دبیرخانه چهل و دومین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران، اسامی نامزدهای نهایی بخش «کتاب و سینما» را اعلام کرد.

آنتونی هاپکینز، ستاره تکرارنشدنی فیلم‌های «سکوت بره‌ها» و «پدر»، به مناسبت پنجاهمین سالگرد ترک اعتیاد خود به الکل، پیامی صمیمانه خطاب به میلیون‌ها هوادارش منتشر کرد.

پیکر بهرام بیضایی، نویسنده و کارگردان بی‌تکرار تاریخ هنر ایران، روز شنبه ۱۳ دی‌ماه ساعت ۱۰:۳۰ صبح (به وقت محلی) در آمریکا تشییع و به خاک سپرده می‌شود. مژده شمسایی، همسر ایشان، پیش از این اعلام کرده بود که پیکر استاد به ایران منتقل نخواهد شد.

عباس اقسامی، کارگردان باتجربه تئاتر، به زودی نمایش «تلخاب» را بر اساس نمایشنامه‌ای از رها پوررحمتی در تالار مولوی روی صحنه می‌برد. این نمایش که در فضایی میان واقعیت و خیال روایت می‌شود، با آمیزه‌ای از درام، روان‌کاوی و طنز تلخ، مفاهیمی چون هویت، قدرت و فریب را به چالش می‌کشد.

نمایش «تلافی» به کارگردانی نیما قاسمی، از روز پنجشنبه ۱۱ دی‌ماه در سالن کوچک مرکز تئاتر مولوی اجرای خود را آغاز می‌کند. این نمایش که در نخستین هفته تئاتر «روبنا» موفق به کسب عنوان اثر برگزیده شده بود، داستان نویسنده‌ای جوان را روایت می‌کند که حین نگارش یک نمایشنامه مونتاژی بر اساس شخصیت‌های تاریخی، در گرداب واقعیت و خیال گرفتار شده و با مخلوقات ذهنی خود دچار اصطکاک می‌شود.

مرکز تئاتر مولوی از روز جمعه ۵ دی‌ماه، میزبان نمایش «مکبث؛ خنجری در ذهن» به نویسندگی و کارگردانی مهران یاراحمدی شده است. این اثر ۶۰ دقیقه‌ای که با نگاهی فیلسوفانه به مفهوم مرگ و رهایی از «بدن شرور» پرداخته است، تلاش می‌کند با بهره‌گیری از تکنیک‌های نوری، نقشه‌برداری (مپینگ) و طراحی حرکت، فضای ذهنی و متلاطم شخصیت‌های شکسپیر را بازسازی کند.

فیلم سینمایی «قمارباز» به کارگردانی محسن بهاری و تهیه‌کنندگی سجاد نصراللهی‌نسب، مراحل پایانی فیلمبرداری و آماده‌سازی فنی را برای حضور در جشنواره فیلم فجر سپری می‌کند.

با اعلام دبیرخانه چهل‌ و چهارمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر به دبیری سید وحید فخر موسوی، ۱۴ اثر نمایشی از استان‌های مختلف کشور برای حضور در این دوره از جشنواره انتخاب شدند.

نمایش «شنبه ساعت ۱۰:۱۰ دقیقه» به نویسندگی و کارگردانی الهه موچانی و تهیه‌کنندگی وحید معینی‌دانشمندی، از روز یکشنبه ۱۴ دی‌ماه در تماشاخانه صحنه آبی روی صحنه می‌رود.

برای عباس کیارستمی، عکاسی تنها یک دلمشغولی در کنار سینما نبود، بلکه ریشه و منشأ الهام آثار او به شمار می‌رفت. او بیش از ۳۰ سال از لنز دوربین به تماشای جهان نشست و آثاری خلق کرد که امروز در ۱۰ مجموعه شاخص نظیر «سفید برفی»، «درخت و کلاغ» و «راه‌ها» طبقه‌بندی می‌شوند.

ایسایا ویتلاک جونیور، بازیگر پرکار و توانمند آمریکایی که با نقش‌آفرینی درخشان در سریال «The Wire» و همکاری‌های متعدد با کارگردانان بزرگی همچون اسپایک لی و مارتین اسکورسیزی به شهرت رسیده بود، روز سه‌شنبه در نیویورک درگذشت.

نصرت پرتوی، بازیگر و کارگردان پیشکسوت و از اعضای کلیدی «گروه هنر ملی»، در یادداشتی به مناسبت درگذشت بهرام بیضایی، او را حافظه فرهنگی و اندیشمندی کم‌بدیل خواند.

