نقد نمایش «زندانی در دانمارک»: برخاستن شبح هملت از تابوت تاریکی در خوانش محمد مساوات

نمایش ˝من˝ یک اثر پسامدرن است که به قاعده زیست در ایران و ژرف‌ساخت نظام اجتماعی ما با درکی درست دارد در قالب پسامدرن مسائل پیش پایمان را بازنمایی می‌کند.

بهتر است به جای مانع‌تراشی‌‎ها یا بی‌نظمی‌ها، از تلاش‌های سرسختانه‌ای که در مسیر خلق اپراهای کلاسیک یا مدرن آینده صرف می‌شود، حمایت شود تا هم بهانه‌های ساده دلگرمی‌ها ‌برای ادامه کار گروهی باقی بماند هم جریان پیشرفت اپرای ایرانی متوقف نشود.

آثار شکسپیر، جدا از اجراهای تئاتری و اقتباس‌های سینمایی و تلویزیونی، منبع الهام آثاری - حتی غیرتئاتری و غیرسینمایی - هم بوده که برخی را نمی‌توان اقتباس خواند؛ از الهام‌بخشی‌هایی در شعر، ادبیات و موسیقی، تا حتی استفاده از نام‌های شخصیت‌های آثارش در زمینه‌های مختلف. فهرست نوشته‌ها و کتاب‌ها درباره جنبه‌های مختلف کارهای شکسپیر (از جمله زنان آثارش) هم طولانی است، اما جمع‌کردن تعدادی از معروف‌ترین زنان شکسپیری در قالب یک نمایشنامه ایده‌ای هیجان‌انگیز است.

نمایش "نوعی داستان عاشقانه" نوشته آرتور میلر با ترجمه حسن ملکی با کارگردانی مسعود تاروردی در سالن خسرو شکیبایی تماشاخانه سه‌نقطه در حال اجراست

جلال تجنگی در نمایش ˝در همین نزدیکی˝ منطقی و عقلانی همه چیز را می‌شکافد و در تلفیق با آنچه نزدیک به ساختار ارسطویی است بر آن است تا داده‌هایی را پردازش کند که اینان در گره افکنی‌ها و گره گشایی‌ها مسیر را به نتیجه همگانی سوق دهند.

نمایش ˝ماضی استمراری˝ واکاوی شرایط اجتماعی سه دهه اخیر ایران و کلان‌شهری مثل تهران است و اینکه تغییرات اجتماعی و شهری در خانواده‌ها و روابط بین اعضا خانواده چقدر می‌تواند اثرگذار باشد.

کمدی هنری نمایشی طنزی است که در آن تمامی عناصر به شکلی انتخاب و ترتیب داده می‌‌شوند تا در کل موجب خنده و شادمانی می‌شود. بنابر این تعریف نمایش آرسنیک و تور کهنه یک کمدی تمام عیار است.

آنچه به هر متن جان می‏‌بخشد، کوشش پیشنهاد راه حل مناسب اجرا است و سیدمهدی احمدپناه در نمایش ˝هر کس با تنهایی‌اش˝ می‏‌کوشد به این راه حل دست یابد.

برتولد برشت یکی از افرادی است که در استقرار دراماتورژی موثر بوده و این به فاصله دو قرن پس از لسینگ سمت و سوی تازه‌ای به خود گرفته است. بنابراین می‌شود در این باره نتیجه کار زهرا خیالی صبری را تایید کرد که چرا باید در متن ننه دلاور و فرزندانش تغیر و تحولی ایجاد کرده باشد.

«دورهمی زنان شکسپیر» از نوع «بورلسک پست» است. میل به تماشای «ستاره‌های رسانه‌ای سینما» چنان تماشاگران غیرجدی تئا‌تر را مسخ کرده که بالکل محتوای نمایش اهمیت خود را از دست داده است. نمایشی که محتوایی فراتر از «دورهمی» ندارد

وقتی اجرای ˝الیور توییست˝ را می‌بینی دیگر به کم و کیف آن کاری نداری، بلکه از این همه شیدایی و ایثار این جماعت به هنر نمایش شگفت زده می‌شوی و سر تعظیم فرود می‌آوری.

در متن اصلی، ننه‌دلاور شخصیتی ناهماهنگ، ضدونقیض و فرصت‌طلب‌تر از ننه‌دلاور زهرا صبری دارد که این البته فی‌نفسه نقص محسوب نشده و به سلیقه و خوانش کارگردان مربوط است. ننه‌دلاور زهرا صبری بسیار مادرانه‌تر و در عین‌حال متزلزل‌تر از ننه‌دلاور برشت است.

آنچه در نمایش ترانه‌های محلی آنچه به چشم می‌آید این است که تماشاگر، ضمن لذت از نواهای فولکلوریک و انتزاعی، با مفاهیم اشعاری لطیف و ایضا گفتار و کردار نمایشی قصه‌ای مربوط به شخصیت‌های فیلم که (قطعاتی از آن روی پرده پخش می‌شود) را می‌بیند و با آن همراه می‌شود.

اصغر خليلي با نگاهي به كنوانسيون ژنو و حقوق كودكان كار نمايش «اليور تويست» را با تركيبي از بازيگران حرفه‌يي و جمعي از دانشجويان و فارغ‌التحصيلان تئاتر در تالارحافظ به روي صحنه مي‌برد. آنچه در تحليل و زير متن اين نمايش به چشم مي‌خورد همين عدم حمايت از كودكان كار است كه مورد توجه اين كارگردان قرار گرفته است.

˝یه کلیک کوچولو˝ سه نمونه از کل جامعه‌ی متناقض و پرتضاد کنونی ما است. تضاد بین سنت و تجدد.

فاوست نمایشی فرم‌گراست در اتکا و متناسب با اندیشه‌ای که درخور زمان و ضرورت اجتماع باشد. نوعی دراماتورژی درخور تامل از سوی حمیدرضا نعیمی سوار بر متن کلاسیک گوته آلمانی است، هرچند پایان گوته قابل‌قبول‌تر است تا پایانی که نعیمی نوشته و به اجرا درآورده است.

امیرقهرمانی منتقد تئاتر در نوشته ای نظر خود درباره نمایش «ننه دلاور و فرزندان او» را نوشته است. او نقدهای زیادی به این نمایش دارد البته در چند مورد هم تعریف‌هایی از بازی برخی شخصیت‌ها داشته است.

محمد یعقوبی که این روزها نمایش ˝دل سگ˝ را در تماشاخانه ایرانشهر روی صحنه دارد، طی سال‌ها اخیر علاقه‌اش را به موضوع اقتباس نشان داده است.

˝وآنک انسان˝ که این روزها در تالار مشایخی روی صحنه است یک تک‌گویی نمایشی درباره زندگی و مرگ وزوُلُود میرهولد کارگردان و بازیگر روسی است.

فاوست اسیر و برده علم است. حال و روز خود و هدف زندگی را گم کرده است. آنچنان که بوی تعفن گرفته و حتی سگی ولگرد نیز از همنشینی با او ابا داشته، بر نشیمنگاهش، چون دیوار خرابه ای ادرار می کند. در این وادی حرمان و از خود بیخود ی است که فاوست به بیهودگی می رسد