پنجشنبه , ۳۱ خرداد, ۱۴۰۳
نقد- تئاتر | صفحه 3
نگاهی به نمایش «سه خواهر» به کارگردانی نگین ضیایی/ تهاجم به متن چخوف

نگاهی به نمایش «سه خواهر» به کارگردانی نگین ضیایی/ تهاجم به متن چخوف

نمایش «سه خواهر»، به نویسندگی محمد چرمشیر و کارگردانی نگین ضیایی که اثری اقتباسی از «سه خواهر» چخوف محسوب می‌گردد، در پی چاره‌جویی این مسئله است که به آن‌چه بی‌واسطه مشاهده و دیده می‌شود تا چه اندازه می‌توان اعتماد و آن را تفسیر به رأی داشت.

نگاهی به نمایش «فین جین» به کارگردانی محمود موسوی؛ فراتر از سرگرمی در آینه کمدی چهارشنبه 23 اسفند 1402 01:44

نگاهی به نمایش «فین جین» به کارگردانی محمود موسوی؛ فراتر از سرگرمی در آینه کمدی

«فین جین» از معدود آثار نمایشی زمان خود است که به درستی از موسیقی بهره می‌برد. به این معنا که موسیقی در آن به عنصری که خلأ‌های نمایشی را پر کرده یا به زور حس‌های مشخصی را از بیرون به تماشاگر حقنه کند، تقلیل نیافته بلکه خود به شخصیتی کلیدی و غیرقابل حذف تبدیل می‌شود که از همان بدو ورود به فضاسازی و تعامل با تماشاگر می‌پردازد.

درباره نمایش «سیاه خال»؛ اهمیت افسانه‌های محلی یکشنبه 20 اسفند 1402 20:07

درباره نمایش «سیاه خال»؛ اهمیت افسانه‌های محلی

«سیاه خال» اگرچه شروعی خیره کننده دارد اما به مرور در صحنه‌های میانی خودش را از تب و تاب می‌اندازد و به نوعی از ریتم افتادگی به دلیل طولانی شدن برخی صحنه‌ها دچار می‌شود. شاید کوتاه شدن نمایش به میزان ده دقیقه به نسبت سادگی و عدم پیچیدگی موجود در داستان می‌توانست بر قدرت صحنه و انسجام بیشتر ضرب‌آهنگ آن کمک کند.

درباره نمایش‌های «عددهای نشده» و «مافیای روباها» پنجشنبه 17 اسفند 1402 22:16

درباره نمایش‌های «عددهای نشده» و «مافیای روباها»

نمایش «مافیای روباها» در یک فضای آستانه‌ای ایستاده و تمنای سینمایی کردن تئاتر و یا تئاتری کردن سینما را دارد. این تقلای جذاب و کمابیش ناممکن قرار است به میانجی یکی از خاطره‌انگیزترین فیلم‌های تاریخ سینما به محک تجربه درآید. نتیجه این ماجراجویی، صد البته اجرایی است که بیش از آنکه بر «تئاتربودگی» خود تاکید کند و در پی اتصال با امر تئاتریکالیته باشد، میل آن دارد بار دیگر سینمای تارانتینو را با دستور زبان تازه‌ای بر صحنه تئاتر بازآفرینی کند.

درباره نمایش «یکی نبود یکی‌ بود» به کارگردانی علی کوزه‌گر؛ عاشقانه‌ها و کابوس‌ها شنبه 12 اسفند 1402 23:11
نقد تئاتر

درباره نمایش «یکی نبود یکی‌ بود» به کارگردانی علی کوزه‌گر؛ عاشقانه‌ها و کابوس‌ها

از معدود کارهای ایرانی‌ست که دیده‌ام و ویدئو بخشی از اجرای آن‌ست و به آن وصله و تحمیل نشده. این‌جا ویدئو و گرافیک و صوت و موسیقی خودِ فضاست. دارد جهانی را روایت می‌کند که شکل و صدای رابطه‌ای احساسی را دارد اما بدون این مولفه‌ها دیده و شنیده نمی‌شد.

درباره نمایش «ما هم، مردمی بودیم» به کارگردانی احسان ملکی مرگ شاعرانه تهیدستان شهری شنبه 12 اسفند 1402 17:42
نقد تئاتر

درباره نمایش «ما هم، مردمی بودیم» به کارگردانی احسان ملکی مرگ شاعرانه تهیدستان شهری

نمایش «ما هم مردمی، بودیم» فضای تازه‌ای است که با نویسنده‌ای چون امین ابراهیمی طی شده و بر شکاف مرکز و پیرامون اشاره دارد و توسعه‌نیافتگی خطرناک در ایران امروز را گوشزد می‌کند. با آنکه اجرا مسئله‌مند است و آسیب‌های اجتماعی را طرح می‌کند اما به لحاظ سیاست بازنمایی چندان به نقش ساختارهای موجود نظم نمادین نمی‌پردازد.

