وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی یکی از کلیدی‌ترین نهادهای ایران است که نقش فیلترینگ یا به تعبیری سانسور را برعهده دارد.

«ممیزی» یا همان «سانسور»، سال‌هاست کابوس سازندگان فیلم و سریال‌ها بوده و اتفاقات چند روز اخیر نشان داده که تلویزیون و شبکه نمایش خانگی هم فرق چندانی با هم ندارند؛ تنظیم‌گر یا ناظرِ هر مدیوم، به نسبت خطوط قرمزی که تعیین کرده، ملاحظاتی را بر محتوایی که منتشر می‌کند، اعمال خواهد کرد و در این مسیر گاه نظراتی شخصی هم دخیل می‌شود.

اواخر ریاست علی عسگری در رسانه ملی بود که مدیران ساترا در تلاش بودند با تصویب قانونی در مجلس حضور خود را در فضای تولید و نمایش شبکه نمایش خانگی به شکل رسمی ادامه دهند و این موضوع تا حدود زیادی محقق شد؛ البته نمی‌توان نادیده گرفت که در چند سال اخیر هم به نوعی ساترا با داشتن چند تأییدیه از نهادهای حکومتی نظارت کامل را بر پلتفرم‌ها داشته است.

با رفتن صادق امامیان در دوران ریاست علی عسگری در سازمان صداوسیما، سعید مقیسه که از مدیران ارشد رسانه ملی بود، مدتی بعد از آمدن پیمان جبلی به سازمان، رئیس ساترا شد. تولد ساترا همیشه با سئوالاتی همراه بود و این سئوالات و حاشیه‌ها هر ماه و هر سال بیشتر و بیشتر می‌شد.

فرزاد موتمن: «آنچه امسال در جشنواره فيلم فجر در حال وقوع است بسيار غيراصولي و غيرعادي است. مي‌گويند از بين شصت و دو فيلم كه واجد شرايط حضور در جشنواره هستند بازبيني نهايي صورت گرفته و درنهايت 16 فيلم در رشته‌هاي مختلف كانديدا شده‌اند. پرسش من اين است آيا نبايد اين فيلم‌ها در وهله اول انتخاب شوند و بعد در مرحله بعد مورد داوري قرار بگيرند؟ اين يعني مميزي و توقيف، انتخاب فيلم و كانديدا شدن فيلم‌ها و... همه ‌چيز به صورت درهم انجام مي‌شود و اين به نظر من شيوه كاملا غير‌طبيعي است.

ناصر حسینی مهر معتقد است بلایی که ممیزی‌های غیراصولی بر سر هنر می‌آورند، بارها مرگ‌بارتر از بیماری‌هایی نظیر کرونا یا طاعون است.

در روزهایی که بعضی هنرمندان گله‌مند هستند از اینکه در محدودیت‌های کرونایی دیواری کوتاه‌تر از سینما و تئاتر برای تعطیلی نیست، خبر ‌رسیده که توافق‌های انجام شده برای هموار شدن مسیر فعالیت تئاتری‌ها در فضای اینترنت به نقطه صفر برگشته است.

وقتی مهریزی (مدیر اداره کل تامین و تولید تلویزیون تعاملی معاونت فضای مجازی)در رابطه با زمان عملیاتی شدن نظارت انحصاری صداوسیما بر فرآیندهای تولید محتوای حرفه‌ای برای انتشار در سرویس‌های VOD و IPT‌ها اعلام می‌کند: «این اتفاق از همین الان مقدور است و به‌ طور معمول این نوع فعالیت در فضای مجازی بر عهده سازمان صوت و تصویر فراگیر در سازمان صداوسیماست» چرا همچنان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با سایت‌های دارای مجوز پخش VOD تماس گرفته و جلوی نمایش اینترنتی فیلم‌تئاترها را می‌گیرد؟

کارگردان نمایش «چهار نمایشنامه منتشر نشده از مهران صوفی» با اشاره به 21 مورد ممیزی که به این نمایش وارد شده، گفت: ما این اثر را بدون این مشکلات در جشنواره تئاتر شهر اجرا کرده بودیم. متاسفانه حمایتی که از ما نمی شود هیچ، به ما توهین هم می کنند. با وضعیتی که این روزها با آن مواجه شدم هر لحظه دوست دارم از کشورم مهاجرت کنم.از رفتاری که با ما شده بسیار ناراحت هستیم چون مدیران تئاتری ما نمی توانند از هنرمندانشان دفاع کنند و پای آنها بایستند.

معتقدم هیچ‌کس به قطار ایستاده سنگ نمی‌زند. معمولا سنگ به قطاری زده می‌شود که به حرکت درمی‏آید. بنابراین وقتی قطار رشد و رونق تئاتر‌ آرام‌آرام به حرکت درآمده، نباید خیلی نگران سنگ‌های پرتاب‌شده بود.

نمایش‌نامه من در دولت قبل مجوز نگرفت؛ اما امروز اتمسفر حاکم بر نظارت‌ها تغییر کرده و به سوی تعامل پیش رفته است. حتی اگر مجوز نمایش‌نامه من صادر نشود هم باید با احساس مسئولیت متقابل کار کنیم.

باید هنرمند را از نگاه سیاسی کنار گذاشت و با نگاه کارشناسی به آثار فرهنگی نگاه کرد. در غیر این صورت جریان اخلاق اجتماعی رو به ضعف خواهد رفت و نسل جوان برای شناخت قوانین و اصول دچار سردرگمی می‌شود.