چارسو پرس: گزارشهای جدید از وضعیت صنعت فیلمسازی نشان میدهد که حضور زنان کارگردان سینما در میان ۱۰۰ فیلم پرفروش سال ۲۰۲۵ با افت شدیدی مواجه شده و به تنها ۸ درصد رسیده است. این آمار نگرانکننده که توسط مرکز تحقیقاتی آننبرگ منتشر شده، سال ۲۰۲۵ را به عنوان یک رکود بزرگ برای فعالیت حرفهای زنان در مسند کارگردانی توصیف میکند، چرا که تنها ۹ زن توانستهاند در میان کارگردانان پرفروشترین آثار باکس آفیس آمریکا حضور داشته باشند.
بازگشت به آمارهای دهه گذشته
بر اساس دادههای دقیق این گزارش، از میان ۱۱۱ کارگردانی که هدایت پرفروشترین فیلمهای امسال را بر عهده داشتند، تنها ۹ نفر زن بودند. اسامی برجستهای همچون کلویی ژائو با فیلم همنت و سلین سونگ با فیلم متریالیست در این لیست به چشم میخورند. این رقم ۸.۱ درصدی در مقایسه با آمار ۱۳.۴ درصدی سال ۲۰۲۴، یک عقبگرد جدی محسوب میشود. در واقع، نسبت کارگردانان مرد به زنان در سال جاری، ۱۱.۳ به ۱ است که تداعیکننده آمارهای سال ۲۰۰۸ میلادی است.
لیست کارگردانان زن در میان ۱۰۰ فیلم برتر سال:
نیشا گاناترا (جمعه عجیبتر)
اما تامی (پنج شب با فردی ۲)
دومی شی و مادلین شرافیان (الیو)
سلین سونگ (متریالیست)
جنیفر کایتین رابینسون (میدانم تابستان گذشته چه کردی)
مگی کانگ (شکارچیان دیو کیپاپ)
هیکاری (خانواده اجارهای)
کلویی ژائو (همنت)
فرار بودن پیشرفت زنان در مسند کارگردانی
دکتر استیسی ال. اسمیت، بنیانگذار مرکز آننبرگ، معتقد است که پیشرفتهای گذشته برای زنان کارگردان سینما بسیار ناپایدار بوده است. او اشاره میکند که برخلاف تصور عموم، این نتایج لزوماً تحت تأثیر تغییرات سیاسی اخیر نیست، بلکه ناشی از تصمیمات مدیران ارشد استودیوهاست که مدتها پیش از اکران فیلمها و در مرحله پیشتولید اتخاذ شدهاند. بررسی ۱۹۰۰ فیلم بین سالهای ۲۰۰۷ تا ۲۰۲۵ نشان میدهد که تنها ۲۴ زن موفق شدهاند بیش از یک بار کارگردانی یک فیلم پرفروش را در این بازه زمانی بر عهده بگیرند.
وضعیت زنان رنگینپوست در هالیوود
در میان آمارهای ناامیدکننده، یک نکته متفاوت در سال ۲۰۲۵ به چشم میخورد؛ برای نخستین بار تعداد زنان رنگینپوست (۶ نفر) از زنان سفیدپوست (۳ نفر) در لیست کارگردانان برتر پیشی گرفته است. با این حال، تمامی این ۶ نفر دارای تبار آسیایی هستند و هیچ کارگردان زن سیاهپوست، اسپانیاییتبار یا خاورمیانهای در میان ۱۰۰ فیلم پرفروش سال دیده نمیشود. این در حالی است که فیلمهای ساخته شده توسط زنان رنگینپوست به طور میانگین نمرات بالاتری را در سایت متاکریتیک نسبت به کارگردانان مرد سفیدپوست یا مردان رنگینپوست دریافت کردهاند.
اخبار سینمای جهان
عملکرد استودیوهای بزرگ در بهکارگیری زنان
در طول بررسی ۱۹ ساله این موسسه، یونیورسال پیکچرز با ۹.۴ درصد و والت دیزنی با ۸ درصد، بهترین عملکرد را در استخدام زنان کارگردان سینما داشتهاند. در مقابل، استودیوهایی مانند پارامونت با ۲ درصد و لاینزگیت با ۴.۳ درصد در انتهای این جدول قرار دارند. در سال ۲۰۲۵، استودیوهای بزرگی همچون وارنر برادرز، پارامونت و لاینزگیت حتی یک فیلم به کارگردانی زنان در میان آثار پرفروش خود نداشتند. این وضعیت در حالی است که در حوزههای دیگر مانند جشنواره ساندنس یا تولیدات اپیزودیک تلویزیونی و حتی فیلمهای اختصاصی نتفلیکس، سهم زنان به مراتب بالاتر و بین ۲۰ تا ۶۳ درصد گزارش شده است.
جدول مقایسهای وضعیت کارگردانان در ۱۰۰ فیلم پرفروش (۲۰۲۵)
این جدول نشاندهنده توزیع جنسیتی و نمرات کیفی آثار کارگردانان بر اساس گزارش مرکز تحقیقاتی USC است:
شاخص بررسی | کارگردانان مرد | زنان کارگردان سینما |
تعداد کل در لیست ۱۰۰ فیلم برتر | ۱۰۲ نفر | ۹ نفر |
درصد سهم از بازار (۲۰۲۵) | ۹۱.۹٪ | ۸.۱٪ |
نسبت حضور در مقابل جنس مخالف | ۱۱.۳ مرد | ۱ زن |
میانگین امتیاز متاکریتیک (کیفی) | ۵۶ از ۱۰۰ | ۶۲.۵ از ۱۰۰ (زنان رنگینپوست) |
استودیوهای پیشرو در استخدام | - | والت دیزنی و یونیورسال |
استودیوها با صفر استخدام زن | - | وارنر برادرز و پارامونت |
منبع: variety
نویسنده: اعظم خالقی
