سینمای ایران در تقاطع هنر و گیشه؛ از اسکار تا کمدی‌های میلیاردی!

محسن ابراهیم‌‏زاده، ماکان‌‏بند، حمید هیراد، مجید رضوی، هوروش بند و... نام‌‏های آشنایی هستند که پلی‌ بک خواندن شان در سال‌ های اخیر، واکنش‌‏های مختلفی را در فضای مجازی به دنبال داشته است. یکی از آنها زمین می خورد و میکروفن از دستش میفتد اما صدای خواننده هنوز پخش می‌‏شود و دیگری بالای سن بالا و پایین می‌‏پرد اما نفسش یاری می کند تا همچنان پرقدرت بخواند.

در این گزارش به بررسی بازیگرانی که جشنواره فیلم فجر سبب تغییر مسیر بازیگری‌شان شد و بازیگرانی که برای اولین‌بار در جشنواره فیلم فجر دیده شدند؛ پرداخته شد. بازیگران دیگری نیز هستند که در جشنواره فیلم فجر طی سالیان مختلف برگزاری این رویداد سینمایی شناخته‌تر شدند.

فیلمبرداری فیلم «قاتل و وحشی» به کارگردانی حمید نعمت‌الله پنج سال پیش به پایان رسید، اما همچنان به دلایل نامعلوم اجازه اکران ندارد و این کارگردان در نامه‌ای از مسئولان جشنواره فجر خواسته فقط یک سانس را به اکران این فیلم اختصاص دهند

در این گزارش به گذشته و آینده موسیقی زیرزمینی در ایران پرداخته می شود.

چگونگی نمایش فیلم‌های اجتماعی و جفایی که زمان اکران به این فیلم‌ها می‌شود مشکلی دیرپا در سینمای ایران است و همواره از سوی سازندگان فیلم‌های اجتماعی این گلایه مطرح بوده که سینماداران به فیلم‌های‌شان سانس خوب نمی‌دهند، تعداد سالن‌های نمایش فیلم‌شان کم است و از سانس‌های فیلم‌شان به فیلم‌های کمدی داده می‌شود. این موضوع مربوط به امروز و دیروز نیست و همیشه در سینما مطرح بوده، امری که از یک نابرابری در اکران حکایت دارد.

گروه سینمایی هنر و تجربه یک گروه سینمایی ایرانی است که با هدف اکران فیلم‌های مستقل و غیرتجاری ایجاد شده ‌ و در ۱۰ ماه اخیر 13 هزار مخاطب داشته است.

پوران درخشنده با پنج بار حضور در اعضای هیئت انتخاب فیلم‌های جشنواره فجر رکورددار حضور حداقل یک سینماگر زن است.

بیستمین جشنواره‌ی نمایش عروسکی تهران- مبارک که مراسم افتتاحیه‌اش روز دوشنبه ۲۶ آذرماه در سرمای زودهنگام زمستانی و آلودگی همواره پایدار هوا، در فضای باز پارک آب‌وآتش تهران برگزار شد و مراسم اختتامیه‌اش روز دوشنبه سوم دی‌ماه در سالن اصلی مجموعه‌ی تئاترشهر، آن‌چه کم نداشت، حاشیه بود.

این روزها فضای سینما آرام است و از ادبیات تهدیدآمیز و تنش‌ها و لجبازی‌ها خبری نیست.

موضوع اکران در سینما یکی از بحث‌‌های پرمناقشه میان اهالی فرهنگ و هنر است. عده‌ای معقتدند میزان فروش فیلم‌ها تنها به خود اثر برنمی‌گردد و عوامل مختلفی در آن دخیل است. برای مثال ژانر فیلم، تعداد سانس‌‌ها و سالن‌های اختصاص‌داده‌شده و ساعت اکران همگی در پرفروش یا کم‌فروش شدن یک اثر تأثیر دارد.

در گزارش پیش رو، فهرست 30 درام و 30 کمدی پرتماشاگر یک دهه اخیر سینمای ایران و برندگان 3 جایزه اصلی جشنواره فیلم فجر طی 10 دوره اخیر بررسی شده که نتایج این بررسی، نشان از حضور جدی فیلمسازان جوان در عرصه سینمای درام دارد؛ هرچند شرایط در سینمای کمدی، به شکلی قابل تأمل، کاملا متفاوت است. توضیح ضروری آنکه در این بررسی، فیلم‌های انیمیشن کنار گذاشته شده؛ چراکه انیمیشن‌ها بیش از آنکه تالیف کارگردان خود باشند، تالیف کمپانی‌های سازنده به شمار می‌روند.

