نامزدهای اسکار نود و هشتم معرفی شدند/ حضور سینماگران ایرانی

دیان کیتون، بازیگر، کارگردان و تهیه‌کننده نامدار آمریکایی که با نقش‌آفرینی در فیلم «آنی هال» ساخته وودی آلن به اوج شهرت رسید و جایزه اسکار بهترین بازیگر زن را دریافت کرد، در ۷۹ سالگی در لس‌آنجلس درگذشت.

آکادمی علوم و هنرهای سینمایی طی مراسمی در نیویورک، برندگان جوایز دانشجویی اسکار ۲۰۲۵ را معرفی کرد. این آثار از میان بیش از ۳۰۰۰ فیلم از ۹۸۸ دانشگاه داوری شدند و تمامی برگزیدگان امسال، برای شرکت مستقیم در بخش‌های فیلم کوتاه اسکار ۲۰۲۵ (نودوهشتمین دوره) واجد شرایط خواهند بود.

فصل جدید اسکار ۲۰۲۵ به میدان تقابل دو جریان متفاوت بدل شده است؛ حماسه‌های پرهیجان و مردانه مانند «یک نبرد پس از دیگری» در برابر روایت‌های آرام و احساسی چون «هَمنِت» که می‌توانند آینده این فصل جوایز را رقم بزنند.

با پایان مهلت معرفی آثار به آکادمی علوم و هنرهای سینمایی (۹ مهرماه)، ۸۶ کشور به‌طور رسمی فیلم منتخب خود را برای رقابت در شاخه بهترین فیلم بین‌المللی اسکار ۲۰۲۶ اعلام کردند. ایران در این رقابت با فیلم «علت مرگ: نامعلوم» به کارگردانی علی زرنگار شرکت کرده است. انتظار می‌رود فهرست کوتاه ۱۵ نامزد اولیه در ۲۵ آذر ۱۴۰۴ و ۵ نامزد نهایی در ۳ بهمن ۱۴۰۴ اعلام شوند.

انجمن تهیه‌کنندگان مستقل سینمای ایران در واکنش به حواشی اخیر پیرامون معرفی فیلم ایران به اسکار، اطلاعیه‌ای صادر کرد و ضمن ابراز تأسف از بیانیه کمیته اسکار، از تصمیم خانه سینما برای کناره‌گیری از فرآیند انتخاب فیلم قویاً دفاع کرد. این انجمن تأکید کرده که حذف سه چهره برجسته سینمایی از فهرست کمیته انتخاب توسط بنیاد سینمایی فارابی، نقض آشکار توافق و دلیلی بر تصمیم شجاعانه و مسئولانه خانه سینما برای حفظ استقلال و اعتبار خود بوده است.

فیلم معمایی «خرگوش سیاه، خرگوش سفید» به کارگردانی شهرام مکری، به عنوان نماینده رسمی تاجیکستان در بخش بهترین فیلم بین‌المللی نود و هشتمین دوره جوایز اسکار معرفی شد. این فیلم که محصول مشترک ایران، تاجیکستان و امارات است، چهارمین فیلم بلند مکری و چهارمین اثری است که از سوی تاجیکستان به آکادمی معرفی می‌شود.

رقابت امسال اسکار در بخش بهترین فیلم به‌شدت نفس‌گیر شده است. تازه‌ترین ساخته پل توماس اندرسون با نام «نبردی پس از دیگری» به فهرست مدعیان پیوسته و برادران وارنر امید زیادی دارد این اثر را تا پایان فصل جوایز زنده نگه دارد.

با نزدیک شدن به فصل جوایز، نگاه‌ها به رقابت جذاب بهترین بازیگر مرد اسکار ۲۰۲۶ دوخته شده است؛ جایی که نام‌های بزرگی چون لئوناردو دی‌کاپریو، وگنر مورا، دواین جانسون و تیموتی شالامه در صف مدعیان قرار دارند. آیا دی‌کاپریو می‌تواند پس از سال‌ها انتظار، بار دیگر روی صحنه اسکار بدرخشد؟

لبنان فیلم عاشقانه «دنیای غمگین و زیبا» به کارگردانی سیریل آریس را برای بخش رقابتی بین‌المللی اسکار نود و هشتم انتخاب کرد. این فیلم که اولین اثر بلند داستانی آریس است، داستانی عاشقانه از ۳ دهه زندگی در بیروت را در پس‌زمینه تاریخ پرآشوب این کشور تصویر می‌کند.

با نزدیک شدن به مهلت نهایی ارسال آثار در ۳۱ اکتبر ۲۰۲۵، استودیوهای هالیوودی درگیر یک «بازی استراتژیک» پرهزینه هستند تا بهترین دسته‌بندی (اصلی/فرعی، کمدی/درام) را برای فیلم‌ها و بازیگران خود در جوایز اسکار و گلدن گلوب انتخاب کنند. فیلم‌هایی مانند «یک نبرد پس از دیگری» پل توماس اندرسون و «سلاح‌ها» زاک کرگر از جمله آثاری هستند که تصمیم‌گیری درباره دسته‌بندی نقش بازیگران زن یا ژانرشان، می‌تواند شانس پیروزی‌شان را تعیین کند.

