در لیست بهترین مستندهای ۲۰۲۵، با آثاری روبرو هستیم که فراتر از یک گزارش ساده، به قلب حقیقت نفوذ می‌کنند. از افشاگری‌های تکان‌دهنده درباره سیستم قضایی و جنگ‌های معاصر تا پرتره‌هایی صمیمی از نوابغ موسیقی و سینما، برترین فیلم‌های مستند سال ۲۰۲۵ مجموعه‌ای از روایت‌های جسورانه هستند که تماشای آن‌ها برای هر علاقه‌مند به سینمای واقع‌گرا ضروری است.

سال ۲۰۲۵، سالی بود که معادلات قدرت در سینما جابجا شد. در حالی که هالیوود با لایو-اکشن‌های میلیاردی مثل Lilo & Stitch و بازگشت شکوهمند Superman گیشه را قبضه کرده بود، انیمیشن چینی Ne Zha 2 با فروش ۲.۲ میلیارد دلاری، تمامی رکوردها را جابجا کرد. اکنون که به پایان سال رسیده‌ایم، تمامی این آثار در کنار شاهکارهای تحسین‌شده‌ای از پل توماس اندرسون و گیرمو دل‌تورو، وارد پلتفرم‌های استریم شده‌اند. در این مقاله، لیست کامل ۵۰ فیلم برتر سال ۲۰۲۵ برای تماشا را که نباید از دست بدهید، بررسی می‌کنیم.

صنعت فیلم‌سازی در سال ۲۰۲۵ با شوک بزرگی مواجه شده است؛ در حالی که انتظار می‌رفت مسیر برابری جنسیتی در هالیوود هموارتر شود، گزارش‌های جدید از سقوط آزاد سهم زنان کارگردان سینما خبر می‌دهند. بر اساس داده‌های موسسه آننبرگ، حضور زنان در مسند هدایت پرفروش‌ترین آثار سال به پایین‌ترین سطح خود در هفت سال اخیر رسیده است؛ وضعیتی نگران‌کننده که کارشناسان از آن با عنوان «رکود بزرگ هالیوود» یاد می‌کنند و نشان‌دهنده شکاف عمیق میان استعدادهای زن و فرصت‌های تجاری در استودیوهای بزرگ است.

سال ۲۰۲۵ در تاریخ معاملات هالیوود به عنوان یک نقطه عطف ثبت شد؛ سالی که در آن ارقام میلیاردی نه تنها شرکت‌ها، بلکه کل چشم‌انداز سرگرمی را دگرگون کردند. از نبرد حماسی تصاحب «وارنر برادرز دیسکاوری» توسط نتفلیکس و پارامونت گرفته تا پیروزی شخصی تیلور سوئیفت در بازپس‌گیری حقوق آثارش، این گزارش به معرفی «قدرت‌های پشت پرده» می‌پردازد که در میانه سایه سنگین هوش مصنوعی و تغییرات سیاسی، عظیم‌ترین قراردادهای قرن را رقم زدند.

در سال ۲۰۲۵، مهیج‌ترین درام‌های هالیوود نه بر روی پرده سینما، بلکه در تالارهای بورس و اتاق‌های شیشه‌ای وال‌استریت رقم خورد. با افول غول‌های سنتی بانکی، نسل جدیدی از شرکت‌های سرمایه‌گذاری چابک موسوم به «بوتیک»، نبض بزرگ‌ترین معاملات تاریخ رسانه را در دست گرفته‌اند. از ادغام جنجالی اسکای‌دنس و پارامونت گرفته تا پیشنهادهای ۱۰۰ میلیارد دلاری نتفلیکس برای تصاحب وارنر برادرز، این گزارش فاش می‌کند که چگونه نوابغ مالی وال‌استریت با عبور از بانک‌های قدیمی، به قدرتمندترین مالکان جدید امپراتوری‌های سینمایی تبدیل شده‌اند.

در حالی که تقویم سینمایی ۲۰۲۶ هنوز ورق نخورده است، گمانه‌زنی‌ها درباره حضور غول‌های کارگردانی در جشنواره‌های معتبر «کن» و «ونیز» به اوج رسیده است. از پروژه‌های مخفی دیوید فینچر و استیون اسپیلبرگ تا درام‌های کنجکاوی‌برانگیز اصغر فرهادی و ایناریتو، لیستی از ۱۰ فیلم مورد انتظار را بررسی می‌کنیم که بر اساس شنیده‌ها و زمان‌بندی اکران، شانس بالایی برای حضور در فرش قرمزهای سال آینده دارند.

هر لیست برگزیدگان، داستانی درباره ارزش‌هایی است که ما در هنر جستجو می‌کنیم. در سالی که گذشت، سینما با مفاهیمی چون سوگ و گناه دوباره از نو تعریف شد. در این یادداشت، نگاهی برترین‌های سال ۲۰۲۵ داشته‌ام؛ فیلم‌ها، سریال‌ها و هنرمندانی که شاید در جریان اصلی نادیده گرفته شده باشند، اما، شایسته دریافت مجسمه طلایی اسکار هستند.

واکنش جورج کلونی به ترامپ و پاسخ کنایه‌آمیز این ستاره هالیوود به پست‌های توهین‌آمیز رئیس‌جمهور سابق آمریکا، فضای رسانه‌ای را تحت تأثیر قرار داد. کلونی با استفاده هوشمندانه از شعار انتخاباتی ترامپ، اعلام کرد که تلاش برای بازگرداندن عظمت به آمریکا باید از انتخابات سرنوشت‌ساز ماه نوامبر آغاز شود.

