«لاله‌زار امروز یک پیام نوستالژیک است که با واقعیت تلخ آن فرسنگ‌ها فاصله دارد. آتش‌سوزی سینما ایران، بخشی از سناریوی فرسایش عمدی هویت شهری است. تا زمانی که اقتصاد زمین تعیین‌کننده باشد و مدیریت شهری در برابر تغییر کاربری‌ها ایستادگی نکند، لاله‌زار همچنان قبرستان سینماها باقی خواهد ماند.»

پس از حادثه آتش‌سوزی سینما «ایران» در خیابان لاله‌زار، بار دیگر توجهات به سرنوشت غم‌انگیز سالن‌های سینمایی قدیمی و تک‌پرده‌ای تهران جلب شد. با رونق پردیس‌های مدرن، بسیاری از این سینماهای باشکوه که روزگاری پاتوق فرهنگی چند نسل بودند، از چرخه نمایش خارج شده و به انبارهای متروک یا مجتمع‌های تجاری تغییر کاربری داده‌اند. این گزارش، روایتی است از سرنوشت ۹ سینمای خاطره‌انگیز پایتخت شامل رادیوسیتی، کریستال، آسیا، ری، شهرقشنگ، اُدئون، لاله (رکس سابق)، تاج و اورانوس که حالا ویترین فروشگاه‌ها جایگزین پرده‌های نقره‌ای آن‌ها شده و تنها شبحی از شکوه گذشته‌شان باقی مانده است.

دو سینمای قدیمی و تاریخی پایتخت، «فردوسی» (رویال سابق) و «پیام» که زمانی پاتوق عاشقان سینما و تئاتر بودند، سال‌هاست که تعطیل شده‌اند و به نظر می‌رسد دیگر هرگز چراغشان روشن نخواهد شد. از آخرین وضعیت این دو سینما حکایت از تخریب، سرقت و تصمیم حوزه هنری برای فروش سینما فردوسی دارد.

شنیده بودیم مناطق محروم و شهرهای کم درآمد سالن سینما ندارند و به‌طور کل از امکانات فرهنگی محروم هستند، اما درباره شهری که تاجران برنج در آن زندگی می‌کنند و انبوه فروشگاه‌های زنجیره‌ای در گوشه گوشه شهر آن به چشم می‌آید و حتی بندر آن‌ که یکی از پایه‌های اصلی اقتصاد و بستر مهم ماهیگیری در این شهر است، عجیب است که از نداشتن سالن سینما آن هم در این زمانه رنج ببرد.

در روزهای گذشته خبری منتشر شد که مالکان سینما پارس، این سینما را برای فروش یکجا آگهی کرده‌اند. سینمایی در نزدیکی میدان انقلاب که در دهه ۴۰ ساخته شده و پس از چندسال تعطیلی، حالا مالکانش تصمیم به فروش‌اش گرفته‌اند.

مالکان سینما پارس پس از چند سال تعطیلی آن را به صورت یکجا به فروش می‌رسانند.

بخش‌هایی از سینما «خیام» با قدمت حدود ۸۰ سال امروز تخریب شد.

منوچهر محمدی با اشاره به اینکه ارجاع به نوستالژی‌ها برای جلوگیری از تخریب سینماهای قدیمی با واقعیت‌های اقتصادی منطبق نیست گفت: در این مورد راه حل‌های بینابین هم وجود دارد که متاسفانه سراغ آن نمی‌رویم تا بخشی از مجموعه را به همان حالت قدیمی‌ نگه دارند.

سینما عصرجدید با حذف سردر و پلاکاردها، تغییرکاربری می‌دهد.

برای نسل جدیدی که فیلم‌ها را دانلود می‌کند و یا روی صفحه لپ تاپ و موبایل اش فیلم می‌بیند و هیچ خاطره بصری از تماشای فیلم در این سالن‌ها ندارد، شاید از بین رفتن این سینماها، کوچکترین اهمیتی برایشان نداشته باشد اما برای نسل من و نسل‌های قدیمی‌تر که بهترین فیلم‌های عمرمان را در سالن‌های تاریک این سینماها تماشا کرده‌ایم، نابودی و محو شدن تدریجی این سینماها، غم‌انگیز و تاسف‌آور است.

«سینماهای «پارس» و «مرکزی» واقع در میدان انقلاب تهران، در‌حال‌حاضر تعطیل هستند و مالکان آنها به تازگی مجوز تغییر کاربری آن را دریافت کرده‌اند و غیر از این دو سینما، پنج سینمای «حافظ»، «عصر جدید»، «اروپا»، «استیل» و «سعدی» دیگر سینماهای پایتخت هستند که انجمن سینماداران نامه تغییر کاربری آنها را به ارشاد ارسال کرده و مورد موافقت قرار گرفته‌اند.

بیشتر از یک سال قبل بود که خبر قطعی تغییر کاربری سینما عصر جدید تهران شنیده شد و حالا با جمع شدن سر در، «عصر جدید» به سمت شکل و شمایلی تازه می‌رود؛ هرچند یکی از مالکانش می‌گوید فعلا خبری از کوبیدن ساختمان نیست.

عبدالله علیخانی و محمد قنبری از بلایی که این روزها سر سالن‌های سینمایی و سر سینما آمده می‌گویند.

سخنگوی انجمن سینماداران ضمن تشریح برنامه فعالیت‌های سالن‌های سینمایی همزمان با سالروز شهادت حضرت فاطمه(س)، از موافقت با تغییر کاربری هفت سالن سینما در پایتخت خبر داد.

سازمان سینمایی اعلام کرده است که سینماهای متقاضی بالقوه انحلال عمدتا متروک و تعطیل هستند.

سه روز پس از تخریب سینمای تاریخی آسیا، سینما قدس مشهد نیز به همان سرنوشت دچار و تخریب شد.

رییس انجمن سینماداران خبر می‌دهد که درخواست برای تفییر کاربری سالن‌های سینما ، در سال جدید هم متوقف نشده و در دو ماه ابتدایی ۱۴۰۰ چند سینما در تهران و شهرهای دیگر خواستار تغییر کاربری و استفاده‌ای دیگر از سینماهای خود شده‌اند.

کرونا، در کنار تمامی مضیقه هایی که برای اهالی سینما به همراه آورد، سبب شد صاحبان این سینماهای فرتوت، ترجیح بدهند با تغییر مالکیت، عطای آن خاطرات رنگین را به لقایش ببخشند و بیش از این متضرر نشوند.

همزمان با موج جدید کرونا در کشور که به تعطیلی تمام بسیاری از مشاغل منجر شده، درخواست‌ها برای تغییر کاربری سینماها نیز افزایش یافته چرا که گویا شکست اکران نوروزی وضعیت سینماها را وخیم‌تر کرده است.

«از نوجوانی عاشق سینما بودم، به محض این که در مطبوعات خبری منتشر می‌شد که فلان سینما به دلیل استقبال نشدن مردم، تعطیل می‌شود، راهی همان سینما می‌شدم تا در آنجا فیلم ببینم و حداقل یک بار آن سالن سینما را ببینم، حالا که عکاسی می‌کنم، آن سینماها برایم نوستالژی شده‌اند.»