با نزدیک شدن به مهلت مقرر توسط آکادمی، تاکنون ۷۴ کشور نمایندگان خود را برای رقابت در بخش بهترین فیلم بلند بین‌المللی نود و هشتمین دوره جوایز اسکار (۲۰۲۶) معرفی کرده‌اند. امسال کشورهایی چون پاپوآ گینه نو و گرینلند پس از سال‌ها، برای اولین بار فیلم ارسال کرده‌اند.

فیلم ملودرام تاریک و روان‌شناختی «Familia» به کارگردانی «فرانچسکو کوستابیل» به عنوان نماینده ایتالیا در بخش بهترین فیلم بین‌المللی اسکار ۲۰۲۶ انتخاب شد. این انتخاب پس از نمایش موفق فیلم در جشنواره ونیز ۲۰۲۴ و دریافت جایزه بهترین بازیگر برای «فرانچسکو گه‌گی» انجام شد.

رقابت برای کسب جایزه بهترین کارگردان در اسکار ۲۰۲۶ به یکی از جذاب‌ترین نبردهای سال تبدیل شده است. در یک سو، کلویی ژائو و کاترین بیگلو، دو زن برنده پیشین اسکار، برای دومین بار به دنبال این جایزه هستند. در سوی دیگر، نام‌های بزرگی چون پل توماس اندرسن که تاکنون بی‌نصیب از اسکار بوده، و رایان کوگلر که می‌تواند تاریخ‌ساز شود، حضور دارند.

جعفر پناهی که در جشنواره فیلم بوسان جایزه «فیلم‌ساز سال آسیا» را دریافت کرد، در سخنانی بی‌سابقه، از قوانین آکادمی اسکار برای انتخاب فیلم‌های بین‌المللی انتقاد کرد. او تأکید کرد که وابستگی فیلم‌سازان به مجوزهای دولتی، مانعی بزرگ برای سینمای مستقل است و از آکادمی خواست تا راهی برای حضور فیلم‌های مستقل بدون دخالت دولت‌ها پیدا کند.

اسپانیا، فیلم «سیرات» به کارگردانی الیور لاکس را به‌عنوان نماینده رسمی خود در بخش بهترین فیلم بین‌المللی نود و هشتمین دوره جوایز اسکار معرفی کرد. این فیلم که یک سفر پرتلاطم در دل صحرا را روایت می‌کند، در جشنواره کن با استقبال گسترده روبرو شد و با این انتخاب، اکنون چهار فیلم شاخص کمپانی Neon برای رقابت در اسکار در یک گروه قرار می‌گیرند.

فیلم تازه جعفر پناهی با عنوان «یک تصادف ساده» (It Was Just an Accident) که امسال نخل طلای جشنواره کن را به دست آورد، به‌عنوان نماینده رسمی فرانسه در بخش بهترین فیلم بین‌المللی اسکار ۲۰۲۶ معرفی شد. این نخستین حضور پناهی در رقابت اسکار است.

«ایمی پولر»، بازیگر و کمدین سرشناس هالیوود، در پادکست «Good Hang» با انتقاد از بی‌توجهی همیشگی جوایز اسکار به فیلم‌های کمدی گفت: «هر سال همه کمدین‌ها نادیده گرفته می‌شوند و فقط آدم‌های جدی جایزه می‌گیرند. این واقعاً مزخرف است!»

در تصمیمی غیرمنتظره، کمیته انتخاب نماینده سینمای ایران، فیلم «علت مرگ نامعلوم» را به عنوان گزینه نهایی برای رقابت در اسکار معرفی کرد. این انتخاب در حالی صورت گرفت که فیلم‌های «پیر پسر» و «زن و بچه» از شانس‌های اصلی این رقابت بودند. به دنبال این اتفاق، اکتای براهنی، کارگردان «پیر پسر»، با انتشار استوری‌های پرخاشگرانه و استفاده از یک شعر حافظ، اعتراض تندی را به کمیته انتخاب نشان داد.

فیلم «علت مرگ: نامعلوم» ساخته علی زرنگار که پیش از این با حواشی توقیف روبرو بود، به عنوان نماینده سینمای ایران برای معرفی به آکادمی اسکار انتخاب شد. این انتخاب، برخلاف پیش‌بینی‌های کارشناسان بود که رقبای جدی‌تری را برای این جایگاه در نظر داشتند.

آکادمی فیلم برزیل اعلام کرد فیلم «مامور مخفی» ساخته کلبر مندونسا فیلیو با بازی واگنر مورا، به‌عنوان نماینده رسمی این کشور در بخش بهترین فیلم بین‌المللی نود و هشتمین دوره جوایز اسکار انتخاب شده است. این تصمیم پس از بحث‌های داغ رسانه‌ای و رقابتی تنگاتنگ با فیلم «ماناس» گرفته شد؛ اثری که با حمایت شان پن و نهادهای بزرگ برزیلی کمپین پررنگی را به راه انداخته بود.