فیلم سینمایی «بالماسکه» به کارگردانی محمدمهدی حبیبی و تهیه‌کنندگی حجت‌اله رئیسی، با حضور متفاوت ابوالفضل پورعرب و شهرام قائدی وارد مرحله جدیدی از تولید شد.

اگرچه سینمای بهرام بیضایی به دلیل پیوند ناگسستنی با زبان، اساطیر و تاریخ ایران، برای مخاطب فرنگی همواره دشوارفهم می‌نمود، اما انتشارات «آی. بی. توریس» با انتشار دو مجلد پژوهشی در سال‌های ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ به ویراستاری سعید طلاجوی، این سد را شکست. این کتاب‌ها با رویکردی میان‌رشته‌ای، از نشانه‌شناسی تا اکوفمینیسم، به واکاوی آثار ماندگاری چون «رگبار»، «چریکه تارا» و «سگ‌کشی» می‌پردازند.

سید عباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، در حاشیه یک مراسم رسمی به پرسش‌های خبرنگاران درباره مهم‌ترین حواشی اخیر عرصه فرهنگ پاسخ داد. وی در این گفتگو به موضوع دلخوری‌های شهرام ناظری، رقابت فرهنگی با ترکیه بر سر میراث مولانا، چالش گرانی بلیت کنسرت‌ها و تغییرات ساختاری در جشنواره موسیقی فجر پرداخت. صالحی با تأکید بر ضرورت مردمی ماندن هنر، از رویکردهای جدید وزارتخانه برای کاهش فاصله میان مخاطبان عام و آثار هنری پرده برداشت.

مژده شمسایی، همسر بهرام بیضایی، در یادداشتی تامل‌برانگیز اعلام کرد که پیکر این هنرمند فقید در آمریکا به خاک سپرده خواهد شد. او در واکنش به پویش‌های مردمی برای بازگشت پیکر بیضایی به ایران، تأکید کرد که «پیکر بیضایی آثار و اندیشه‌ی اوست» و از دوستداران وی خواست به جای مطالبه‌ی بازگشت پیکر بی‌صدا، بر رفع توقیف فیلم‌ها و انتشار کتاب‌های او تمرکز کنند.

حضور شهرام ناظری در دانشگاه سلجوق ترکیه و سخنان وی مبنی بر تشکر از دولت ترکیه برای حفظ مکتب مولانا، با واکنش‌های متفاوتی روبرو شده است. در حالی که ناظری از بی‌توجهی مسئولان ایرانی گله‌مند است، منتقدان به پارادوکس‌های جدی در این ادعا اشاره می‌کنند. از یک سو، برخورد حاکمیت ترکیه با چهره‌هایی چون احمد کایا نشان‌دهنده شکاف عمیق میان شعارهای فرهنگی و واقعیت‌های اجتماعی این کشور است و از سوی دیگر، حضور مستمر اشعار مولانا در رگ‌های هنر ایران نشان از آن دارد که این میراث هرگز به محاق نرفته است.

نمایش «باد زرد ونگوگ» به کارگردانی علیرضا کوشک‌جلالی، تلاشی است برای احضار وضعیت روانی نقاش بزرگ پست‌امپرسیونیسم که با وجود بهره‌گیری از تکنیک‌های بصری همچون ویدئومپینگ و گروه‌های فرم، در سطح یک تجربه تکراری باقی می‌ماند. این اثر که بر مدار بازی تحسین‌برانگیز فرهاد آئیش و حضور متفاوت المیرا دهقانی می‌چرخد، بیش از آنکه افقی تازه در بازنمایی ذهن روان‌نژند بگشاید، متکی بر الگوهای تثبیت‌شده و گاه فرسوده تئاتر دهه گذشته است.

درگذشت بهرام بیضایی در غربت، بیش از آنکه پایان زندگی یک هنرمند باشد، نمادی از سرنوشتِ محتومِ «اندیشه مستقل» در تاریخ معاصر ایران است. بیضایی، پژوهشگر و فیلمسازی که وطن را نه در جغرافیا، بلکه در «زبان» و «اسطوره» جست‌وجو می‌کرد، پس از دهه‌ها حذف، سانسور و انزوا، سرانجام دور از خاکی که جان‌مایه‌ی آثارش بود، سر بر بالین عدم نهاد. او با پیوندی کم‌نظیر میان پژوهش‌های تاریخی و خلاقیت مدرن، تئاتر و سینمای ایران را از سطح تقلید به ترازِ هویت‌طلبی و بازاندیشی انتقادی ارتقا داد.

در پی درگذشت بهرام بیضایی در ۸۷ سالگی، نیکنام حسین‌پور، مدیر روابط عمومی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، اعلام کرد که تصمیم‌گیری درباره محل تشییع و خاکسپاری این هنرمند فقید کاملاً بر عهده خانواده اوست.