نگاهی به سایت‌های فروش بلیت کنسرت نشان می‌دهد که قیمت بلیت‌ها از ۲۰۰ هزار تومان شروع می‌شود و تا ۱ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان ادامه دارد. یعنی اگر بخواهیم میانگین قیمت بلیت در سال ۱۴۰۳ را بگیریم به عدد ۶۵۰ هزار تومان می‌رسیم.

لغو کنسرت به‌‌رغم اخذ مجوزهای لازم از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی؛ این اتفاقی نه مختص به دیروز و امروز که در فضای فرهنگ و هنر ایران، امری بسیار تکرارشونده است.

خبر حضور مسعود پزشیکان رئیس جمهور ایران مبنی بر حضور وی در تالار وحدت و تمایشای ارکسترسمفونیک تهران منظومه «سیمرغ(قاف)» بر اساس منطق الطیر عطار نیشابوری به رهبری فرهاد فخرالیدنی، مهمترین رویداد هنر موسیقی در هفته گذشته بود. چراکه این حضورعلاوه بر تاکیدِ شعار دولت چهاردهم «وفاق ملی»، مبیین رویکرد شخص رئیس جمهور بر هنر اصیل موسیقی ایران به عنوان هنر زیرِ تیغ مانده است.

اگر فرض کنیم سایر پلتفرم‌های یادشده تا یکی دو سال دیگر واقعاً با محتوای جدید در دسترس قرار می‌گیرند، باز هم بیم آن وجود دارد که به سرنوشت تماشاخونه دچار شوند؛ به یک دلیل ساده، اغلب آن‌ها محتوای بسیار کمی دارند و بعد از یکی دو عنوان سریال جدید، دوباره دست خود را خالی خواهند دید. به بیان دقیق‌تر، پلتفرم‌های جدید در شرایطی می‌توانند دست به یک رقابت واقعی با فیلیمو و فیلم‌نت بزنند که پیش از شروع، 7 یا 8 سریال آماده یا در حال تولید داشته باشند.

در بازه شش‌ماهه، فارابی سه فیلم «رمانتیسم عماد و طوبی»، «مستطیل قرمز»، و «شادروان» را روی پرده اکران برد که این بنیاد به ترتیب در ساخت این فیلم‌ها مشارکتی 50، 100 و 30 درصدی داشته است. فارابی با صاحبان این آثار قراردادی تقریباً به ارزش 2 میلیارد و 900 میلیون تومان بسته بود که پرداختی آن حدود 2 میلیارد و 500 میلیون تومان بوده است.

تغییر ریاست سازمان سینمایی در برهه‌ای از تاریخ معاصر رخ داد که تحولات و رخدادهای اجتماعی و سیاسی چند سال اخیر، شمایل تازه‌ای از واقعیت سینمای ایران ترسیم کرد و درواقع به موازات این تحولات، سینمای ایران هم دچار دگردیسی و برساختگی هویتی تازه‌ای شد که شباهتی به دوران پیش از خود ندارد.

عادل فردوسی پور مجری شناخته شده همچنان یکی از چهره‌های ماندگار و تاثیرگذار در رسانه‌های ایران است.

هم‌زمانی میان مسابقه پرسپولیس- الغرافه و همچنین بازی استقلال؛ رقمی شوکه‌کننده را به حساب تلویزیون واریز کرد. ارقامی که در آن گزارش از تعرفه تبلیغات در تلویزیون آشکار شد، می‌تواند ثانیه‌به‌ثانیه تبلیغ پخش‌شده در قبل، بعد و حین بازی‌های دوشنبه را معنا‌دار کند.

وضعیت اکران فیلم‌ها در ایران به شدت دچار بحران شده است؛ با وجود 239 فیلم که پروانه نمایش دریافت کرده‌اند، بسیاری از آن‌ها همچنان پشت درهای سینما منتظر اکران هستند.