «آرتور میلر» که در سال‌های پس از جنگ جهانی دوم نوشته شده است، به طور فراگیری به عنوان یکی از مشهورترین آثار نمایشی آمریکا در نظر گرفته می‌شود. کاراکتر «ویلی لومان»، قهرمان نمایشنامه، فروشنده‌ای است که کمیسیون رو به کاهش‌اش دیگر اجازه و توان حفظ سبک زندگی خانوادگی‌اش را به او نمی‌دهد. همانطور که در طرح داستان نمایش آشکار می‌گردد، آنچه در ادامه نمایشنامه برای مخاطب فاش می‌شود، تصویری متضاد از «رویای آمریکایی» است.

درباره نمایشنامه «اثبات» اثر «دیوید آبرن»؛ کشف پیچیدگی در تئاتر یکشنبه 29 بهمن 1402 14:53

درباره نمایشنامه «اثبات» اثر «دیوید آبرن»؛ کشف پیچیدگی در تئاتر

نمایشنامه «اثبات» اثر «دیوید آبرن» یک نمایشنامه چند وجهی است که به طرز ماهرانه‌ای عناصر درام، ریاضیات و روان‌شناسی را با هم ترکیب می‌کند. این نمایشنامه پرسش‌های عمیقی را در مورد نبوغ، سلامت روان، پویایی فضای خانواده و تلاش برای شناخت ایجاد می‌کند. شخصیت‌های غنی و طرح پیچیده این نمایشنامه، کاوشی عمیق و البته برانگیزنده از وضعیت انسانی را ارائه می‌کند و آن را به اثری برجسته در تئاتر معاصر تبدیل می‌کند.

درنگی بر مفهوم «آروماتورژی»؛ رایحه‌ای که صحنه نمایش می‌پراکند دوشنبه 2 بهمن 1402 18:08

درنگی بر مفهوم «آروماتورژی»؛ رایحه‌ای که صحنه نمایش می‌پراکند

 بن رندل، مدیر تولید می‌گوید: «کیسه‌های هوایی در اتاق وجود دارد که بیشتر از بقیه بو می‌دهد، بسته به جایی که در اتاق هستید ممکن است چیزی را بو کنید یا نه و حتی افرادی که بویی از اسانس می‌گیرند ممکن است برای مدت طولانی متوجه آن نشوند و چالش دیگر این است که رندل و تیمش در عرض چند ثانیه، آن رایحه را جذب کنند. آروماتروژی در مقابل امری روایی، باید بیشتر به یک مولفه جوی نمایش تبدیل شود جایی که مخاطب می‌گوید: «این بو دقیقا در همین لحظه اتفاق می‌افتد و مستقیما به این رویداد مرتبط است.» گرگ می، به عنوان رییس جلوه‌های ویژه جی‌اند‌ام، رایحه‌هایی را برای نمایش‌های مختلف طراحی کرده است، از جمله رایحه‌ای از یاس برای نمایش بانوی کیبهو در سالن کاتوری نیویورک و همچنین بویی شبیه اسب.

بازندگان جامعه طبقاتی یکشنبه 1 بهمن 1402 16:39
حاشیه‌نشین‌ها و فرودستان در داستان‌هایی از غلامحسین ساعدی، به مناسبت هشتادوهشتمین زادسالش

بازندگان جامعه طبقاتی

دستفروش، پیرمردی است که قبل از آمدن به محله‌ای پرت‌افتاده در جنوب شهر، در ده‌کوره‌ها می‌گشته و خرت‌و‌پرت می‌فروخته و پس از اینکه همه چیزش را از دست داده به شهر آمده و حالا با کهنه‌فروشی خرج و مخارج زن پیر و سه دخترش را درمی‌آورد. او البته تنها نیست و بسیاری از کسانی که در دهات و روستاها روی زمین کار می‌کردند از میانه دهه چهل به این‌ سو جاکن شده‌اند و به ناچار به حاشیه‌ها و محله‌های خودساخته جنوب شهر آمده‌اند.