درباره نمایش «سنتز» به کارگردانی علیرضا اخوان؛ چهره رنگ‌‏پریده یک پدرسالاری مستدام چهارشنبه 9 اسفند 1402 22:48
نقد تئاتر

درباره نمایش «سنتز» به کارگردانی علیرضا اخوان؛ چهره رنگ‌‏پریده یک پدرسالاری مستدام

علیرضا اخوان، فرزند تئاتر دانشگاهی است و پروژه «سنتز» نشان می‌دهد که همچنان برای این کارگردان جوان، تئاتر تجربی و اندیشه‌محور، اهمیت فراوان دارد و پرداختن به اجرایی چون «سنتز یکم و دوم»، نه یک انتخاب بازیگوشانه پسامدرن که ازقضا یک ضرورت استراتژیک اجرایی و پژوهشی است اما همچنان جایگاه اصلی اجراهایی چون «سنتز یکم و دوم»، فضای آکادمیک است تا امکان گفت‌وگو با سنت‌های تاریخی تئاتر تجربی فراهم باشد.

نگاهی به نمایش دروغ، نوشته‏ فلورین زلر؛ روایت روان رنجور آدم‏‌های پشت پنجره چهارشنبه 9 اسفند 1402 22:38
به کارگردانی مهدی‏ نیک‏‌عهد و امیرحسین صفی‏‌شاهی

نگاهی به نمایش دروغ، نوشته‏ فلورین زلر؛ روایت روان رنجور آدم‏‌های پشت پنجره

نمایش زلر در بطن خود از دیالکتیک بین دروغ و حقیقت به مفهوم زندگی آدمی می‌رسد. اگر یکی از این دو را تز و دیگری را آنتی‌تز در نظر بگیریم از برخورد آن‌ها هرج‌ومرجی شکل می‌گیرد که قابل تحمل نیست. شاید مخاطب تصور کند که پیشنهاد زلر فرستادن آشغال‌های زندگی یا همان دروغ‌ها زیر فرش است، اما برای او شخصیت‌هایش بیش از هر چیزی اهمیت دارند؛ آن‌ها انسان‌هایی معمولی هستند با تمام نقاط ضعف و قوتش. این بخش از ماجرا هم در اجرای روی صحنه قابل شناسایی است؛ چراکه در پایان، مخاطب از هیچ شخصیتی متنفر نمی‌شود و خود را همراه و همدم هر چهار نقش می‌داند.

درباره نمایش «شکافتن کام ماهی» به کارگردانی سمن قناد؛ بحران هفت‌سالگی زندگی‌ مشترک چهارشنبه 9 اسفند 1402 22:27
نقد تئاتر

درباره نمایش «شکافتن کام ماهی» به کارگردانی سمن قناد؛ بحران هفت‌سالگی زندگی‌ مشترک

«شکافتن کام ماهی» در عینیت بخشی «عبارت کلامی» خود به «ایماژی بصری» در ذهن مخاطب در لابلای مباحثات بی‌هدف که به مشاجرات و میدانی از تشنج و زد و خورد رنگ‌ باخته تبدیل می‌شود.

نگاهی به نمایش «تهران پاریس تهران» از منظر روایت‌شناسی؛ دیالکتیک راوی‌های سه‌گانه چهارشنبه 9 اسفند 1402 00:02

نگاهی به نمایش «تهران پاریس تهران» از منظر روایت‌شناسی؛ دیالکتیک راوی‌های سه‌گانه

در نمایش «تهران پاریس تهران» با سه روایت مواجه هستیم، بنابراین با سه دنیای روایت شده یعنی دنیای سارا، دنیای سهراب و دنیای روانشناس نیز روبه‌روییم. دنیای روایت شده توسط نویسنده انتزاعی بدون آنکه متعلق به این دنیا باشد، خلق و از طریق راوی با مخاطب پیوند داده می‌شود. بنابراین مخاطب در فرآیند این اجرا با سه راوی مواجه و رابطه میان او با هر سه یک رابطه دیالکتیک است. پس چگونگی روایت توسط راوی و درگیر کردن مخاطب یعنی وقوع تئاتریکالیته در این رابطه از اهمیت بسیار برخوردار است.

