تاتسویا ناکادای (با نام اصلی موتوهیسا ناکادای)، بازیگر بزرگ و ماندگار سینمای ژاپن، در سن ۹۲ سالگی درگذشت. ناکادای که فعالیت خود را از تئاتر آغاز کرد، به سرعت تبدیل به یکی از چهره‌های اصلی سینمای ژاپن و ستاره بین‌المللی درام‌های تاریخی و فیلم‌های سامورایی شد.

صنعت انیمه ژاپن در سال ۲۰۲۴ به بالاترین سطح تاریخ خود رسید و ارزش کل بازار آن با رشد چشمگیر صادرات و محبوبیت جهانی، به بیش از ۲۵ میلیارد دلار افزایش یافت. گزارش جدید انجمن انیمیشن ژاپن (AJA) نشان می‌دهد که بخش بین‌المللی اکنون از بازار داخلی پیشی گرفته و به موتور اصلی رشد این صنعت تبدیل شده است.

سینمای ژاپن با تاریخچه‌ای غنی و بازیگران بی‌نظیرش، همیشه مورد تحسین جهانیان بوده است. از فیلم‌های کلاسیک سامورایی گرفته تا آثار مدرن ترسناک و خانوادگی، بازیگران ژاپنی نه تنها هنر بازیگری را به سطحی جهانی رسانده‌اند، بلکه الهام‌بخش نسل‌های جدید فیلم‌سازان بوده‌اند. در این مقاله، با ۱۰ بازیگر برتر ژاپنی آشنا می‌شوید که آثارشان تاثیر ماندگاری بر سینمای جهان گذاشته است.

فیلم «Kokuho» ساخته «Lee Sang-il»، کارگردان شناخته‌شده ژاپنی، با بازی «Ryo Yoshizawa» به‌عنوان قهرمان داستان، روایتی گسترده و پرجزئیات از زندگی یک بازیگر افسانه‌ای کابوکی را به تصویر می‌کشد. این درام تاریخی که بیش از سه ساعت به طول می‌انجامد، نه‌تنها به نمایش شکوه و رنج‌های این هنر می‌پردازد بلکه بازتابی از پیچیدگی‌های اجتماعی و تاریخی ژاپن معاصر نیز ارائه می‌دهد.

کمیته اسکار سینمای ژاپن، فیلم سه ساعته «کوکوهو» به کارگردانی لی سانگ-ایل را به عنوان نماینده رسمی خود برای رقابت در شاخه بهترین فیلم بین‌المللی اسکار ۲۰۲۶ معرفی کرد. این فیلم که با اقتباس از یک رمان ساخته شده، در اولین نمایش خود در جشنواره کن با استقبال گسترده روبرو شد و فروش چشمگیری در گیشه داشت.

فیلم جدید «توهم یاکوشیما» (Yakushima’s Illusion) به کارگردانی نائومی کاوازه و با بازی درخشان ویکی کریپس، برای اولین‌بار در جشنواره فیلم لوکارنو به نمایش درمی‌آید. این درام ژاپنی در واپسین لحظات به بخش مسابقه اصلی جشنواره افزوده شده و انتظار می‌رود یکی از آثار مورد توجه امسال باشد.

«رنوآر» دومین فیلم بلند چی هیاکاوا، کارگردان فیلم تحسین‌شده «Plan 75»، ما را به قلب تابستانی آرام و پرتنش در ژاپن دهه ۱۹۸۰ می‌برد. جایی که دختری کنجکاو و خیال‌پرداز با مرگ پدر، دروغ‌های بزرگ‌ترها و دنیای عجیب بزرگ‌سالی روبه‌رو می‌شود.

کوجی فوکادا در فیلم تازه‌اش «عشق در دادگاه» که در جشنواره فیلم کن ۲۰۲۵ نمایش داده می‌شود، به سراغ یکی از بحث‌برانگیزترین موضوعات صنعت موسیقی ژاپن رفته: بندهای قانونی «ممنوعیت رابطه عاشقانه» برای آیدل‌های زن. داستان این درام دادگاهی، روایتگر سقوط یک ستاره پاپ پس از فاش شدن رابطه‌ای ممنوعه است.

در سینمای ژاپن دو دسته‌ی کلی فیلم وجود دارد و همه‌ی آثار سینمایی ذیل این دو دسته قابل تقسیم‌بندی هستند. یکی از این دسته‌ها «جیدای گکی» نام دارد و به فیلم‌های تاریخی اطلاق می‌شود و دسته‌ی دیگر «جندای گکی» است و به فیلم‌های با داستان‌های معاصر و غیر تاریخی گفته می‌شود. یک فیلم ژاپنی اکشن عموما ذیل آثار دسته‌ی اول قرار می گیرد.

در مجموع با دلایل بسیاری که برخی از آنها در این نوشتار آمد، اکیدا توصیه می‌کنم که این فیلم دیده شود، زیرا با صرف زمان حدود سه ساعت، نکاتی آموخته خواهد شد که بی‌شک کیفیت زندگی تا پایان عمر را بهبود خواهد بخشید، این یعنی سینمای انسانی که برگمان و کوراساوا از ممتازان آن هستند .