 نوشته‌ای به بهانه ۸۵ سالگی علی رفیعی، زیباترین زنده‏‌ی تئاتر ایران سه شنبه 26 دی 1402 14:36

نوشته‌ای به بهانه ۸۵ سالگی علی رفیعی، زیباترین زنده‏‌ی تئاتر ایران

در برهوت مدیریت فرهنگی و هنری سرزمین ما، هرگز این امکان و بستر برای کارگردان- مؤلف بزرگی چون دکتر رفیعی فراهم نشده که او در مکانی ثابت، با گروهی ثابت و کارگاهی مستمر، به شکلی مداوم به کارش بپردازد و اندیشه‌ها و تجربیات گرانقدرش را به نسل‌های جوان‌تر انتقال دهد. او و بزرگانی چون او با همه‌ی بی‌مهری‌ها از جان مایه گذاشته‌اند تا بر صحنه‌ها زیبایی و عشق و فرهیختگی را به نمایش بگذارند. تلاشی یکسویه که غالباً به چشم مدیران کم‌مایه نیامد یا اساساً درک نشد.

مروری بر «دومین رویداد تئاتر تربیت مدرس»؛ یک اجتماع دلنشین از دانشجویان تئاتری یکشنبه 24 دی 1402 18:10

مروری بر «دومین رویداد تئاتر تربیت مدرس»؛ یک اجتماع دلنشین از دانشجویان تئاتری

با نگاهی به آثار اجرا شده در دانشگاه تربیت مدرس، کمابیش می‌شود این رویداد را این‌گونه صورتبندی کرد که گویی آثار دانشجویان، بعد از شرایط دشوار کرونایی و حوادث سیاسی پاییز 1401، واجد ایده‌هایی است خام، شتاب‌زده و صد البته صادقانه که همچنان فرم غایی خویش را نیافته‌اند؛ اما به لحاظ اجرایی در مسیر درستی قرار گرفته و می‌توانند به اجراهایی پیشرو، رادیکال و نابهنگام بدل شوند.

نگاهی به آینده تئاتر ایران؛ چگونه سیاست‌ها هنرمند می‌آفرینند؟ یکشنبه 24 دی 1402 17:39

نگاهی به آینده تئاتر ایران؛ چگونه سیاست‌ها هنرمند می‌آفرینند؟

شرایط به نمایشنامه‌نویسان نشان خواهد داد با تغییرات گفتمانی در حوزه سانسور چه باید بکنند،‌ اکنون خود را مخدوش کنند یا آن را شاعرانه کنند یا حتی صریح از آن سخن بگویند. می‌شود به استناد به اتفاقات تاریخی حدس‌هایی زد. شرایط مشابه دوره تاچریسم منجر به خلق نوعی ادبیات پرخاشگر می‌شود که علیه سیاست‌های لیبرال بانوی آهنی بود: شرایط مشابهی با امروز البته در حوزه انقباض اقتصادی.

درباره حصارکشی دور تئاترشهر؛ وقتی ایده «تئاتر برای مردم» پایمال می‌شود چهارشنبه 20 دی 1402 15:12

درباره حصارکشی دور تئاترشهر؛ وقتی ایده «تئاتر برای مردم» پایمال می‌شود

آنچه در آخرین روزهای منتهی به کلنگ‌زنی، بیش از گذشته مورد تاکید قرار گرفت، استناد به مطالبه اهالی تئاتر بود. اگر این ادعا درست باشد، باید با صدای رسا پرسید که اهالی تئاتر با شعار «تئاتر برای مردم» چگونه به این تفکیک ناعادلانه تن می‌دهند؟ آیا آنها خودشان را نسبت به مردم، دستفروش‌ها و بیماران مواد مخدر و... ممتاز محسوب می‌کنند؟

پشت‌پرده حصارکشی دور تئاتر شهر؛ بهانه حفظ فرهنگ و حمایت از هنرمندان شبیه شوخی است سه شنبه 5 دی 1402 16:11

پشت‌پرده حصارکشی دور تئاتر شهر؛ بهانه حفظ فرهنگ و حمایت از هنرمندان شبیه شوخی است

زهرا نژادبهرام نوشت: حصارکشی به دور تئاتر شهر به بهانه حفظ فرهنگ و حمایت از هنرمندان تئاتر بیشتر یک شوخی است تا یک حقیقت. آنچه مدیران شهری را بر آن داشته که به دور تئاتر شهر حصار بکشند، چیزی به جز دور کردن مردم از عرصه عمومی و ناتوانی در ساماندهی دستفروشان در آن محدوده نیست.