درباره نمایش «از نظر سیاسی بی‌ضرر»؛ قاتل‌ها هم عاشق می‌شوند پنجشنبه 3 اسفند 1402 13:10
به نویسندگی و کارگردانی ابراهیم پشت‌کوهی

درباره نمایش «از نظر سیاسی بی‌ضرر»؛ قاتل‌ها هم عاشق می‌شوند

ابراهیم پشت‌کوهی در این اجرا توانسته یک فضای کمدی خلق کند که می‌خنداند و چندان هم نمی‌خواهد عمیق و فاخر در نظر آید. اما این اجرا بی‌شک بدون حضور بازیگران توانایی چون اتابک نادری، گاتا عابدی، مرضیه صدرایی و...ناممکن بود. یک گروه همدل که توانسته‌اند از نظر سیاسی بی‌ضرر باشند، اما از نظر تئاتری مفید جلوه کنند.

نگاهی به نمایش «روزی روزگاری سمنگان»؛ نوستالژی واقعیت را مخدوش می‌کند چهارشنبه 2 اسفند 1402 11:26
به کارگردانی محمودرضا رحیمی

نگاهی به نمایش «روزی روزگاری سمنگان»؛ نوستالژی واقعیت را مخدوش می‌کند

روزی روزگاری سمنگان، می تواند با پررنگ کردن برخی از مولفه‌ها و ظرفیت های باقوه‌اش، از گرفتار شدن در دام نوستالژی بیش از این رها شود. انتظار می رود خرده روایت ها همسوتر باشند تا در اندام اثر یکپارچگی بیشتری ایجاد کند.

تحلیلی بر نمایشنامه «نامه اداری» اثر «واتسلاو هاول»؛ دروغ یا نیمی از دروغ دوشنبه 9 بهمن 1402 14:11

تحلیلی بر نمایشنامه «نامه اداری» اثر «واتسلاو هاول»؛ دروغ یا نیمی از دروغ

تئاتر چک در دهه ۶۰ بسیار پر تب و تاب و خلاقانه بود. نمایشنامه کمدی «نامه اداری» هاول، در سال ۶۸ میلادی، برنده جایزه اوبیِ شد، اما این روزها نمی‌توانید کارهای زیادی از «هاول» را روی صحنه ببینید، حتی اگر در دسترس باشد. «نامه اداری» یک طنز درخشان و البته پیچیده بوروکراسی است. مشکل این است که زمان آن طولانی، یعنی بیش از دو ساعت است، که آن را به یک تجربه سخت برای مخاطب متوسط محلی تبدیل می‌کند.

درباره نمایش «محیط‌‌زیست» به نویسندگی و کارگردانی رسول کاهانی؛ مرگ نه چندان طاقت‌فرسای یک پدر دوشنبه 2 بهمن 1402 18:29
نقد تئاتر

درباره نمایش «محیط‌‌زیست» به نویسندگی و کارگردانی رسول کاهانی؛ مرگ نه چندان طاقت‌فرسای یک پدر

کاهانی نشان می‌دهد در زمانه‌ای که اقتصاد گرفتار رکود است و بورژوازی مستغلات همه ‌چیز را بلعیده، مفهوم «سکونت» و بالطبع «خانه» اهمیت ویژه‌ای می‌یابد. حتی نام نمایش استعاره‌ای است از محل سکونت و نه چندان در رابطه با مفهوم جغرافیایی محیط‌زیست که به ذهن متبادر می‌شود. پس تعیین مالکیت خانه و تصاحب آن بیش از همبستگی خانوادگی اهمیت یافته و اولویت اصلی نادر، یوسف، احمد و شیرین می‌شود.

نگاهی به نمایش «بودن» به کارگردانی عاطفه تهرانی؛ بازمانده از معناشناسی «تن» دوشنبه 2 بهمن 1402 18:21
نقد تئاتر

نگاهی به نمایش «بودن» به کارگردانی عاطفه تهرانی؛ بازمانده از معناشناسی «تن»

اگرچه تهرانی همواره در فضا در حرکت بوده و حتی در مواقعی مرز میان صحنه و تماشاگر را نیز می‌شکند و به مخاطب بسیار نزدیک می‌شود، اما حرکات او در فضا معلق و رها نیستند، بلکه شکسته و گویی در چارچوب طراحی شده‌اند. این تمرکز غالب تهرانی در کوریوگرافی بر بالاتنه و به گونه‌ای در چارچوب بودن از ویژگی حرکات موزون در سنت‌های شرقی است، اما طراحی حرکاتِ تهرانی را به لحاظ فرم نمی‌توان مشخصا به یک سنت شرقی خاص ارجاع داد. نمایش «بودن» باوجود فرم اجرایی خود و تمرکزش بر بدن و اجرای فرآیند تنایش در صحنه توسط یک زن، اگرچه از منظر سیاسی-  اجتماعی برای ما موضوعیت دارد، اما به پیروی از عنوان خود در سطحِ «بودن» باقی می‌ماند.