گزارش جدیدی نشان می‌دهد فیلم تازه تام کروز با نام «Digger» بودجه‌ای نجومی دارد و ممکن است هرگز به نقطه سر به سر نرسد. این اثر که ساخته آلخاندرو اینیاریتو است، داستان مردی قدرتمند را روایت می‌کند که پس از ایجاد یک فاجعه، می‌کوشد خود را منجی بشر معرفی کند. ترکیب کارگردانی برنده اسکار، بازیگران مشهور و هزینه سنگین تولید، این پروژه را به یکی از بحث‌برانگیزترین فیلم‌های سال‌های آینده بدل کرده است.

مرکز همایش‌های برج میلاد تهران در چهل‌وسومین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر، بار دیگر به عنوان مقر اصلی و کاخ جشنواره میزبان اهالی رسانه و هنرمندان خواهد بود.

در سال ۱۳۷۱، بهرام بیضایی در نامه‌ای سرگشاده و تکان‌دهنده به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، به توقیف طولانی‌مدت و درخواست‌های مکرر برای حذف بخش‌هایی از شاهکار خود، فیلم «مسافران»، اعتراض کرد. بیضایی در این نامه با ادبیاتی صریح، سیاست‌های نظارتی را به «گروگانگیری» تشبیه کرد و از فشارهای مالی و روحی که بر او تحمیل شده بود، پرده برداشت.

در آستانه پایان سال ۲۰۲۵ و به مناسبت سپری شدن یک‌چهارم از قرن بیست‌ و یکم، نشریه اسپانیایی «ال‌دیاریو» در نظرسنجی از ۵۶ کارگردان برجسته، برترین آثار ۲۵ سال اخیر را معرفی کرد. در این میان، فهرست شخصی پدرو آلمودووار به دلیل رویکرد ضد جریان و حمایت از سینمای غیرانگلیسی‌زبان، بازتاب گسترده‌ای یافت. آلمودووار با قرار دادن فیلم «ده» (محصول ۲۰۰۲) ساخته عباس کیارستمی در صدر انتخاب‌های خود، این اثر را پنجره‌ای رو به سینمای پرسش‌گر و مرزشکن توصیف کرد.

آنتونی هاپکینز، ستاره تکرارنشدنی فیلم‌های «سکوت بره‌ها» و «پدر»، به مناسبت پنجاهمین سالگرد ترک اعتیاد خود به الکل، پیامی صمیمانه خطاب به میلیون‌ها هوادارش منتشر کرد.

پیکر بهرام بیضایی، نویسنده و کارگردان بی‌تکرار تاریخ هنر ایران، روز شنبه ۱۳ دی‌ماه ساعت ۱۰:۳۰ صبح (به وقت محلی) در آمریکا تشییع و به خاک سپرده می‌شود. مژده شمسایی، همسر ایشان، پیش از این اعلام کرده بود که پیکر استاد به ایران منتقل نخواهد شد.

فیلم سینمایی «قمارباز» به کارگردانی محسن بهاری و تهیه‌کنندگی سجاد نصراللهی‌نسب، مراحل پایانی فیلمبرداری و آماده‌سازی فنی را برای حضور در جشنواره فیلم فجر سپری می‌کند.

برای عباس کیارستمی، عکاسی تنها یک دلمشغولی در کنار سینما نبود، بلکه ریشه و منشأ الهام آثار او به شمار می‌رفت. او بیش از ۳۰ سال از لنز دوربین به تماشای جهان نشست و آثاری خلق کرد که امروز در ۱۰ مجموعه شاخص نظیر «سفید برفی»، «درخت و کلاغ» و «راه‌ها» طبقه‌بندی می‌شوند.

ایسایا ویتلاک جونیور، بازیگر پرکار و توانمند آمریکایی که با نقش‌آفرینی درخشان در سریال «The Wire» و همکاری‌های متعدد با کارگردانان بزرگی همچون اسپایک لی و مارتین اسکورسیزی به شهرت رسیده بود، روز سه‌شنبه در نیویورک درگذشت.

فیلم سینمایی «بالماسکه» به کارگردانی محمدمهدی حبیبی و تهیه‌کنندگی حجت‌اله رئیسی، با حضور متفاوت ابوالفضل پورعرب و شهرام قائدی وارد مرحله جدیدی از تولید شد.

درگذشت بهرام بیضایی در غربت، بیش از آنکه پایان زندگی یک هنرمند باشد، نمادی از سرنوشتِ محتومِ «اندیشه مستقل» در تاریخ معاصر ایران است. بیضایی، پژوهشگر و فیلمسازی که وطن را نه در جغرافیا، بلکه در «زبان» و «اسطوره» جست‌وجو می‌کرد، پس از دهه‌ها حذف، سانسور و انزوا، سرانجام دور از خاکی که جان‌مایه‌ی آثارش بود، سر بر بالین عدم نهاد. او با پیوندی کم‌نظیر میان پژوهش‌های تاریخی و خلاقیت مدرن، تئاتر و سینمای ایران را از سطح تقلید به ترازِ هویت‌طلبی و بازاندیشی انتقادی ارتقا داد.

محمد شمس لنگرودی، شاعر و پژوهشگر پیشکسوت، بار دیگر در قامت بازیگر نقش اصلی مقابل دوربین سینما رفت. او در فیلم سینمایی «دکه» به کارگردانی سالار طهرانی و تهیه‌کنندگی مهدی ودادی، ایفاگر نقشی در یک درام اجتماعی ملتهب خواهد بود.