بحران چه باید بسازیم در تئاتر چهارشنبه 29 آذر 1402 17:18

بحران چه باید بسازیم در تئاتر

برای من نمایش شیرازی‌ها، همشهریانی که تلاش کرده بودند جذاب باشند، فاقد بار معنایی از سرزمینی است که از آن آمده‌اند، نه در فرم و نه در محتوا. هرچند می‌شود تفسیرهای سیاسی دهن‌پرکنی درباره شخصیت اصلی و رویدادهای حال حاضر داشت، ولی باید بپذیریم این متن متعلق به گذشته است و پیشتر توسط دیگر کارگردان شیرازی، آرش دادگر، با فرمی مشابه در دولت پیشین روی صحنه رفته است که آن زمان هم تفسیر سیاسی-اجتماعی به همراه نداشت.

نوشتاری در باب «دراماتورژی»؛ فراتر از نمایشنامه‌نویسی سه شنبه 21 آذر 1402 18:06

نوشتاری در باب «دراماتورژی»؛ فراتر از نمایشنامه‌نویسی

اگر تعریف دراماتورژ را در مقام ثانویه آن یعنی مشاور اجرا بپذیریم و از مفاهیم تئوری گذر کنیم، می‌توانیم نوع فعالیت دراماتورژ در یک اجرای تئاتری را بازنگری کنیم. عملا دراماتورژ فردی است که واسط متن و اجراست و به کارگردان در کشف لحظات ویژه متن کمک می‌کند. کنش‌های ویژه متن را بازمی‌شناسد و در تحلیل متن به کارگردان جهت داده و حتی بازیگران را نسبت به نقش‌های خود آگاه می‌کند. اینها همگی نقش‌هایی هستند که یک دراماتورژ در فرآیند تمرین و رسیدن به اجرا می‌تواند داشته باشد

یادداشتی به مناسبت زادروز اوژن یونسکو؛ تکه‌پاره‌های زندگی کرگدن‌وار پنجشنبه 9 آذر 1402 12:03

یادداشتی به مناسبت زادروز اوژن یونسکو؛ تکه‌پاره‌های زندگی کرگدن‌وار

یونسکو معتقد است که در انقلاب مردم همدیگر را می‌کشند تا برای نسل آینده زندگی بهتری رقم بزنند در حالی که این‌گونه نیست. این روی دیگر همان گفته معروف بالزاک پیشوای رئالیسم قرن نوزدهمی است که در چرم ساغری با صدایی رسا فریاد برمی‌آورد که انسان‌ها هر گاه خواسته‌اند چیزی به دست آورند، تنها چیزی را با چیزی جابه‌جا کرده‌اند. «به مردمی که برای هیچ دست به تیر می‌بردند، گفتم شما همین الان هم در تابوت‌های‌تان هستید. برای ضربه زدن عجله نکنید.

نگاهی به وضعیت اکنون تئاتر تهران؛ گیشه شما را قورت خواهد داد پنجشنبه 2 آذر 1402 11:59

نگاهی به وضعیت اکنون تئاتر تهران؛ گیشه شما را قورت خواهد داد

آینده تئاتر ایران ترکیبی از فرم «بک‌ تو بلک» و کمدی‌های آنچنانی و نمایش‌های معناگریز است و به احتمال قوی‌تر این مسأله به نمایش‌های دولتی هم رسوخ خواهد کرد. نمایش‌های مذهبی با جملات بی‌معنای هپروتی، شبیه به جملات و سکنات کلیپ‌های اینستاگرامی و البته استفاده افراطی از ویدئو مپینگ و نورهای LED.

نگاهی به وضعیت نمادین بعضی سالن‌های تئاتری؛ به روزگار دو نمایش با یک بلیت خوش آمدید شنبه 27 آبان 1402 17:26

نگاهی به وضعیت نمادین بعضی سالن‌های تئاتری؛ به روزگار دو نمایش با یک بلیت خوش آمدید

معاون هنری وزیر ارشاد این اواخر با حضور در یک نشست ظاهرا دیالوگ‌محور، علاوه بر کنایه‌های سیاسی و جاسوس خواندن بعضی هنرمندان تئاتر گفته بود «اگر سانسور را برداریم، یک «پهلوان اکبر می‌میرد» نوشته می‌شود؟» یعنی در ذهن غیرتئاتری‌ مدیر این‌ پیش‌فرض وجود داشت که در چهاردهه اخیر دیگر نمایشنامه‌ای مانند «پهلوان اکبر می‌میرد» و نمایشنامه نویسی مانند «بهرام بیضایی» شکل نگرفته است.