نگاهی به نمایش «تهران، پاریس، تهران» به کارگردانی سعید دشتی؛ توهم تسکین اندوه با انتقامی جنون‌آمیز دوشنبه 2 بهمن 1402 18:02
نقد تئاتر

نگاهی به نمایش «تهران، پاریس، تهران» به کارگردانی سعید دشتی؛ توهم تسکین اندوه با انتقامی جنون‌آمیز

یک قطره‌ خون در نمایش ریخته نمی‌شود، اما توهم چاقو، تفنگ و نور قرمز، تصور ناقص مخاطبان را کامل می‌کند. درست است که ژرفای اندوه سهراب را پایانی نیست و کارگردان شخصیتی بسیار غم‌انگیز از او ارایه می‌دهد اما اگر گریه و شیون او از حد بگذرد، خطر تمسخر تماشاگر را به‌ دنبال خواهد داشت که کارگردان آن را با مهارتی که دارد کنترل می‌کند.

نقدی بر نمایش محیط زیست اثر رسول کاهانی؛ یک درام واقعی مبتنی بر رابطه یکشنبه 1 بهمن 1402 17:16

نقدی بر نمایش محیط زیست اثر رسول کاهانی؛ یک درام واقعی مبتنی بر رابطه

«محیط زیست» ماجرای جذابی دارد؛ خوب می‌تواند سرگرم کند و بخنداند؛ آهنگ روایی خوش‌ریتم و زیبایی دارد؛ بازیگرهای دوست‌داشتنی‌ای دارد که لحن غریب تعریف رنج با خنده را خوب بلدند و برای همین شما به‌واسطه‌ی مجموعه‌ی این رویدادهای دردناک که حول محور مرگ پدر روی می‌دهند، می‌خندید و درعین‌حال چیزی در وجودتان دارد رنج می‌برد که در پس مفاهیم ساده و شاید حتی تکرارشده‌ی «پدر» و «خانه» و «اختلاف فرزندان» و… پنهان شده است.

درباره نمایش «کشتی نوح» با کارگردانی امیرعلی تقی‌زاده؛ عشاق مغروق جهان شنبه 30 دی 1402 17:20

درباره نمایش «کشتی نوح» با کارگردانی امیرعلی تقی‌زاده؛ عشاق مغروق جهان

وضعیتی که در نمایش بازنمایی می‌شود کمابیش آشنا است: فیلمی به نام «کشتی نوح» در حال ساخته شدن است و عده‌ای از عوامل پشت صحنه و نه چندان قدر دیده سینما، تلاش دارند از این فرصت استثنایی استفاده کرده و در صورت موافقت کارگردان، به روی صحنه بیایند و با حضور بر عرشه کشتی، نقشی هر چند کوچک مقابل دوربین فیلمبرداری بازی کنند.

درباره نمایش وقتی آنقدری که باید همدیگر را زجر داده ایم؛ دیالکتیک بدن و تصویر یکشنبه 24 دی 1402 18:28

درباره نمایش وقتی آنقدری که باید همدیگر را زجر داده ایم؛ دیالکتیک بدن و تصویر

نمایش «وقتی آن قدری که باید هم را زجر داده‌ایم» تجربه‌ای جسورانه از کارگردانی است که بیش از این نشان داده به ریتم‌های کند و فضاهای کنترل‌شده از نظر احساسی گرایش دارد. حال این استراتژی کنار گذاشته شده و شکل تازه‌ای از سیاست بازنمایی به کار گرفته شده که مبتنی است بر دیالکتیک بدن و تصویر.

درباره نمایش «معبد اقیانوس»؛ تلفیقی از ژانرهای مختلف یکشنبه 24 دی 1402 18:25

درباره نمایش «معبد اقیانوس»؛ تلفیقی از ژانرهای مختلف

می‌توان نمایش «معبد اقیانوس» را تجربه‌ای قابل اعتنا در به صحنه آوردن تئاتری دانست که می‌خواهد تلفیقی باشد از ژانرهای مختلف. این نمایش درواقع راهی تازه گشوده اما تا رسیدن به مقصد مسیر طولانی در پیش دارد.

درباره نمایش «وقتی آنقدری که باید همدیگر را زجر داده‌ایم» بندبازی میان مازوخیسم و سادیسم چهارشنبه 20 دی 1402 15:26

درباره نمایش «وقتی آنقدری که باید همدیگر را زجر داده‌ایم» بندبازی میان مازوخیسم و سادیسم

مخاطب با نمایشنامه پست‌مدرنی سروکار دارد که در کنار بحث‌برانگیز بودن و رادیکال‌گرایی، فرم نگارشی غیرقراردادی به خود گرفته است. از طرف دیگر، شاید بتوان این نمایشنامه را «لولیتای تئاتری» قلمداد کرد که می‌خواهد علاوه بر ساختار تابوشکنانه‌اش، نگاه فمینیستی‌اش را به درونمایه‌اش محفوظ نگه دارد.