استودیوهای انیمیشن ژاپنی در سال ۲۰۲۳ مجموعاً ۲.۳۴ میلیارد دلار (۳۳۹ میلیارد ین) درآمد کسب کردند که بالاترین رقم ثبت شده و ۳۰ درصد افزایش نسبت به سال قبل را نشان می‌دهد.

سینمای ژاپن فیلم «ابر» ساخته کیوشی کوراساوا را پیش از رونمایی در جشنواره ونیز، به عنوان نماینده رسمی خود در اسکار ۲۰۲۵ برگزید.

این کارگردان ژاپنی در ساخت درام اجتماعی تبحر دارد.

بیش از یک قرن است که سینمای ژاپن با خلق تاثیرگذارترین، متمایزترین و عمیق‌ترین فیلم‌ها، مخاطبان را مسحور خود می‌کند. پشت خلق این فیلم‌ها کارگردانان تحسین‌شده‌ای مانند آکیرا کوروساوا، هایائو میازاکی و یاسوجیرو اوزو و همچنین فیلمسازان مدرنی مانند هیروکازو کورئیدا و تاکاشی میکه قرار دارند.

اتفاق جالب زمانی بود که کریستوفر نولان کارگردان و فیلمساز بریتانیایی-امریکایی کار خود را بر روی بیوگرافی اوپنهایمر آغاز کرد و کتابی از سخنرانی‌های او را به عنوان هدیه از هنرپیشه بریتانیایی «رابرت.پتینسون» دریافت کرد، کسی که در فیلم تِنت tenet نولان درخشید، با خواندن کتاب علاقه او بیشتر و کاشف بمب اتم را به عنوان یک پدیده بدیع و نوظهور یافت.

جشنواره فیلم کن از اعطای جایزه نخل طلای افتخاری دوره آتی خود به استودیو انیمیشن سازی جیبلی ژاپن خبر داد.

در این مطلب نگاهی می‌اندازیم به بیست فیلم ترسناک برتر سینمای ژاپن. باید بگوییم خودتان را آماده کنید. و این واقعا شعار نیست! دیدن یک فیلم ترسناک ژاپنی آمادگی زیادی می‌خواهد.

در اکران اولیه این فیلم در ژاپن، اوپنهایمر در ۳۴۳ سینما، ۲.۵ میلیون دلار فروش رفته است و در رتبه سوم فیلم‌های پرفروش ژاپن قرار گرفته. براساس گزارش یونیورسال پیکچرز، اوپنهایمر، پرفروش‌ترین فیلم هالیوودی در ژاپن است.

«اوپنهایمر» سرانجام با واکنش‌های متفاوت و احساس شدید در ژاپن اکران شد.

در اینجا فهرستی از هفت فیلم پرمخاطب و پرفروش سینمای ژاپن در نخستین ماه‌های سال 2024 را ملاحظه می‌کنید.

فیلم «یک برش از مردگان» (One Cut of the Dead) که در سال 2017 ساخته شد، از جهات مختلفی یک اثر غافلگیرکننده بود؛ هم از جهت فروش و موفقیت غیرمنتظره‌اش و هم از جهت داستان و شیوۀ روایت خود فیلم.

آکیرا توریاما، انیماتور ژاپنی و خالق مانگای «دراگون بال» در ۶۸ سالگی از دنیا رفت.

گیشه سینمای ژاپن در سال ۲۰۲۳ با افزایش ۴ درصدی به بالاترین سطح پس از همه گیری یعنی ۱.۵ میلیارد دلار (۲۲۱.۵ میلیارد ین) رسید.

سه فیلم از سینمای معاصر ژاپن در قالب برنامه «روزهای سینمای ژاپن» در سالن استاد فریدون ناصری خانه هنرمندان ایران نمایش داده می‌شود.

شبکه تلویزیونی «Nipon Tv» کمپانی معروف انیمیشن «جیبلی» که توسط «هایائو میازاکی» تاسیس شده بود را خریداری کرد.

بهترین فیلم‌های جنگی ژاپنی عموما آن‌هایی هستند که می‌دانند دوران نظامی‌گری این کشور در ابتدای قرن بیستم، چه بلایی سر مردم در بخشی از کره خاکی آورد. پس عموما با دو دیدگاه درباره‌ی آن‌ها مواجه هستیم؛ یا با نمایش دردهای آدمی در پشت جبهه‌ها به نمایش نکبت لانه کرده در جنگ دست می‌زنند و یا با سر زدن به خطوط مقدم از جانفشانی‌های پوچی می‌گویند که عده‌ای سرباز بخت برگشته به خاطر خیره‌سری فرماندهان خود متحمل می‌شوند. در واقع یک فیلم جنگی ژاپنی اثری است که از جنایت‌های فرماندهان ارتش این کشور در آن دوران آگاه است و می‌داند که آن‌ها در سمت اشتباه تاریخ قرار گرفته‌اند.

ریوسوکی هاماگوچی کارگران ژاپنی با فیلم «شیطان وجود ندارد» به سمت گرفتن یک اسکار دیگر می‌رود.

با اکران آخرین فیلم کارنامه درخشان هایائو میازاکی با عنوان «پسر و مرغ‌ماهی‌خوار» در ژاپن هم رکوردهای فروش شکسته شد و هم اولین نقد و نظرها به این فیلم منتشر شد.

کتاب «سینمای ژان پیر ملویل» نوشته روئی نوگیرا با ترجمه عباس نادران منتشر شد.

طرفداران «هایائو میازاکی» خارج از سینماهای ژاپن در صف ایستادند تا اولین نفری باشند که آخرین فیلم بلند این انیماتور برنده اسکار را تماشا کنند و البته هیچ ایده ای نداشتند که چه چیزی در انتظارشان است.

آخرین فیلم میازاکی هایائو با نام «پسر و مرغ ماهی‌خوار» در آمریکای شمالی اکران می‌شود.

استودیوی ژاپنی جیبلی اعلام کرد: هیچ تریلر و هیچ گونه مواد تبلیغاتی را قبل از اکران آخرین فیلم «هایائو میازاکی» انیماتور بزرگ ژاپنی با عنوان «چگونه زندگی می‌کنید؟» منتشر نخواهد کرد.

کیتانو کارگردان ژاپنی می‌گوید در فیلم سامورایی جدیدش از تصویر کردن خشونت شدید خودداری کرده است.

هیروکازو کورئیدا با جدیدترین درام خود به جشنواره کن بازگشته است.

فزایش تعداد مخاطبان انیمه در ایران باعث شده است که این محصولات به‌صورت به‌روز با بالاترین کیفیت از طریق اینترنت در اختیار مردم قرار بگیرند. جالب است که عمده آثار سینمایی و خیلی از سریال‌های انیمه، دوبله شده در فضای مجازی وجود دارد و سرعت و کیفیت دوبله‌ها هم واقعا بالا است و در کمترین زمان می‌توان انیمه‌ای به‌روز را با دوبله ایرانی دید.

انیمیشن ژاپنی« سوزومی» با افتتاحیه ۵۰ میلیون دلاری گیشه سینماهای چین را گرفت.

فیلم علمی تخیلی ترسناک «مکعب» توسط ژاپنی‌ها دوباره ساخته شد.

براساس آمارهای منتشر شده باکس آفیس سرزمین آفتاب یا همان کشور ژاپن اکنون روند بهبودی فروش سینماها بعد از همه‌گیری کرونا را طی می‌کند.

سینمای ژاپن با پیشینه‌ای افزون بر یک قرن یکی از قدیمی‌ترین و بزرگ‌ترین صنعت‌های فیلم جهان را داراست اما کارگردان تحسین‌شده ژاپنی می‌گوید سینمای این کشور با بودجه‌ای ناکافی و نگاه درونگرای خود باعث از بین رفتن استعدادهای جوان می‌شود.

یوشیدا کیجو کارگردان موج نوی ژاپن در ۸۹ سالگی از دنیا رفت.

کتاب «سینمای ژاپن» نوشته قدرت‌اله ذاکری و محمد نقی‌زاده به همت نشر نی منتشر شد.

آلبرت پایون فیلمسازی که سازنده فیلم‌هایی چون «سایبورگ»، «نمسیس» و کاپیتان آمریکا» بود در ۶۹ سالگی از دنیا رفت.

کارگردان نامدار ژاپنی بار دیگر در ژاپن فیلم ‌ساخت.

«RRR» فیلم موفق بالیوودی گیشه‌های ژاپن را از آن خود کرد.

فیلم «طرح ۷۵» ساخته «چی هایاکاوا» به عنوان نماینده سینمای ژاپن در جوایز اسکار ۲۰۲۳ انتخاب شد.

فدراسیون بین‌المللی منتقدان فیلم (فیپرشی) جایزه بهترین فیلم سال ۲۰۲۲ را به فیلم ژاپنی برنده اسکار اعطا کرد.

شبکه های ژاپنی به دلیل ترور شینزو آبه پخش چندین انیمه را در روزهای اخیر لغو کرده اند.

اوستا محمودوند در جلسه نقد و بررسی «سیزده قاتل» عنوان کرد که تاکشی میکه فیلمسازی است که حتی تارانتینو را به سینمای خود جلب کرد.

پانصد و ششمین برنامه سینماتک خانه هنرمندان ایران به نمایش «سیزده قاتل» ساخته تاکشی میکه محصول سال ۲۰۱۰ اختصاص دارد.

کارگردان برجسته ژاپنی تلاش دارد تا با حمایت های دولتی همانند فرانسه، وضعیت سینمای ژاپن، سینماگران و تولید فیلم را بهبود بخشد.